Ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας, που ήταν τότε 9 ετών, θυμήθηκε ότι, περνώντας από το Σκοπευτήριο άκουσε τους 200 πολιτικούς κρατούμενους να τραγουδούν τον εθνικό ύμνο.
«Ήμουν 8 – 9 ετών τότε. Άνθρωποι πέθαιναν στον δρόμο επί Κατοχής, οι Γερμανοί έπαιρναν τα σώματα με καρότσια και τα έθαβαν σε ομαδικούς τάφους, αυτό είναι γνωστό. Εμείς ήμασταν μια οικογένεια με 6 παιδιά, η μάνα μου προσπαθούσε να μας κρατήσει κάθε μέρα ζωντανούς. Μας έσωσε ο Ερυθρός Σταυρός, όπου μας παρείχε πρωινό και το μεσημέρι μας τάιζαν με σούπες, κάθε μέρα πηγαίναμε εκεί. Δεν είχε κανείς δουλειά τότε, μόνο μαυραγορίτες και δωσίλογοι.
Ανεβαίναμε κάθε μέρα την λεωφόρο Καισαριανής για να πάμε σχολείο. Έτσι κάναμε και εκείνη την μέρα. Ωστόσο, οι Γερμανοί και στους δύο δρόμους είχαν στήσει πολυβόλα και δεν άφηναν κανέναν να περάσει. Εμάς μας είχαν μάθει και μας άφηναν, καμιά φορά μας έδιναν σοκολάτες, εγώ ποτέ μου δεν πήρα. Στον Ερυθρό Σταυρό, αφού πήραμε το πρωινό μας εκείνη τη μέρα, οι υπεύθυνοι μας είπαν ότι πρέπει να πάμε σπίτια μας σύντομα γιατί κάτι είχαν μάθει και δεν ήθελαν να πέσουμε σε οδομαχίες. Περάσαμε ξανά στον γυρισμό από το κέντρο της Καισαριανής.
Εκείνη τη στιγμή ακούσαμε τραγούδια. Ήταν αυτά τα καμιόνια που φαίνονται σε εικόνες, τα ίδια βαγόνια σαν να τα βλέπω τώρα στα οποία οι άνθρωποι μέσα τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο. Αυτό έγινε το πρωί. Δεν ήξερα τότε ποιοι είναι και που πήγαιναν. Λίγες ώρες μετά από αυτό, στο ίδιο σημείο τα καμιόνια κινούνταν προς το κέντρο της Αθήνας, και αυτό που μου είχε κάνει εντύπωση είναι ότι πίσω από τα οχήματα, έσταζε αίμα. Έβλεπα στην άσφαλτο αίμα, γιατί ήταν φορτωμένα με νεκρούς. Αυτοί οι άνθρωποι, άφησαν σαν παρακαταθήκη ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται. Η ελευθερία κατακτιέται. Δεν υπέκυψαν σε βασανιστήρια, ούτε στα μαρτύρια στις φυλακές τόσα χρόνια ούτε στον ίδιο τον θάνατο. Άφησαν τη ζωή τους με τον κεφάλι ψηλά», είπε χαρακτηριστικά σε συνέντευξη που παραχώρησε στο MEGA.
Ο 16χρονος Ηλίας Ρίζος είναι ο μικρότερος πολιτικός κρατούμενος, που αναγνωρίστηκε στο φωτογραφικό υλικό.
«Η μητέρα μου ήταν μακρινή συγγενής του. Ξέρω ότι η μητέρα μου, μου είχε περιγράψει όταν ζούσε, έχει πεθάνει το 2005 η μητέρα μου, τον Ηλία σαν έναν μικρότερο ανιψιό του παππού Δημήτρη τον οποίο φιλοξενούσαμε στο σπίτι μας στον Άγιο Λουκά στη Λαμία και ήταν αρτεργάτης σε μία μικρή βιοτεχνία με ζυμαρικά που είχαμε εμείς στην περιοχή του Αγίου Λουκά.
Όταν πιάσανε τον θείο μου τον Λεωνίδα τον Παλιό οι Ιταλοί μετά από ‘καρφωτή’ Ελλήνων σε εισαγωγικά, η μπούκα αυτή που έγινε, έγινε στην βιοτεχνία που είχαμε, σε αυτήν τη βιοτεχνία συνελήφθη και ο Ηλίας. Ήταν όταν τον πιάσανε άκλειστα 16 ετών. Το αγοράκι αυτό το πιάσανε όπως πιάνανε όλους τους άντρες πάνω από τα 14. Ήξερε ότι φεύγοντας από αυτόν τον κόσμο αφήνει την μαγιά ώστε ο κόσμος αυτός να γίνει καλύτερος, αυτό πίστευε και αυτό πιστεύουν σε αυτό το κόμμα», είπε η ανιψιά του.
Στο Σκοπευτήριο οι 200 πολιτικοί κρατούμενοι χωρίστηκαν σε εικοσάδες για να στηθούν στον τοίχο. Δέκα φορές ακούστηκε η ομοβροντία του εκτελεστικού αποσπάσματος και δέκα φορές οι χαριστικές βολές. Τις σορούς μετέφεραν στα φορτηγά οι επόμενοι είκοσι που περίμεναν τη δική τους σειρά – πηγαίνοντας προς το απόσπασμα, όπως έχει καταγραφεί, τραγουδώντας και χορεύοντας, προσπαθώντας με τις φωνές τους να σκεπάσουν τους ήχους των όπλων.
Στο φωτογραφικό υλικό ξεχωρίζει η φιγούρα του Δημήτρη Παπαδόπουλου ενός εκ των παλαιότερων αγωνιστών του κλάδου των οικοδόμων. Συνελήφθη το 1936 από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου και το 1941 παραδόθηκε στους Γερμανούς. Εκτελέστηκε την 1η Μαΐου 1944.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης, 30 ετών, καταγόταν από τον Πλατανιά Χανίων, ήταν γεωργός και γαλακτοκόμος, παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Διώχθηκε κατά τη δικτατορία Μεταξά, συνελήφθη και πέρασε από φυλακές και τόπους κράτησης. Προς τιμήν του έχει δοθεί το όνομά του σε δρόμο στα Χανιά.
Ο γνωστός ηθοποιός Γιάννης Βόγλης σε συνέντευξή του το 2016 στο tvxs, είχε θυμηθεί ότι στη γειτονιά του στον Βύρωνα άκουγαν ολόκληρη την ημέρα πυροβολισμούς. «Θα πω μία πραγματική ιστορία. Μικρός μεγάλωσα στον Βύρωνα, σε ένα ύψωμα. Εκεί ακούγαμε κάθε μέρα τα μυδράλια από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής και από τις ριπές υπολογίζαμε περίπου πόσες ήταν οι εκτελέσεις. Την Κυριακή την 1η του Μάη του 1944, έγινε η μεγάλη εκτέλεση των 200. Αυτή η εκτέλεση κράτησε σχεδόν ολόκληρη την ημέρα. Όλος ο κόσμος ήταν στις πόρτες και στα παράθυρα. Νεκρική σιγή. Δεν μιλούσε κανείς.
Κάποτε τα μυδράλια σταμάτησαν. Προς στο σούρουπο, από κάτω στον δρόμο φάνηκαν κάποιες μικρές φλογίτσες που ανέβαιναν. Όσο η πορεία ανέβαινε πλήθαινε, γιατί ο κόσμος έβγαινε από τα σπίτια του και ακολουθούσε. Κρατούσαν μικρά δαδιά. Τότε δεν υπήρχαν κεριά. Ακολουθήσαμε κι εμείς. Φτάσαμε σ’ ένα πλάτωμα που ήταν ένα μεγάλο σταυροδρόμι. Από όλους τους δρόμους ερχόταν κόσμος με δαδιά αναμμένα. Εκεί σιωπηλά γονατίσαμε και με σκυφτό το κεφάλι, ψάλλαμε το ‘Πέσατε θύματα, αδέλφια μου εσείς’. Αυτή η ενότητα και αυτή η ομοψυχία που υπήρχε, ήταν αυτό που έκανε τη διαφορά με το σήμερα».
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η Τασούλα Χατζηδάκη, πρώην προϊσταμένη τμημάτων του Οργανισμού και τέως Γραμματέας Οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ, η κομματική ιδιότητα της οποίας ανεστάλη και με την ίδια να δηλώνει ότι είναι στη διάθεση των αρχών.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας εξέτασε 372 υποθέσεις. Στο μικροσκόπιο βρέθηκε κυρίως το Επίδομα Ανασφάλιστων Υπερηλίκων. Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να εκμεταλλεύτηκαν την ανυπαρξία ηλεκτρικού συστήματος για τη συγκεκριμένη παροχή και τη μεγάλη αναμονή που μπορούσε να φτάσει και τα δύο χρόνια. Έτσι είχαν πιο εύκολη πρόσβαση για να προχωρούν τη «δουλειά», καθώς η έρευνα κατέδειξε ότι οι κανόνες παραβιάζονταν συστηματικά.
Αιτήσεις εγκρίνονταν εκτός χρονολογικής σειράς ή επιταχύνονταν κατά το δοκούν. Φάκελοι με ελλείψεις πήραν το «πράσινο φως». Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν πληρούνταν βασικά κριτήρια όπως τα ηλικιακά.
Επιπλέον, διαπιστώθηκαν καταβολές που ξεκίνησαν νωρίτερα από τον προβλεπόμενο χρόνο, με αποτέλεσμα η διάρκεια των πληρωμών να αυξάνεται.
Αυτό που ερευνάται πλέον, είναι κατά πόσο τα ελεγχόμενα πρόσωπα αποκόμισαν προσωπικό οικονομικό όφελος, καθώς μέχρι σήμερα δεν είχε διενεργηθεί οικονομικός έλεγχος στους ίδιους.
Η Τασούλα Χατζηδάκη την ελεγχόμενη περίοδο ήταν προϊσταμένη των τμημάτων που περιλαμβάνονται στην έρευνα. Τον Ιούνιο του 2022 αποσπάστηκε από τον Οργανισμό στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ.
Παρόλα αυτά συνέχισε να μεταβαίνει στα γραφεία του ΟΠΕΚΑ και να έχει πρόσβαση σε φακέλους, κινώντας υποψίες.
Ο φάκελος της υπόθεσης έχει διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ποινικές ευθύνες.
Η απόφαση έρχεται μετά τη μείωση της ομοσπονδιακής επιχορήγησης για το 2026 κατά 10 εκατ. ευρώ, στα 415 εκατ. ευρώ, γεγονός που δημιούργησε συνολικό κενό 21 εκατ. ευρώ λόγω και της μη κάλυψης των μισθολογικών αυξήσεων.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της DW, το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, το Διοικητικό Συμβούλιο και η διοίκηση του οργανισμού συνεδρίασαν από κοινού για να καταρτίσουν ένα εκτενές πακέτο εξοικονομήσεων.
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται η πλήρης διακοπή της ελληνικής υπηρεσίας, καθώς και σημαντικές περικοπές στο δημοσιογραφικό περιεχόμενο άλλων γλωσσών από τις 30 που λειτουργούν σήμερα. Παράλληλα, η γερμανόφωνη δημοσιογραφική παραγωγή συγχωνεύεται με τα μαθήματα γερμανικής γλώσσας, ενώ συνολικά επηρεάζονται περίπου 160 θέσεις πλήρους απασχόλησης – χωρίς, ωστόσο, να προβλέπονται απολύσεις.
Η DW αιτιολογεί το κλείσιμο της ελληνικής υπηρεσίας υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον μια σταθερή δημοκρατία, μέλος της ΕΕ, με πολυφωνικό μιντιακό τοπίο. Ωστόσο, η απόφαση δεν ελήφθη χωρίς αντιδράσεις.
Ο πρόεδρος του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου, δρ. Καρλ Γιούστεν, δήλωσε πως «λυπούμαστε ιδιαίτερα για το κλείσιμο της ελληνικής υπηρεσίας», τονίζοντας ότι για πάνω από έξι δεκαετίες συνέβαλε στην ενίσχυση των γερμανοελληνικών σχέσεων και στη μεταφορά της γερμανικής οπτικής στο ελληνικό κοινό. «Δεν πήραμε αυτή την απόφαση ελαφρά τη καρδία», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ότι υπήρξαν διαφωνίες.
Η ελληνική υπηρεσία της Deutsche Welle δεν υπήρξε απλώς ένα ακόμη ξενόγλωσσο πρόγραμμα. Από την πρώτη της εκπομπή στις 13 Απριλίου 1964, με το χαρακτηριστικό σήμα από την 5η Συμφωνία του Μπετόβεν, μέχρι τα χρόνια της δικτατορίας, αποτέλεσε φωνή ενημέρωσης, αντίστασης και ελπίδας.
Μετά το πραξικόπημα του 1967, η DW αρχικά διατήρησε ουδέτερο ύφος. Όμως το 1969, με πρωτοβουλία του νεαρού τότε δημοσιογράφου Κώστα Νικολάου, η ελληνική εκπομπή μετατράπηκε σε ανοιχτά αντιδικτατορική.
Το άμεσο, επιθετικό ύφος των συντακτών της –Νικολάου, Σχινά, Μαθιόπουλου, Νικολινάκου– σε συνδυασμό με την αγνότητα και την αίσθηση καθήκοντος που εξέπεμπαν, έκανε το πρόγραμμα εξαιρετικά δημοφιλές στην Ελλάδα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που το άκουγαν κρυφά, αναζητώντας μια ρωγμή ελευθερίας μέσα στο καθεστώς.
Η DW έγινε ακόμη και ο «τηλεβόας» του ραδιοφώνου του Πολυτεχνείου, μεταφέροντας σε όλη τη χώρα τα μηνύματα των φοιτητών που εξέπεμπαν από τον μικρής εμβέλειας σταθμό τους.
Οι νέες περικοπές έρχονται μόλις δύο χρόνια μετά από προηγούμενο πακέτο εξοικονομήσεων 20 εκατ. ευρώ. Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, δρ. Achim Dercks, προειδοποίησε ότι χωρίς αποκατάσταση της χρηματοδότησης στον προϋπολογισμό του 2027, η DW κινδυνεύει με μακροπρόθεσμη υποβάθμιση της ποιότητας, των τεχνικών υποδομών και της διεθνούς εμβέλειάς της.
Η γενική διευθύντρια Barbara Massing χαρακτήρισε τα μέτρα «εξαιρετικά επώδυνα», σημειώνοντας ότι λαμβάνονται σε μια περίοδο όπου η διεθνής ενημέρωση αποτελεί κρίσιμο πεδίο γεωπολιτικής επιρροής, με Ρωσία και Κίνα να ενισχύουν τα κρατικά τους μέσα ενημέρωσης και τις ΗΠΑ να περιορίζουν την παρουσία τους.
Πέρα από την ελληνική υπηρεσία, περικοπές γίνονται και σε άλλες γλωσσικές εκδόσεις, όπως τα πορτογαλικά για την Αφρική και τα νταρί/παστό για το Αφγανιστάν, ενώ διακόπτονται εκπομπές όπως η ρωσόφωνη σατιρική Zapovednik και το πολιτιστικό Arts Unveiled.
Περισσότερο από το ένα τρίτο των περικοπών αφορά διοικητικές και τεχνικές υπηρεσίες, με αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για μείωση κόστους και περιορισμό επενδύσεων σε εξοπλισμό, εκδηλώσεις και νέα γραφεία ανταποκριτών.
Αμέσως σήμανε συναγερμός και μεταφέρθηκαν στο Ασκληπιείο της Βούλας, ωστόσο δεν κατάφεραν να κρατηθούν στη ζωή.
Οι δύο άνδρες ζούσαν στο χωριό Μετόχι στην Εύβοια και βρίσκονταν στην Βάρη για εργασίες σε σπίτι. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το ηλεκτρικό ρεύμα χτύπησε τους δύο άνδρες παραμένουν ακόμη υπό διερεύνηση.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως οι εργασίες γίνονταν σε ιδιωτική κατοικία στη Βάρη, όταν το κακό συνέβη μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, χωρίς οι παρευρισκόμενοι να προλάβουν να αντιδράσουν αποτελεσματικά.
Μόλις έγινε αντιληπτό το συμβάν, στο σημείο έφτασε δύναμη της αστυνομίας και διασώστες, όμως η κατάσταση της υγείας των δύο ανδρών ήταν ήδη εξαιρετικά κρίσιμη. Η μεταφορά τους στο νοσοκομείο της Βούλας έγινε κάτω από συνθήκες μεγάλης πίεσης, με το ιατρικό προσωπικό να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ανάνηψή τους, ωστόσοι οι δύο άνδρες κατέληξαν.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι νεκροί ήταν ένας 21χρονος και ένας 39χρονος.
Οι αρχές εξετάζουν πλέον όλα τα ενδεχόμενα για τα αίτια του δυστυχήματος, αναζητώντας απαντήσεις για το αν τηρήθηκαν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας.
Μετά από 5 ώρες ολοκληρώθηκε η απολογία του ιδιοκτήτη του εργοστασίου της Βιολάντα, όπου 5 εργαζόμενες σκοτώθηκαν σε έκρηξη, που προκλήθηκε από...
Σύμφωνα με πληροφορίες ο εκλιπών τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Την είδηση του θανάτου του γνωστοποίησαν οι πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ και η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου: «Με συντριβή και ανείπωτη θλίψη ανακοινώνουμε στην πανεπιστημιακή κοινότητα την απώλεια του διακεκριμένου Πανεπιστημιακού Δασκάλου, Αντώνη Μανιτάκη. Από σήμερα η νομική επιστήμη και η ελληνική διανόηση είναι φτωχότερες», αναφέρεται στην ανακοίνωση των πρυτανικών Αρχών.
Διήμερο πένθος κήρυξε η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ που στην ανακοίνωσή της αναφέρει : «Η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, με μεγάλη θλίψη ανακοινώνει την απώλεια του Καθηγητή Αντώνη Μανιτάκη. Στη μνήμη του δασκάλου μας, κηρύσσει διήμερο πένθος και αναστολή όλων των μαθημάτων της Σχολής με άμεση ισχύ».
«Η Νομική Σχολή πενθεί από σήμερα την απώλεια ενός μεγάλου δασκάλου και πνευματικού ανθρώπου, που πρόσφερε τα μέγιστα στην επιστήμη, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τη χώρα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, καθ. Παναγιώτης Γκλαβίνης.
«Τον Δάσκαλό μας, θα τον αποχαιρετήσουν οι οικείοι του σε στενό οικογενειακό κύκλο», γνωστοποίησε, προσθέτοντας ότι «εμείς, οι συνάδελφοί του, οι μαθητές του και οι φίλοι του, θα τον αποχαιρετήσουμε στο δεύτερο σπίτι του, τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, αύριο Πέμπτη στις 19:00' στην Αίθουσα 112».
Ο Αντώνης Μανιτάκης γεννήθηκε το 1944 στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αναγορεύθηκε διδάκτωρ νομικών του Πανεπιστημίου των Βρυξελλών και το 1982 εξελέγη καθηγητής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Υπήρξε μαθητής του Αριστόβουλου Μάνεση, τον οποίο διαδέχθηκε στην έδρα του Συνταγματικού Δικαίου.
Έγινε ομότιμος καθηγητής το 2012. Ήταν κοσμήτορας της Σχολής Νομικών και Οικονομικών Επιστημών την περίοδο 1989-1991 και επισκέπτης Καθηγητής στα Πανεπιστήμια: Montpellier, Sain-Etienne Paris X, Rome «La Sapienza» (Italy), Nantes, και Visiting research fellow in Princeton University (H.Π.A.), 1998-99.
Το 2007 του απονεμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας βραβείο εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας. Άσκησε καθήκοντα Αναπληρωτή Προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης την περίοδο 1997-1999. Διετέλεσε Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (2010-2012 ).
Ίδρυσε και διηύθυνε την ιστοσελίδα του Ομίλου «Μάνεσης», που λειτουργεί ως επιστημονικό περιοδικό, με τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο: www.constitutionalism.gr Συνέγραψε και δημοσίευσε μαζί με τη διδακτορική του διατριβή, 16 Μονογραφίες και 130 πρωτότυπες μελέτες στην ελληνική και γαλλική γλώσσα.
Κυριότερα έργα (βιβλία) του στα ελληνικά: «Συνταγματικό Δίκαιο, Ι, Σάκκουλας, Θεσσαλονίκη, 2004», "Οι σχέσεις της εκκλησίας με το κράτος-έθνος" (Νεφέλη 2000), «Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα αντιμέτωπο με την εθνική και λαϊκή κυριαρχία», (Παπαζήση, 2004), Κράτος Δικαίου και έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων, Σάκκουλας, 2004, «Τι το κύριον της Πολιτείας εστίν», (Σάκκουλας, 2008). Και τέσσερα εγχειρίδια: «Η Συνταγματική Οργάνωση του κράτους», Σάκκουλας, 2009, «Τι είναι κράτος», «Τι είναι Σύνταγμα», (2007), «Τι είναι πολίτευμα», Σαββάλας (2009).
Διετέλεσε υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών στην υπηρεσιακή κυβέρνηση του Παναγιώτη Πικραμμένου από τις 17 Μαΐου έως 21 Ιουνίου 2012. Στις 21 Ιουνίου 2012 ορκίστηκε υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά, θέση από την οποία παραιτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2013. Στις 28 Αυγούστου 2015 προτάθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ορίστηκε Υπουργός Εσωτερικών στην υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βασιλικής Θάνου (28/8-23/9/2015).
Τα στελέχη της Πυροσβεστικής εντόπισαν σοβαρές παραβάσεις στις δύο υπέργειες δεξαμενές και στους σωλήνες στους οποίους βρέθηκε η μοιραία διαρροή προπανίου, σύμφωνα με όσα αναφέρει το πόρισμα, ενώ όπως επισημαίνεται «οι μοιραίες σωληνώσεις εμφάνιζαν διάβρωση».
Όσον αφορά στο υπόγειο στο οποίο συγκεντρώθηκε το προπάνιο με αποτέλεσμα την φονική έκρηξη και την φωτιά βρέθηκε πως δεν υπάρχει νόμιμη οικοδομική άδεια ανέγερσης.
«Σημειώνεται ότι μετά τις ως άνω ενέργειες διάνοιξης των οπών και την εμφάνιση οσμής υγραερίου σε όλο το μήκος της διαδρομής από τις υπέργειες δεξαμενές μέχρι και το υπόγειο τεκμηριώνεται πλήρως η διαρροή και η παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων αυτού στη διαλαμβανόμενη αυτή διαδρομή με συσσώρευση του στο υπόγειο του κτιρίου 2, όπου και σημειώθηκε η έκρηξη», αναφέρεται σε άλλο σημείο.
Η οσμή υγραερίου ήταν αντιληπτή ακόμα και κατά τη διάρκεια των εργασιών που έκανε η Πυροσβεστική στα συντρίμμια του κτιρίου μετά την φωτιά ώστε να διαπιστωθούν τα αίτια της τραγωδίας.
«Η εν λόγω οσμή είχε γίνει αντιληπτή ήδη πριν την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων ή και μήνες πριν το συμβάν, δεν ήταν συνεχής, αλλά εμφανιζόταν κατά διαστήματα» δηλώνεται στο πόρισμα.
Όπως αναφέρει το πόρισμα οι περισσσότεροι εργαζόμενοι στο κτήριο 2/πτέρυγα Β αναφέρουν πως το τελευταίο χρονικό διάστημα πριν το περιστατικό είχαν αντιληφθεί επανειλημμένα την οσμή του υγραερίου «η οποία από τους ίδιους περιγράφεται είτε ως οσμή υγραερίου/γκαζιού είτε ως έντονη δυσάρεστη οσμή, εντοπιζόμενη κυρίως στο χώρο των τουαλετών του κτηρίου 2 και στο χώρο της λάντζας».
Μάλιστα, η οσμή είχε αναφερθεί σε ανώτερα στελέχη όπως οι προϊστάμενοι, αλλά δεν λήφθηκαν μέτρα ενώ «υπήρχαν ενίοτε ισχυρισμοί από στελέχη της διοίκησης του εργοστασίου πως η οσμή προέρχεται από αλλού και δεν πρόκειται για υγραέριο ή κάτι παρεμφερές».
Το πόρισμα τονίζει πως θα μπορούσε να υπάρχει ειδοποίηση για τη διαρροή καθώς «υπήρχαν ανιχνευτές διαρροής εντός του κτιρίου που κάηκε αυτοί δεν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, καθότι η ηλεκτροβάννα ήταν αποσυνδεδεμένη και δεν μπορούσε να επιτελέσει το κύριο σκοπό της, δηλαδή τη διακοπή παροχής».
Μιλώντας πρώην ηλεκτρολόγος του εργοστασίου που εργαζόταν για λογαριασμό της επιχείρησης επί 12 χρόνια αποκάλυψε ότι δεν είχαν γίνει ποτέ οι απαραίτητοι πυροσβεστικοί έλεγχοι.
«Δεν έχω δει ποτέ την Πυροσβεστική να έρθει. Ποτέ. Όταν έρθει η Πυροσβεστική πρέπει να κάνουμε και τσεκάρισμα να πούμε “έχουμε έλεγχο”. Η Πυροσβεστική πρέπει να πει “ελάτε εδώ, κοιτάξτε να δούμε”, “ενεργοποιήστε το κεφάλαιο σειρήνα ή το φωτιστικό ασφαλείας”. Πρέπει να είμαστε κι εμείς παρόντες. Δεν υπήρχαμε ποτέ πουθενά. Δεν μου αρέσει να λέω ψέματα. Εγώ δεν λέω ποτέ ψέματα. Είναι απίστευτο, αλλά να σας πω κάτι; Ο καθένας ξέρει ότι έχει γνωριμίες. Εντάξει, όταν είσαι ένας μεγάλος άνθρωπος πιστεύω ότι “τα τελειώνεις αυτά”, λες “θα κάνουμε αυτά”. Τώρα αν δεν τα κάνανε, αυτό δεν μπορώ να το ξέρω. Πάντως, αν είχαν γίνει (έλεγχοι) δεν θα κοιτούσαν και τις δεξαμενές που λένε; Αφού όταν πήγα εγώ στο εγκληματολογικό, μου λέει “οι δεξαμενές είναι εδώ, εσύ ξέρεις κάτι;”. “Όχι, δεν ξέρω κάτι για τις δεξαμενές”. “Δεν τις είχαν κάνει έλεγχο;”. Δεν υπήρχε κανένας, ποιος τα έκανε αυτά, εγώ δεν είχα δει ποτέ, τι να σας πω;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, αποκαλυπτικές είναι οι μαρτυρίες εργαζομένων, που αναφέρουν ότι η μυρωδιά υγραερίου είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή αρκετά πριν την έκρηξη.
«Όσο περνούσαν οι μέρες η οσμή ήταν πιο έντονη. Έφτασα στο σημείο την τελευταία εβδομάδα να μπαίνω στον χώρο της τουαλέτας βάζοντας την μπλούζα μου μπροστά στη μύτη μου ώστε να μην το εισπνέω. Επειδή είχα φοβηθεί πολύ μήπως γίνει κάποια έκρηξη ενημέρωσα τον προϊστάμενο. Μου είπε να μην φοβάμαι», ανέφερε εργαζόμενη.
Παράλληλα, αυτόπτης μάρτυρας της έκρηξης είπε: «Εκείνη την ώρα ήμασταν 4 νοσηλευτές στο εντευκτήριο ακριβώς απέναντι από την “Βιολάντα”. Είδαμε μία μεγάλη λάμψη και ακούσαμε πολύ δυνατό θόρυβο με αποτέλεσμα να τρέμει το κτίριο, να ανοίξουν μερικά παράθυρα και από το ωστικό κύμα ήρθε σκόνη μέσα. Τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα, ήταν τουλάχιστον δύο οι εκρήξεις, με την πρώτη να είναι η ισχυρότερη. Είδα ότι υπήρχε φωτιά και τους εργαζόμενους να τρέχουν πανικόβλητοι και να ουρλιάζουν».
Την ίδια ώρα, ο τεχνικός διευθυντής ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκε έλεγχος σε πέντε δεξαμενές στις 23/09/2024: «Ήταν ο πρώτος έλεγχος που έγινε από εμάς και αφορούσε 5 οριζόντιες κυλινδρικές δεξαμενές. Οι δύο ήταν υπόγειες και οι δύο υπέργειες. Επιφυλάσσομαι για την τοποθεσία της 5ης δεξαμενής».
Ο προμηθευτής υγραερίου, αντίθετα, υποστηρίζει ότι γέμισε έξι δεξαμενές και δεν αντιλήφθηκε διαρροές: «Το 2023 αρχίσαμε περιστασιακά την τροφοδότηση με υγραέριο. Τελευταία φορά πήγαμε το 2025. Πραγματοποιούσαμε πλήρωση και στις 6 δεξαμενές, δηλαδή στις 4 υπόγειες και στις 2 υπέργειες, πέντε με επτά τόνους σε όλες. Δεν είχαμε αντιληφθεί κάποια διαρροή. Τεχνικός ασφαλείας δεν υπήρχε όταν γεμίζαμε τις δεξαμενές».
Μια εργαζόμενη συμπλήρωσε: «Η μυρωδιά υγραερίου άρχισε να μου γίνεται αντιληπτή στις αρχές του 2025. Τότε μας έλεγαν ότι είναι μυρωδιά υγραερίου κατά τον ανεφοδιασμό των δεξαμενών. Στις αρχές του 2026 άρχισε να μυρίζει έντονα υγραέριο από τις τουαλέτες. Την τελευταία εβδομάδα ήταν τόσο έντονη που ήταν αδύνατο να πάμε. Δεν πηγαίναμε καθόλου».
Όπως έγινε γνωστό, στο εργοστάσιο βρέθηκε υπόγειο δίκτυο σωληνώσεων που συνέδεε δύο υπέργειες δεξαμενές προπανίου με το ισόγειο κτίριο που καταστράφηκε από την έκρηξη.
«Στις δεξαμενές είχα πάει αρκετές φορές τον τελευταίο 1,5 μήνα και με τον διευθυντή παραγωγής και με τον υδραυλικό, γιατί έπεφτε η πίεση αερίου στους φούρνους και κατά συνέπεια η θερμοκρασία. Έτσι πηγαίναμε για να ελέγξουμε τις πιέσεις και την πληρότητα των δεξαμενών, που παρείχαν αέριο στην πτέρυγα Β», περιέγραψε εργαζόμενος.
Από την πλευρά του, ο υδραυλικός που τοποθέτησε χωρίς πτυχίο τις σωληνώσεις προπανίου ανέφερε: «Πριν από περίπου 6 χρόνια είχα κάνει ένα τμήμα της σωληνώσεως του προπανίου εσωτερικά του κτιρίου. Πριν ξεκινήσω τις εργασίες είχα κλείσει τις βάνες και από τις δύο δεξαμενές. Είχα αντιληφθεί την ηλεκτροβάνα, αλλά δεν θυμάμαι αν ήταν συνδεδεμένη. Ο ιδιοκτήτης μού έδωσε εντολή να φτιάξω αυτήν την γραμμή. Είχε έρθει με ένα σχέδιο που δεν πρόσεξα αν είχε υπογραφές και με αυτό το σχέδιο έφτιαξα την γραμμή απόστασης περίπου 5 μέτρων, η οποία εσωτερικά στο κτίριο διερχόταν και τροφοδοτούσε 6 ή 7 καυστήρες. Εγώ προσωπικά δεν έβαλα κανέναν ανιχνευτή πάνω στην γραμμή, γιατί δεν είμαι αρμόδιος».
Και συμπλήρωσε: «Βάσει μελέτης που είχε κάνει ο μηχανικός, είχα κατασκευάσει πρόσφατα μετά το καλοκαίρι μία γραμμή η οποία ήταν εσωτερικά του μπροστινού κτιρίου, που δεν έπαθε ζημιά και ξεκινούσε εσωτερικά από τους φούρνους και κατέληγε μέχρι το έξω μέρος του κτιρίου πριν από τις υπόγειες δεξαμενές, στα πλαίσια της αναβάθμισης, αλλά δεν είχε συνδεθεί και δεν είχε δοθεί σε λειτουργία. Σε εκείνη την γραμμή είχε έρθει συνεργείο και είχε τοποθετήσει ανιχνευτές σε κάθε φούρνο. Είχα αλλάξει και μία βαλβίδα επάνω στην μικρή δεξαμενή επειδή είχε χαλάσει από τον “Ντάνιελ”».
Υπενθυμίζεται ότι η θυγατρική Vitafree έχει ήδη κλείσει, ενώ υπό διερεύνηση βρίσκεται η τρίτη εγκατάσταση της εταιρείας στη Λάρισα. Η αρχειοθετημένη μελέτη πυρασφάλειας φαίνεται να παραλείπει μία κρυφή αποθήκη 300-400 τ.μ., η οποία φέρεται να μη διαθέτει μέτρα πυρασφάλειας.
Δεκαπέντε χρόνια ζωής συμπληρώνει φέτος το Reportaz Net που γιορτάζει τα...
