Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, από το 2023, είχε καταδείξει την σημασία ανάπτυξης της θαλάσσιας διασύνδεσης της Ινδίας με το λιμάνι του Πειραιά, διαβλέποντας την τάση για την ανάπτυξη ενός σχεδιαζόμενου Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).
Η συμφωνία «European Union-India Free Trade Agreement», που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2026, μετά από 20 χρόνια διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ινδίας, χαρακτηρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συμφωνίες στον κόσμο. Επεκτείνει σημαντικά τις οικονομικές και στρατηγικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών, που ήδη καταγράφουν μια πολύ ισχυρή ετήσια ανάπτυξη 8,2%.
Η συμφωνία καλύπτει μια αγορά περίπου 2 δισ. ανθρώπων, που αντιπροσωπεύει περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και άνω του 30% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι μειώσεις δασμών αναμένεται να διπλασιάσουν τις εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, οδηγώντας σε εξοικονόμηση περίπου 4 δις ευρώ ετησίως σε δασμούς για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Προβλέπονται μειώσεις δασμών (tariffs) στο 96,6 % των αγαθών που εξάγει η ΕΕ προς την Ινδία μέσα στα επόμενα 5–7 χρόνια. Αντίστοιχα, η ΕΕ θα μειώσει τους δασμούς σε περίπου 99% των προϊόντων που εισάγει από την Ινδία, που σημαίνει πολύ φθηνότερη πρόσβαση σε προϊόντα όπως μηχανήματα, αυτοκίνητα, χημικά, φάρμακα, υφάσματα και δέρματα. Οι δασμοί στα 250.000 ευρωπαϊκά αυτοκίνητα που εισάγονται ετησίως στην Ινδία θα πέσουν στο 10% από 110%. Τα κρασιά και τα αλκοολούχα ποτά θα έχουν σταδιακά χαμηλότερους δασμούς, ενώ διευκολύνσεις προβλέπονται για χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και προστασία επενδύσεων.
Η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει ενεργά σε αυτή τη νέα φάση της εμπορικής συνεργασίας, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της θέση και το δυναμικό των λιμενικών της υποδομών προς όφελος της εγχώριας οικονομίας, ανοίγοντας νέους ορίζοντες περαιτέρω οικονομικής ανάπτυξης, καινοτομίας και επενδύσεων. Η εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρώπης και Ινδίας, στην οποία προσβλέπει οφέλη η Ελλάδα, αποτελεί καταλύτη για τη διασύνδεση οικοσυστημάτων επιχειρηματικότητας, τεχνολογίας και εφοδιαστικής αλυσίδας. Στο πλαίσιο αυτό, το ελληνικό λιμενικό σύστημα, ως κομβικό σημείο γεωγραφικής διασύνδεσης, μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο, σε συνέργεια με τη ναυτιλία και τα logistics, που προσφέρουν ένα ώριμο και αξιόπιστο περιβάλλον για συνεργασίες με Ινδικές επιχειρήσεις.
Η Ελλάδα και η Ινδία έχουν ενισχύσει τις διμερείς τους σχέσεις με υψηλό επίπεδο πολιτικής εμπιστοσύνης και εκατέρωθεν επίσκεψης ηγετών, με στόχο τον διπλασιασμό του εμπορίου έως το 2030 μαζί με μεγαλύτερη συνεργασία σε επενδύσεις και υποδομές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία το διμερές εμπόριο έχει αυξηθεί σε περίπου 1,95 δις δολάρια και προβλέπεται να συνεχίσει να ενισχύεται, με στόχο να φτάσει τα 5 δις δολάρια μέχρι το 2030 στις συνολικές εμπορικές συναλλαγές σε αγαθά και υπηρεσίες, εφόσον ενισχυθούν οι σχέσεις και οι συμφωνίες. Η Ελλάδα θεωρείται, από την πλευρά της Ινδίας, ως σημαντική πύλη προς την ΕΕ, ειδικά με έργα υποδομών σε αεροπορικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, καθώς και με αυξημένο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε ελληνικά λιμάνια, που θα επηρεάσουν θετικά τις εμπορικές ροές στο μέλλον.
Τα κύρια προϊόντα που εισάγει η Ελλάδα από την Ινδία περιλαμβάνουν φαρμακευτικά και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, μηχανήματα και ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, χημικά και πλαστικά, ρύζι και μπαχαρικά. Οι εξαγωγές της Ελλάδας προς την Ινδία περιλαμβάνουν αλουμίνιο, ορυκτά, άλατα, χημικές ύλες, χαλκό, φρούτα, μάρμαρα και δομικά υλικά. Το διμερές εμπόριο χαρακτηρίζεται από έντονη ασυμμετρία με αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο για την Ελλάδα. Υπάρχει όμως περιθώριο ενίσχυσης των ελληνικών εξαγωγών, ιδίως σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς η συμφωνία ανοίγει πρόσθετες ευκαιρίες στην πώληση προϊόντων στην Ινδική αγορά, που μπορούν να ωφελήσουν τις ελληνικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο ευρύτερων αξιακών αλυσίδων. Παρά το μικρό μέγεθος των ελληνικών εξαγωγών, η Ινδία αποτελεί στρατηγική αγορά υψηλής δυναμικής.
Ο Πρόεδρος του Ε.Β.Ε.Π., Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει: «Η συμφωνία έχει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία για την Ευρώπη σε μια περίοδο εντάσεων με τρίτες χώρες. Παράλληλα, ενισχύει την πολυμερή εμπορική στρατηγική της ΕΕ, μειώνοντας την εξάρτηση από άλλες ασιατικές αγορές και δημιουργεί δεσμούς με μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου. Η συνεργασία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανταλλαγή τεχνογνωσίας, ανάπτυξη κοινών επενδυτικών σχημάτων και προώθηση των εφοδιαστικών αλυσίδων μέσω Ελλάδος. Κάθε εμπορική συμφωνία έχει δυνατά σημεία και αδυναμίες, καθώς επίσης κινδύνους και ευκαιρίες. Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τα δυνατά της σημεία με την ισχυρή ναυτιλία, που προσφέρει χαμηλό μεταφορικό κόστος, καθώς και με τη θέση της, ως πύλη εισόδου στην ΕΕ, ώστε να ξεπεράσει την αδυναμία της χαμηλής διείσδυσης των ελληνικών προϊόντων στην ινδική αγορά και να αντιμετωπίσει τον έντονο ανταγωνισμό για να αδράξει τις ευκαιρίες που της αναλογούν.»
