Όταν βλέπουμε κάποιον με έντονο εξάνθημα, επίμονο βήχα ή άλλα εμφανή συμπτώματα, είναι εύκολο να αναρωτηθούμε αν αυτό που έχει «κολλάει». Ωστόσο, η εικόνα μιας πάθησης δεν αρκεί για να δείξει αν είναι μεταδοτική.
Το σημαντικό είναι τι προκαλεί την πάθηση και με ποιον τρόπο μεταδίδεται ο συγκεκριμένος μικροοργανισμός, όταν υπάρχει λοίμωξη. Άλλες ασθένειες προκαλούνται από ιούς ή βακτήρια και μπορούν να μεταδοθούν, ενώ άλλες σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα, περιβαλλοντικούς παράγοντες ή άλλους μηχανισμούς και δεν περνούν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Υπάρχουν, μάλιστα, και παθήσεις στις οποίες η απάντηση δεν είναι απλώς «μεταδοτική» ή «μη μεταδοτική», αλλά εξαρτάται από την αιτία.
1. Πνευμονία
Η πνευμονία δεν είναι από μόνη της μία συγκεκριμένη λοίμωξη, αλλά ένας γενικός όρος για φλεγμονή των πνευμόνων που μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικά αίτια.
Η ιογενής και η βακτηριακή πνευμονία μπορούν να σχετίζονται με μικρόβια που μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όποιος εκτεθεί στο συγκεκριμένο μικρόβιο θα εμφανίσει απαραίτητα πνευμονία. Μπορεί να μην εμφανίσει συμπτώματα ή να αναπτύξει διαφορετική λοίμωξη.
Υπάρχουν, από την άλλη, μορφές που δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πνευμονία από εισρόφηση, η οποία προκαλείται όταν τροφή, υγρά, σάλιο ή γαστρικό περιεχόμενο εισέλθουν στους αεραγωγούς.
Το ίδιο ισχύει για ορισμένες μυκητιασικές πνευμονίες, οι οποίες μπορεί να προκύψουν από έκθεση σε μύκητες του περιβάλλοντος.
2. Ψωρίαση
Η ψωρίαση μπορεί να προκαλεί εμφανείς κόκκινες πλάκες, ξηρότητα και χαρακτηριστικά λέπια στο δέρμα, όμως δεν είναι μεταδοτική.
Πρόκειται για χρόνια φλεγμονώδη πάθηση που σχετίζεται με δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεν προκαλείται από κάποιο μικρόβιο που μπορεί να περάσει από έναν άνθρωπο σε άλλον.
Αυτό σημαίνει ότι η ψωρίαση δεν κολλάει με την επαφή, το άγγιγμα ή τη συνύπαρξη με έναν άνθρωπο που πάσχει από αυτήν.
3. Βρογχίτιδα
Και εδώ η αιτία κάνει τη διαφορά.
Η οξεία βρογχίτιδα προκαλείται συνήθως από ιούς και, επομένως, μπορεί να συνδέεται με μεταδοτική λοίμωξη. Ο βήχας, τα σταγονίδια και η στενή επαφή μπορούν να διευκολύνουν τη μετάδοση του υπεύθυνου ιού.
Η χρόνια βρογχίτιδα, αντίθετα, αποτελεί μορφή χρόνιας πνευμονοπάθειας και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Συνδέεται συχνά με το κάπνισμα και τη μακροχρόνια έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες.
Επομένως, το να βρίσκεται κάποιος δίπλα σε έναν άνθρωπο με χρόνια βρογχίτιδα δεν σημαίνει ότι κινδυνεύει να «κολλήσει» τη νόσο.
4. Νόσος Lyme
Η νόσος Lyme προκαλείται από βακτήρια του γένους Borrelia και μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κρότωνα (τσιμπουριού).
Δεν μεταδίδεται με την καθημερινή επαφή με έναν άνθρωπο που έχει τη νόσο. Έτσι, το χαρακτηριστικό εξάνθημα που μπορεί να εμφανιστεί σε ορισμένους ασθενείς δεν αποτελεί από μόνο του λόγο για να θεωρηθεί η πάθηση μεταδοτική.
Στα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνονται πυρετός, κόπωση, πονοκέφαλος και χαρακτηριστικό κυκλικό εξάνθημα γύρω από το σημείο του τσιμπήματος.
5. Ουρολοιμώξεις
Οι περισσότερες λοιμώξεις του ουροποιητικού δεν είναι μεταδοτικές και δεν θεωρούνται σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
Συχνά εμφανίζονται μετά τη σεξουαλική επαφή, ιδιαίτερα στις γυναίκες, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο ένας σύντροφος «κολλάει» την ουρολοίμωξη από τον άλλον.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, βακτήρια που βρίσκονται ήδη στην περιοχή του εντέρου μεταφέρονται στην ουρήθρα και από εκεί στο ουροποιητικό σύστημα. Η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να διευκολύνει αυτή τη μεταφορά.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε σύμπτωμα από το ουροποιητικό είναι ουρολοίμωξη. Ορισμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν συμπτώματα από το ουροποιητικό, γι’ αυτό η σωστή διάγνωση έχει σημασία.
6. Ελονοσία
Η ελονοσία είναι σοβαρή λοιμώδης νόσος, όμως δεν μεταδίδεται με την απλή καθημερινή επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Προκαλείται από παράσιτα του γένους Plasmodium και μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού Anopheles.
Σε σπανιότερες περιπτώσεις, μπορεί να μεταδοθεί και με άλλους τρόπους, όπως μέσω μολυσμένου αίματος, κοινής χρήσης μολυσμένων βελονών ή από μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό.
Επομένως, η παρουσία ενός ανθρώπου με ελονοσία στον ίδιο χώρο δεν σημαίνει ότι η νόσος μπορεί να μεταδοθεί μέσω της απλής επαφής.
Η «μεταδοτικότητα» δεν κρίνεται από την εικόνα της ασθένειας
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν αρκεί ένα σύμπτωμα για να χαρακτηρίσουμε μια πάθηση μεταδοτική.
Ένα εξάνθημα μπορεί να οφείλεται σε αυτοάνοση πάθηση, ένας έντονος βήχας σε χρόνια πνευμονοπάθεια, ενώ μια λοιμώδης νόσος μπορεί να μεταδίδεται μόνο μέσω συγκεκριμένου φορέα, όπως το κουνούπι ή το τσιμπούρι.
Σε περίπτωση συμπτωμάτων ή πιθανής έκθεσης σε λοιμώδη νόσο, η διάγνωση από επαγγελματία υγείας είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να διαπιστωθεί η αιτία και αν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
