Όπως τόνισε, «ο τοκισμός των δόσεων των δανειοληπτών που υπάγονται στον ν. 3869/2010 πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της οφειλής».
Σύμφωνα με την ίδια, η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου «προς εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, αναγνωρίζει για πρώτη φορά το δικαίωμα στη στέγαση ως συνταγματικά προστατευόμενο κοινωνικό αγαθό για την επανένταξη του οφειλέτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή, καθώς και το δικαίωμα επανάκτησης αγοραστικής δύναμης όλων όσοι βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία εξυπηρέτησης οφειλών λόγω σοβαρών προβλημάτων και αντίξοων συνθηκών, κατά την κρίση ανεξάρτητου δικαστή».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η απόφαση «ορίζει γι’ αυτό τον λόγο την οφειλόμενη δόση που θα πρέπει να είναι συμβατή με τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε οφειλέτη, ως “οροφή και όχι ως βάση υπολογισμού δυνάμενη να επιβαρυνθεί ουσιωδώς με τον συνυπολογισμό υπέρογκων τόκων”».
Η Λούκα Κατσέλη δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο ευρύτερο ζήτημα του ιδιωτικού χρέους, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους δεν έχει λυθεί: απλώς κουκουλώνεται…».
Όπως εξήγησε, «η μείωση των ΜΕΔ στις οικονομικές καταστάσεις των ελληνικών τραπεζών οφείλεται στις μαζικές τιτλοποιήσεις των απαιτήσεών τους και όχι σε μέτρα εξυγίανσης του χαρτοφυλακίου τους», κάνοντας λόγο για «πλασματική βελτιστοποίηση» του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν και η τοποθέτησή της για τον ρόλο των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), καθώς ανέφερε: «Χωρίς αποτελεσματική εποπτεία από την Τράπεζα Ελλάδος και χωρίς την επιβολή κυρώσεων, η λειτουργία των Servicers είναι άκρως προβληματική και αδιαφανής. Οι οφειλέτες και οι δικηγόροι τους αδυνατούν να επικοινωνήσουν με τους διαχειριστές των δανείων τους, ενώ πρέπει να ξοδέψουν χρόνο και χρήμα για να ενημερωθούν και να διευθετήσουν τις εκκρεμότητες που υπάρχουν».
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η πρώην υπουργός πρότεινε θεσμικές παρεμβάσεις, σημειώνοντας ότι «οι 3 βασικές αρχές του νόμου Κατσέλη μπορούν και πρέπει να επανέλθουν με πρωτοβουλία της νομοθετικής και πλέον και της δικαστικής εξουσίας», τονίζοντας πως η προστασία της στέγασης και της αξιοπρεπούς διαβίωσης αποτελεί θεμέλιο του κράτους δικαίου.
«Η υπ΄ αριθ. 6/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ακόλουθους λόγους:
1) Σύμφωνα με την δικαστική απόφαση -μια απόφαση ξεκάθαρη που δεν επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες- ο τόκος στις δικαστικές ρυθμίσεις για τη διάσωση της κύριας κατοικίας των δανείων που υπάγονται στο άρθρο 9 παρ. 2 του νόμου 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη) πρέπει να υπολογίζεται επι της μηνιαίας δόσης και όχι επι του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της οφειλής.
2) Η δικαστική ρύθμιση αποτελεί αυτοτελή αναγκαστική ρύθμιση κατά παρέκκλιση από τους τραπεζικούς κανόνες και την τραπεζική πρακτική είτε της μεθόδου τοκοχρεολυτικής αποπληρωμής του κεφαλαίου είτε της χρεολυτικής αποπληρωμής όπου ο τόκος προσδιορίζεται επι του υπολοίπου του κεφαλαίου. Ο Άρειος Πάγος αναγνωρίζει ρητά την πρόθεση του νομοθέτη να αποστεί από τη συμβατική ρύθμιση της έννομης σχέσης βάσει τραπεζικής πρακτικής.
a. Προς εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, η απόφαση αναγνωρίζει για πρώτη φορά το δικαίωμα στη στέγαση ως συνταγματικά προστατευόμενο κοινωνικό αγαθό για την επανένταξη του οφειλέτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή, καθώς και το δικαίωμα επανάκτησης αγοραστικής δύναμης όλων όσοι βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία εξυπηρέτησης οφειλών λόγω σοβαρών προβλημάτων και αντίξοων συνθηκών, κατά την κρίση ανεξάρτητου δικαστή.
Ορίζει γι΄ αυτό τον λόγο την οφειλόμενη δόση που θα πρέπει να είναι συμβατή με τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε οφειλέτη, ως «οροφή και όχι ως βάση υπολογισμού δυνάμενη να επιβαρυνθεί ουσιωδώς με τον συνυπολογισμό υπέρογκων τόκων».
Προάγει επομένως και ενστερνίζεται τις βασικές 3 αρχές του νόμου Κατσέλη:
α) την δυνατότητα απαλλαγής χρεών και ρύθμισης οφειλών φυσικών προσώπων που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής τους, λόγω σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών,
β ) τη διάσωση της κύριας κατοικίας και
γ ) τον αναγκαίο διαμεσολαβητικό και αποφασιστικό ρόλο ενος ανεξάρτητου δικαστή που αξιολογεί τις συνθήκες , τα επιχειρήματα και την αξιοπιστία τόσο των πιστωτών όσο και κάθε οφειλέτη χωριστά προτού να προβεί σε δικαστική απόφαση.
3) Η απόφαση επομένως έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την βασική αρχή του Πτωχευτικού Κώδικα που αντικατέστησε με τον Ν. 4739/2020 και τον Ν. 3869/2010 σύμφωνα με την οποία σκοπός της πτώχευσης «είναι η συλλογική ικανοποίηση των πιστωτών του οφειλέτη με τη ρευστοποίηση του συνόλου της περιουσίας του (άρθρο 75)» και όχι η επανένταξη του οφειλέτη στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή.
Υπενθυμίζω τις κύριες προβλέψεις του Ν. 4739/2020 που είναι μονομερείς και καταπατούν, κατά τη γνώμη μου, βασικά ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Πτωχευτικό Κώδικα :
α) η κύρια κατοικία εντάσσεται στην πτωχευτική διαδικασία,
β) οποιοσδήποτε πιστωτής μπορεί να εκκινήσει διαδικασία πτώχευσης μέσω διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων πριν την εκδίκαση της πτώχευσης (άρθρο 78, παρ. 5),
γ) τα χρονικά περιθώρια κλήτευσης του οφειλέτη είναι ασφυκτικά (μόλις 15 μέρες πριν τη δικάσιμο στο Πολυμελές Πρωτοδικείο),
δ) το δικαίωμα έννομης προστασίας και ακρόασης ουσιαστικά αφαιρείται χωρίς την παρουσία δικαστή για ρύθμιση οφειλών και με αυτόματη κατάσχεση όλων των περιουσιακών στοιχείων όσο και του εισοδήματος του οφειλέτη που υπερβαίνει τις δαπάνες εύλογης διαβίωσης (611 ευρώ/άτομο),
ε) προβλέπεται η δημιουργία ιδιωτικού Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Κατοικιών (άρθρο 218) που θα μισθώνει την κύρια κατοικία τους στους ελάχιστους δανειολήπτες που πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια και μπορούν να πληρώσουν το ενοίκιο ενώ τους δίνει τη δυνατότητα να την αγοράσουν μετά από 12 χρόνια στην εμπορική της αξία !!
5) Η απόφαση του Αρείου Πάγου αποτελεί επομένως βάση για αντικατάσταση του σημερινού νομοθετικού πλαισίου και επαναφορά των 3 βασικών αρχών του νόμου Κατσέλη σε ένα νέο νομοθέτημα στη βάση προτάσεων που έχουν κατατεθεί από κόμματα, ενώσεις καταναλωτών, δικηγορικούς συλλόγους, συλλόγους πολιτών και υπάρχουσας πλέον εμπειρίας ως προς την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και διαδικασιών.
Η ανάληψη νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι πιο αναγκαία από ποτέ καθώς η αύξηση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί και πάλι μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας και πηγή μελλοντικής κρίσης.
Το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους δεν έχει λυθεί: απλώς κουκουλώνεται…
-Το ιδιωτικό χρέος το 2020 ήταν 318 δις και το 2025 ανήλθε σε 362 δις. Η μείωση του ως ποσοστό του ΑΕΠ από 189,8% σε 145,8% οφείλεται στην αύξηση του παρονομαστή κυρίως λόγω πληθωρισμού.
-Η μείωση των ΜΕΔ στις οικονομικές καταστάσεις των ελληνικών τραπεζών οφείλεται στις μαζικές τιτλοποιήσεις των απαιτήσεών τους και όχι σε μέτρα εξυγίανσης του χαρτοφυλακίου τους, δηλαδή σε ενεργητικές δράσεις διαχείρισης (π.χ. ρυθμίσεις απαιτήσεων έναντι πελατών, μειώσεις χορηγητικών επιτοκίων, διευθετήσεις εμπραγμάτων εξασφαλίσεων, αναχρηματοδοτήσεις, κ.ά.). Κατά συνέπεια, πρόκειται για «πλασματική βελτιστοποίηση» του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας.
-Τα ΜΕΔ μεταφέρθηκαν από τις Τράπεζες στις Εταιρείες Διαχείρισης αλλά το συνολικό ύψος παραμένει σχεδόν αμετάβλητο, Τον Σεπτέμβριο του 2025 ανήρχονταν σε 79,4 δις.
-Χωρίς αποτελεσματική εποπτεία από την Τράπεζα Ελλάδος και χωρίς την επιβολή κυρώσεων, η λειτουργία των Servicers είναι άκρως προβληματική και αδιαφανής. Οι οφειλέτες και οι δικηγόροι τους αδυνατούν να επικοινωνήσουν με τους διαχειριστές των δανείων τους, ενώ πρέπει να ξοδέψουν χρόνο και χρήμα για να ενημερωθούν και να διευθετήσουν τις εκκρεμότητες που υπάρχουν.
-Οι πλειστηριασμοί αυξάνονται και μέσω αυτών πραγματοποιείται μια πρωτοφανής αναδιανομή εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων από τους μη έχοντες στους έχοντες.
Πρόταση
Στη βάση της δικαστικής απόφασης του Αρείου Πάγου, ο ΔΣΑ και οι Δικηγορικοί Σύλλογοι θα μπορούσαν να αναλάβουν πρωτοβουλίες συντονισμού ενεργειών για αντικατάσταση του υπάρχοντος άκρως προβληματικού, νομοθετικού πλαισίου.
Οι 3 βασικές αρχές του νόμου Κατσέλη μπορούν και πρέπει να επανέλθουν με πρωτοβουλία της νομοθετικής και πλέον και της δικαστικής εξουσίας: Η προστασία του δικαιώματος στη στέγαση, στην κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη και στην εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης αποτελεί προϋπόθεση για μια εύρωστη δημοκρατία και ενός κράτους δικαίου».
Παράλληλα όμως, η ανακοίνωση αναφέρει ότι «έχει προκύψει ζήτημα ως προς την διάρκεια της χρονικής περιόδου εκτοκισμού κάθε μηνιαίας δόσης, ως προς το οποίο έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς. Το ζήτημα αυτό χρήζει αποσαφήνισης προκειμένου οι ΕΔΑΔΠ να μπορέσουν να εφαρμόσουν ουσιαστικά και τεχνικά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου», τονίζοντας επίσης ότι «μέχρι τη διευκρίνιση του ζητήματος αυτού, οι Εταιρίες Διαχείρισης (ΕΔΑΔΠ) καλούν τους οφειλέτες του ν. 3869/2010 να συνεχίσουν να καταβάλλουν το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας τους δόσης».
«Οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) σέβονται απολύτως και συμμορφώνονται πλήρως με την υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, με την οποία κρίθηκε ότι ο εκτοκισμός των ρυθμίσεων του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού οφειλόμενου κεφαλαίου. Η κρίση αυτή της Πλήρους Ολομέλειας είναι εφαρμοστέα από τις ΕΔΑΔΠ άμεσα και χωρίς καμία επιφύλαξη ως προς την ουσία της.
Οι ΕΔΑΔΠ έχουν θεσμική και νομική υποχρέωση επακριβούς προσδιορισμού των οφειλών και είσπραξής τους. Η υποχρέωση αυτή, την οποία ανέλαβαν με την υπογραφή των συμβάσεων διαχείρισης των απαιτήσεων εντός των τιτλοποιήσεων του σχεδίου «Ηρακλής» είναι σύμφυτη με την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και των φορολογουμένων, οι οποίοι έχουν αναδεχθεί και το τελικό βάρος των εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου.
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου (ΟλΑΠ 6/2026) καθιστά σαφές ότι για τα δάνεια που υπάγονται στη ρύθμιση του άρθρου 9 ν. 3869/2010 η δέουσα μέθοδος υπολογισμού των τόκων είναι ο εκτοκισμός στη δόση και όχι τοκοχρεολυτικά στο κεφάλαιο, το οποίο καθορίζει η σχετική δικαστική απόφαση. Κατά την πρακτική εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ωστόσο, έχει προκύψει ζήτημα ως προς την διάρκεια της χρονικής περιόδου εκτοκισμού κάθε μηνιαίας δόσης, ως προς το οποίο έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς. Το ζήτημα αυτό χρήζει αποσαφήνισης προκειμένου οι ΕΔΑΔΠ να μπορέσουν να εφαρμόσουν ουσιαστικά και τεχνικά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Μέχρι τη διευκρίνιση του ζητήματος αυτού, οι Εταιρίες Διαχείρισης (ΕΔΑΔΠ) καλούν τους οφειλέτες του ν. 3869/2010 να συνεχίσουν να καταβάλλουν το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας τους δόσης».
Σήμερα, Πέμπτη 18 Ιουνίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 1,98 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης βρίσκεται στα 1,71 ευρώ.
Οι επαγγελματίες του κλάδου εκτιμούν ότι η πτωτική πορεία θα συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες, προβλέποντας ότι η τιμή της αμόλυβδης θα κινηθεί το φετινό καλοκαίρι μεταξύ 1,80 και 1,90 ευρώ το λίτρο.
Παρότι η διεθνής αγορά πετρελαίου εμφανίζει σημάδια σταθεροποίησης, οι συνθήκες δεν επιτρέπουν προς το παρόν την επιστροφή στις τιμές που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Όπως εξηγούν οι πρατηριούχοι, καθοριστικό ρόλο θα παίξει η επανεκκίνηση των εμπορευματικών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Με την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας, μεγάλος αριθμός πλοίων θα μεταφέρει εμπορεύματα προς τα διεθνή λιμάνια, από όπου θα πρέπει να διακινηθούν μέσω φορτηγών και σιδηροδρόμων προς τις αγορές και τους τελικούς προορισμούς.
Η αυξημένη αυτή μεταφορική δραστηριότητα αναμένεται να ενισχύσει τη ζήτηση για καύσιμα, ενεργοποιώντας ξανά τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου συνεχίσουν να υποχωρούν, η αποκλιμάκωση στις αντλίες θα είναι πιο αργή και περιορισμένη.
Για τον λόγο αυτό, οι εκτιμήσεις της αγοράς συγκλίνουν στο ότι οι καταναλωτές δύσκολα θα δουν τη βενζίνη να υποχωρεί κάτω από το όριο των 1,80 ευρώ το λίτρο μέσα στο καλοκαίρι, καθώς η αυξημένη ζήτηση για μεταφορές αναμένεται να διατηρήσει τις τιμές σε σχετικά υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι έρευνες επικεντρώνονται αρχικά στους έξι προσωρινά κρατούμενους που φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση. Τα πρώτα ευρήματα φαίνεται να έχουν οδηγήσει σε επαρκείς ενδείξεις ώστε να δρομολογηθούν διαδικασίες προσωρινής δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων.
Ο έλεγχος δεν περιορίζεται μόνο στους βασικούς κατηγορούμενους. Οι Αρχές εξετάζουν επίσης οικονομικά στοιχεία συγγενικών προσώπων, αλλά και ατόμων που φέρονται να είχαν υποστηρικτικό ή συνεργατικό ρόλο στη δράση της οργάνωσης.
Στο πρώτο στάδιο θα ελεγχθούν φορολογικές δηλώσεις, τραπεζικά δεδομένα και δηλώσεις πόθεν έσχες, όπου αυτές προβλέπονται από τον νόμο. Στόχος είναι να εξακριβωθεί ο τρόπος απόκτησης ακινήτων, καταθέσεων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων και αν αυτά μπορούν να δικαιολογηθούν από τα δηλωμένα εισοδήματα.
Παράλληλα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να υπάρχουν αντίστοιχες πρακτικές και σε άλλες πολεοδομικές υπηρεσίες της χώρας. Για τον λόγο αυτό στο επίκεντρο μπαίνουν στελέχη που κατέχουν θέσεις ευθύνης ή υπηρετούν σε κρίσιμα πόστα.
Οι έρευνες θα πραγματοποιούνται ανά υπηρεσία και, όπου προκύπτουν στοιχεία για πιθανές αξιόποινες πράξεις, θα συντάσσονται ειδικά πορίσματα τα οποία θα διαβιβάζονται στις δικαστικές αρχές για περαιτέρω αξιολόγηση.
Υπενθυμίζεται ότι οι έξι συλληφθέντες που απολογήθηκαν για την υπόθεση κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι, έπειτα από κοινή απόφαση ανακριτή και εισαγγελέα.
Οι κατηγορούμενοι φέρονται να εμπλέκονται σε υποθέσεις χρηματισμού, δωροδοκιών και παράνομων διευκολύνσεων μέσω πολεοδομικών υπηρεσιών. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ζευγάρι που, σύμφωνα με τη δικογραφία, είχε κεντρικό ρόλο στη λειτουργία της φερόμενης εγκληματικής οργάνωσης.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, όλοι οι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες που τους αποδίδονται.
Σε βάρος των εμπλεκομένων έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για σειρά σοβαρών αδικημάτων, μεταξύ των οποίων εγκληματική οργάνωση, δωροληψία, δωροδοκία, παράβαση καθήκοντος, εμπορία επιρροής και διακεκριμένες μορφές νομιμοποίησης εσόδων από παράνομη δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα μέλη του κυκλώματος αναλάμβαναν, έναντι αμοιβής, τη διευθέτηση πολεοδομικών υποθέσεων που υπό κανονικές συνθήκες θα αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια.
Οι παρεμβάσεις φέρεται να αφορούσαν νομιμοποιήσεις αυθαίρετων κατασκευών, έκδοση οικοδομικών αδειών, μείωση προστίμων για πολεοδομικές παραβάσεις, καθώς και διεκπεραίωση εκκρεμοτήτων που σχετίζονταν με ακίνητα και οικοδομές.
Οι αμοιβές, σύμφωνα με την έρευνα, κυμαίνονταν από 1.000 έως και 30.000 ευρώ, ανάλογα με τη φύση της υπόθεσης. Οι Αρχές εκτιμούν ότι η δράση του κυκλώματος είχε αναπτυχθεί επί σειρά ετών.
Κατά τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε κατοικίες και χώρους ενδιαφέροντος, εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν περισσότερα από 300.000 ευρώ σε μετρητά.
Μέχρι στιγμής έχουν συλληφθεί έξι άτομα, μεταξύ των οποίων υπάλληλοι πολεοδομιών, στελέχη της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, δύο προϊστάμενοι υπηρεσιών σε δήμους των βορείων προαστίων και ιδιώτης μηχανικός.
Ωστόσο, η δικογραφία περιλαμβάνει συνολικά περίπου 30 ακόμη πρόσωπα, ορισμένα από τα οποία υπηρετούν σε πολεοδομικές υπηρεσίες εκτός Αττικής, γεγονός που διευρύνει σημαντικά το εύρος της έρευνας.
Δεκαπέντε χρόνια ζωής συμπληρώνει φέτος το Reportaz Net που γιορτάζει τα...
