Η τιμή της απλής αμόλυβδης έχει ήδη ξεπεράσει κατά μέσο όρο τα 2,10 ευρώ το λίτρο στην Ελλάδα, ενώ η νέα εκτίναξη του Brent κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι εντείνει την ανησυχία για το τι θα συναντήσουν οι οδηγοί στις αντλίες τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, στις 9 Σεπτεμβρίου η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων είχε φθάσει στα 2,109 ευρώ το λίτρο, έναντι 2,032 ευρώ στις 25 Αυγούστου. Μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες, δηλαδή, η επιβάρυνση πλησίασε τα 8 λεπτά ανά λίτρο.
Αντίστοιχα, η μέση τιμή του diesel κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,074 ευρώ. Με αυτά τα δεδομένα:
- Η πλήρωση ενός ρεζερβουάρ 50 λίτρων με αμόλυβδη κοστίζει περίπου 105,5 ευρώ.
- Σε σύγκριση με τις 25 Αυγούστου, ο οδηγός πληρώνει σχεδόν 4 ευρώ περισσότερα για το ίδιο γέμισμα.
- Στις Κυκλάδες η μέση τιμή της αμόλυβδης κινείται περίπου στα 2,32 ευρώ, ενώ στα Δωδεκάνησα ξεπερνά τα 2,22 ευρώ.
Το πετρέλαιο επέστρεψε στα υψηλά
Η αιτία της νέας αναστάτωσης βρίσκεται κυρίως στη διεθνή αγορά. Το Brent έφθασε την Πέμπτη στα 107,63 δολάρια το βαρέλι και κατά τη διάρκεια της Παρασκευής υποχώρησε ελαφρά, αφού προηγουμένως είχε κινηθεί ακόμη και πάνω από τα 109 δολάρια. Το αμερικανικό WTI ξεπέρασε επίσης τα 102 δολάρια, προτού περιορίσει μέρος των κερδών του.
Η μικρή διόρθωση δεν αλλάζει τη γενικότερη εικόνα. Μέσα σε μία εβδομάδα το Brent ενισχύθηκε περίπου κατά 13%, καθώς η αγορά ενσωματώνει εκ νέου ένα υψηλό «γεωπολιτικό ασφάλιστρο».
Οι βασικές αιτίες της ανόδου είναι:
- Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
- Οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
- Τα προβλήματα στη μεταφορά αργού μέσω του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας.
- Η μειωμένη παραγωγή και οι χαμηλότερες εξαγωγές από σημαντικούς παραγωγούς της περιοχής.
- Η ταχεία υποχώρηση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται πλέον σε μία μόνο θαλάσσια δίοδο. Οι πιέσεις αφορούν τόσο το Στενό του Ορμούζ όσο και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των ενεργειακών φορτίων που κατευθύνονται προς την Ευρώπη και την Ασία.
Η προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η αποκατάσταση των φυσιολογικών ροών πετρελαίου από τον Κόλπο ενδέχεται να καθυστερήσει έως το 2027. Σύμφωνα με τη νεότερη έκθεσή του:
- Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου ενδέχεται να μειωθεί το 2026 κατά 5,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
- Τα παγκόσμια αποθέματα περιορίστηκαν τον Αύγουστο με ρυθμό περίπου 3,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
- Η προσφορά της Σαουδικής Αραβίας υποχώρησε τον Αύγουστο στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών και πλέον δεκαετιών.
- Οι υψηλές τιμές έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν τη ζήτηση, ιδιαίτερα στις μεταφορές και στη βιομηχανία.
Η μείωση της κατανάλωσης μπορεί να λειτουργήσει ως «φρένο» στις τιμές. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Οργανισμός, η υποχώρηση της ζήτησης δεν αρκεί για να καλύψει πλήρως τις απώλειες στην προσφορά, εφόσον οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή συνεχιστούν.
Πώς περνά η άνοδος στην ελληνική αντλία
Η μεταβολή του Brent δεν μεταφέρεται αυτομάτως και με το ίδιο ποσοστό στις τιμές λιανικής. Το τελικό κόστος της βενζίνης στην Ελλάδα επηρεάζεται από:
- Τις διεθνείς τιμές των πετρελαιοειδών και όχι μόνο του αργού πετρελαίου.
- Την ισοτιμία ευρώ–δολαρίου, καθώς το πετρέλαιο τιμολογείται σε δολάρια.
- Τα περιθώρια διύλισης.
- Το κόστος μεταφοράς και διανομής.
- Τους φόρους και τις λοιπές επιβαρύνσεις.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αμόλυβδη ανέρχεται σε 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή σε 70 λεπτά ανά λίτρο, πριν προστεθεί ο ΦΠΑ. Η υψηλή φορολογική επιβάρυνση εξηγεί γιατί η λιανική τιμή στην Ελλάδα παραμένει υψηλή ακόμη και όταν το πετρέλαιο υποχωρεί στις διεθνείς αγορές.
Γιατί ο χειμώνας προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία
Η έναρξη της χειμερινής περιόδου μπορεί να προσθέσει νέες πιέσεις, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για diesel και πετρέλαιο θέρμανσης. Εάν παράλληλα συνεχιστούν οι περιορισμοί στην παραγωγή και στις θαλάσσιες μεταφορές, η αγορά θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ακόμη υψηλότερες τιμές στα διυλισμένα προϊόντα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων Αττικής, Νίκος Παπαγεωργίου, προειδοποίησε ότι μέσα στον χειμώνα μπορεί να υπάρξουν στιγμές κατά τις οποίες οι καταναλωτές θα λένε: «Δύο ευρώ; Φθηνή είναι, να πάμε να βάλουμε».
Η δήλωση δεν αποτελεί πρόβλεψη συγκεκριμένης τιμής, αποτυπώνει όμως τον φόβο ότι τα σημερινά επίπεδα ενδέχεται να μην είναι τα υψηλότερα.
Η πορεία των τιμών θα κριθεί κυρίως από τρεις παράγοντες:
- Την έκταση και τη διάρκεια των διαταραχών στις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής.
- Τυχόν αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων από τις μεγάλες καταναλώτριες χώρες.
- Το κατά πόσο η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας θα περιορίσει τη ζήτηση.
Με τα σημερινά δεδομένα, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η αμόλυβδη θα ξεπεράσει τα 2 ευρώ. Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο περισσότερο μπορεί να αυξηθεί, εάν το Brent παραμείνει κοντά στα 110 δολάρια και οι διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
