Τα δύο κομβικά γεγονότα που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξάρθρωση της «17 Νοέμβρη»...αναδείχθηκαν στο τέταρτο μέρος του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για την τρομοκρατική οργάνωση.
Η εκτέλεση του Σόντερς
Η δολοφονία Σόντερς έβαλε στο παιχνίδι για την εξάρθρωση της τρομοκρατίας τους Βρετανούς και αποδείχθηκε κρίσιμος ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησαν εκείνοι προκειμένου να εξασφαλίσουν πληροφορίες, αλλά και να στρέψουν την κοινή γνώμη απέναντι στους τρομοκράτες. Οι Βρετανοί διαπίστωσαν γρήγορα τα παιδαριώδη λάθη που έκαναν οι ελληνικές διωκτικές Αρχές και έκαναν τις επισημάνσεις τους για βελτίωση.
Ήταν χαρακτηριστικό ότι μόνο όταν το αυτοκίνητο μέσα στο οποίο δολοφονήθηκε ο Σόντερς μεταφέρθηκε στην αυλή του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη διαπιστώθηκε μια οπή που είχε γίνει από πολεμικό τυφέκιο: οι τρομοκράτες το χρησιμοποίησαν θεωρώντας ότι το αυτοκίνητο ήταν θωρακισμένο. Μία εβδομάδα μετά τη δολοφονία Σόντερς, οι Βρετανοί πήγαν στον τόπο του εγκλήματος το αυτοκίνητο μέσα στο οποίο δολοφονήθηκε. Ζήτησαν από τους οδηγούς που καθημερινά έκαναν το ίδιο δρομολόγιο στην Κηφισίας να θυμηθούν έστω και μικρές λεπτομέρειες, μοίρασαν φυλλάδια. Τα μοίρασε αξιωματικός της Σκότλαντ Γιαρντ.
Η εμφάνιση του «κυρίου Χ» ή αλλιώς «Κίτσου»
Πρόκειται για τον άνθρωπο που ζήτησε και επικοινώνησε με τον (τότε και σήμερα) υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και άρχισαν να συναντώνται με τον κύριο Χ να δίνει πληροφορίες κρίσιμες για τον τρόπο δράσης, οργάνωσης 17 Ν. Ιστορικό στέλεχος της εγχώριας τρομοκρατίας, δεν έδωσε ποτέ συγκεκριμένα ονόματα, άλλα «ήξερε πολλά, ήξερε πώς λειτουργούσε το δίκτυο αλλά πίστευε πια ότι ήταν αδιέξοδο». «Μου άνοιξε τα μάτια, άρχισε να με καθοδηγεί μέρα με τη μέρα, πολλές ώρες, νύχτες. Βρισκόμασταν σε διάφορες αποθήκες στην ύπαιθρο μέχρι σε δωμάτια ξενοδοχείων» διηγήθηκε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Ο υπουργός είχε αναφερθεί στο βιβλίο του, στα κεφάλαια για τη 17 Νοέμβρη στον κύριο Χ. Οι συζητήσεις του ήταν άπειρες τόσο με τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, όσο και με τον μετέπειτα αρχηγό της ΕΛΑΣ Φώτη Νασιάκο, ο οποίος τον αποκαλούσε «Κίτσο». Κανείς από τους δύο δεν θέλησε να πει οτιδήποτε για την ταυτότητα του ανθρώπου, που μετά τη δολοφονία Σόντερς εμφανίστηκε με τις κρίσιμες πληροφορίες του.
Σε ερώτημα του Αλέξη Παπαχελά «αν πήγε φυλακή ο κύριος Χ;» ο κ. Χρυσοχοΐδης απάντησε: Δεν θέλω να πω τίποτα παραπάνω.
«Αυτός είναι ο αρχηγός»
Όπως αποκαλύφθηκε το όνομα του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου «ψιθυριζόταν» στους διαδρόμους των υπηρεσιών ασφαλείας πολλά χρόνια πριν από την εξάρθρωση της οργάνωσης. Χρειάστηκε ωστόσο να συνδυαστούν μια σειρά από στοιχεία, τα οποία προέκυψαν από την πιο προσεχτική και συστηματική ανάγνωση των προκηρύξεων: Ο συντάκτης τους είχε υψηλή μόρφωση και γαλλική παιδεία, αλλά και αντιστασιακή δράση.
«Κάναμε ένα παιχνίδι», είπε ο Φώτης Νασιάκος περιγράφοντας μια συνάντηση στο υπουργείο, παρουσία του κ.Χρυσοχοϊδη και στελέχους των βρετανικών υπηρεσιών. Ήταν παραμονές Χριστουγέννων του 2001 και εκείνος προκάλεσε τον Βρετανό να γράψουν σε χαρτί το όνομα του ανθρώπου που θεωρούσαν αρχηγό της 17 Νοέμβρη. Ο ένας έγραψε Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο άλλος έγραψε ο αρχηγός της ΛΕΑ (μιας οργάνωσης που είχε δράσει στα χρόνια της χούντας). Μιλούσαν για τον ίδιο άνθρωπο. Εκείνη την περίοδο, περίπου, οι γαλλικές Αρχές είχαν εντοπίσει και μία φωτογραφία του Γιωτόπουλου.
Οι ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών μαθαίνουν ότι ο Γιωτόπουλος είχε εκπαιδευτεί στην Κούβα. Ο πρέσβης Αποστολίδης ταξιδεύει στην Αβάνα και το στέλεχος της Αντιτρομοκρατικής Φώτης Παπαγεωργίου αναλαμβάνει να εντοπίσει την όποια οικογένεια του Γιωτόπουλου στην Αθήνα. Εντόπισε την αδελφή του, αλλά κανένας δεν ήθελε να μιλήσει. «Φτάσαμε να παρακολουθούμε και όλα τα περίπτερα που πουλούσαν γαλλικές εφημερίδες. Αλλά και πάλι, δεν πήγαινε εκεί, πήγαινε στον Ελευθερουδάκη…», είπε ο Παπαγεωργίου.
Ήταν ο Μπομπ Κλίφορντ το επόμενο θύμα της 17Ν;
Όπως διηγείται ο Ρόμπερτ Κλίφορντ, επικεφαλής FBI στην Αθήνα το 200-2004, «Έπειτα στις αρχές του 2001 συνέβησαν διάφορα γεγονότα που φαίνονταν να υποδηλώνουν ότι το προφίλ μου είχε αναδειχθεί σημαντικά στην Ελλάδα και ότι υπήρχε ανησυχία ότι εγώ θα μπορούσα να είμαι το επόμενο θύμα της 17 Νοέμβρη. Και έτσι, από εκείνο το σημείο και μετά, είχα ασφάλεια, όπως και οι άλλοι αξιωματούχοι της πρεσβείας.»
Ο Τζωρτζάτος και το κόλπο της έκθεσης Νασιάκου
Το δεύτερο όνομα που ήρθε στην επιφάνεια, μετά από το ξεσκόνισμα των αρχείων των Αμερικανών, ήταν αυτό του Βασίλη Τζωρτζάτου. Είχε συλληφθεί και προσαχθεί στην Αντιτρομοκρατική για απόπειρα εναντίον αμερικανού. «Όταν προσήχθη ο Τζωρτζάτος», είπε ο κ. Χρυσοχοΐδης, «άρχισαν οι φωνές για σκευωρίες, τον άφησε ελεύθερο η ΕΛΑΣ».
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ζήτησε να αποτυπωθεί όλη η γνώση για τους τρομοκράτες σε μια έκθεση- την περίφημη έκθεση Νασιάκου. Τμήμα αυτής τη έκθεσης δημοσιοποιήθηκε με στόχο να αυξηθεί η πίεση στους τρομοκράτες «και να κάνουν ένα λάθος». Ο χρόνος κυλούσε ήδη αντίστροφα. Το βράδυ της 29ης Ιουνίου του 2002, έγινε η έκρηξη στον Πειραιά. Ο Νασιάκος, όμως, πολύ νωρίτερα είχε ετοιμαστεί για την «απόβαση στη Νορμανδία της τρομοκρατίας», μέσα από τη συστηματική και εντατική συνεργασία τεσσάρων ανθρώπων: Του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, του Φώτη Νασιάκου, του εισαγγελέα Ιωάννη Διώτη και του τότε διοικητή της Αντιτρομοκρατικής Στέλιου Σύρρου.
