Εσωτερικό έγγραφο της Meta, της μητρικής εταιρείας των Facebook, Instagram και WhatsApp, εκτιμά πως το 10% των εσόδων της για το 2024 προέρχεται από διαφημίσεις για απάτες και... απαγορευμένα προϊόντα.
Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο, το οποίο αποκαλύπτει το Reuters, η εταιρεία υπολογίζει ότι οι πλατφόρμες της προβάλλουν στους χρήστες περίπου 15 δισεκατομμύρια διαφημίσεις απάτης κάθε μέρα.
Η Meta υπολόγισε εσωτερικά στα τέλη του 2024 ότι θα έβγαζε περίπου το 10% των ετήσιων εσόδων της – περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια – από διαφημίσεις για απάτες και απαγορευμένα προϊόντα. Άλλο έγγραφο του Δεκεμβρίου 2024 αναφέρει ότι εξ αυτών, 15 δισεκατομμύρια διαφημίσεις απάτης είναι «υψηλού κινδύνου», δηλαδή με εμφανή σημάδια εξαπάτησης.
Σύμφωνα με τις εσωτερικές αναφορές, στο τέλος του 2024, η Meta κερδίζει περίπου 7 δισ. δολάρια ετησίως από αυτή την κατηγορία διαφημίσεων.
Αντί να τις σταματήσει, τις χρεώνει περισσότερο
Για τουλάχιστον τρία χρόνια, ο κολοσσός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο απέτυχε να εντοπίσει και να σταματήσει έναν καταιγισμό διαφημίσεων, που εξέθεταν δισεκατομμύρια χρήστες του Facebook, του Instagram και του WhatsApp σε απάτες ηλεκτρονικού εμπορίου και επενδύσεων, παράνομα διαδικτυακά καζίνο και πώληση απαγορευμένων ιατρικών προϊόντων, αλλά φαίνεται πως αποκομίζει τεράστια κέρδη από αυτές.
Πολλές από τις απάτες προέρχονταν μάλιστα από διαφημιστές που είχαν κριθεί ύποπτοι από τα εσωτερικά συστήματα προειδοποίησης της Meta. Ωστόσο, η εταιρεία αποκλείει διαφημιστές μόνο όταν τα αυτοματοποιημένα συστήματά της προβλέπουν με τουλάχιστον 95% βεβαιότητα ότι διαπράττουν απάτη.
Αν η βεβαιότητα είναι μικρότερη – αλλά ακόμα υπάρχει υποψία – τότε απλώς τους χρεώνει υψηλότερα διαφημιστικά κόστη ως «ποινή», ώστε να τους αποθαρρύνει από το να συνεχίσουν.
Αλγόριθμοι που πολλαπλασιάζουν τις απάτες
Τα έγγραφα αποκαλύπτουν επίσης πως λόγω των αλγορίθιμων οι χρήστες που κάνουν κλικ σε διαφημίσεις απάτης είναι πιθανότερο να δουν και άλλες, λόγω του συστήματος προσωποποιημένων διαφημίσεων της Meta, που προβάλει περιεχόμενο βασισμένο στα ενδιαφέροντα του χρήστη.
Τα εμπιστευτικά αυτά στοιχεία προέρχονται από έγγραφα που δημιουργήθηκαν μεταξύ του 2021 και του 2025 από τα τμήματα χρηματοοικονομικών, λόμπινγκ, μηχανικών και ασφάλειας της Meta. Οι αναφορές δείχνουν την προσπάθεια της εταιρείας να μετρήσει την έκταση της απάτης στις πλατφόρμες της, αλλά και την απροθυμία της να καταπνίξει τέτοια φαινόμενα αν αυτό σημαίνει απώλεια εσόδων.
Ανεπαρκής εποπτεία – Κέρδη μεγαλύτερα από πρόστιμα
Ο πρώην υπάλληλος ασφαλείας της Meta και ερευνητής για απάτες στο διαδίκτυο, Sandeep Abraham, επισημαίνει πως το γεγονός ότι η εταιρεία κερδίζει από δραστηριότητες που υποπτεύεται ως απάτες, δείχνει την παντελή έλλειψη εποπτείας στον χώρο της ψηφιακής διαφήμισης.
Ενδεικτικά, έγγραφο του 2024 εκτιμά πως μόνο από διαφημίσεις με «υψηλό νομικό ρίσκο», η Meta εισπράττει 3,5 δισ. δολάρια κάθε εξάμηνο – ποσό μεγαλύτερο από οποιοδήποτε πιθανό πρόστιμο. Και πράγματι, σε άλλο σημείο γίνεται σαφές ότι η εταιρεία προτιμά να αναλάβει δράση μόνο όταν επίκειται ρυθμιστική πίεση.
Η Meta, βάσει όσων αναφέρονται στα έγγραφα, ζυγίζει το κόστος αυστηρότερης επιβολής κανόνων κατά της απάτης σε σύγκριση με το κόστος των οικονομικών κυρώσεων από κυβερνήσεις. Παρότι σχεδιάζει να μειώσει τα έσοδα από παραβατικές διαφημίσεις, ανησυχεί ότι μια ξαφνική πτώση αυτών των εσόδων θα επηρεάσει τις επιχειρηματικές προβλέψεις της.
Ενδεικτικά, αναφέρεται πως η Meta αναμένει πρόστιμα έως και 1 δισ. δολάρια για τέτοιες υποθέσεις, αλλά σε έγγραφο του Νοεμβρίου 2024 επισημαίνεται ότι αυτά είναι πολύ μικρότερα από τα έσοδα που αποκομίζει από τις διαφημίσεις απάτης υψηλού νομικού κινδύνου – περίπου 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε έξι μήνες.
Η απάντηση της Meta
Ο εκπρόσωπος της Meta, Andy Stone, δήλωσε πως τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν παραποιούν την πραγματικότητα και ότι η εκτίμηση για 10% εσόδων από απάτες ήταν «πρόχειρη και υπερβολική». Παρόλα αυτά, αρνήθηκε να δώσει πιο ακριβή ή επίκαιρα στοιχεία.
Πρόσθεσε πως η Meta «καταπολεμά ενεργά τις απάτες» και ότι μέσα στο 2025 έχει αφαιρέσει πάνω από 134 εκατομμύρια διαφημίσεις απάτης, μειώνοντας τις σχετικές αναφορές χρηστών κατά 58%.
Σημειώνεται πως βάσει των εγγράφων τα ίδια τα προϊόντα της Meta έχουν γίνει βασικός πυλώνας της παγκόσμιας οικονομίας απάτης. Σε παρουσίαση του Μαΐου 2025, το προσωπικό ασφαλείας εκτιμούσε ότι οι πλατφόρμες της Meta εμπλέκονται στο 1/3 όλων των επιτυχημένων απατών στις ΗΠΑ. Στις ΗΠΑ, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) διερευνά την εταιρεία για διαφημίσεις οικονομικής απάτης, ενώ στη Βρετανία, ρυθμιστική αρχή αποκάλυψε ότι το 54% όλων των ζημιών από απάτες σχετιζόταν με τις πλατφόρμες της Meta το 2023 – ποσοστό υπερδιπλάσιο από κάθε άλλο κοινωνικό μέσο μαζί.
