Με τις τιμές των κατοικιών και των ενοικίων να αυξάνονται, το κόστος της στέγασης έχει γίνει ασήκωτο βάρος για ένα στα τέσσερα νοικοκυριά... στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερα για τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους κοντά στον κατώτατο μισθό και τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα, η αναλογία ενοικίου/μισθού είναι απαγορευτική, όταν την ίδια ώρα τα σπίτια προς μίσθωση λιγοστεύουν και ακριβαίνουν παρότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες κενές κατοικίες ανά την επικράτεια.
Το πρόβλημα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο, καθώς σύμφωνα με έρευνα της Eurostat για τις συνθήκες στέγασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το 73,3% των πολιτών στην Ελλάδα διαμένουν σε ιδιόκτητο σπίτι, όταν μια δεκαετία πριν, το 2011 το ποσοστό ιδιοκατοίκησης ήταν 78,3% και το 2001 ήταν 79,8%.
Το χειρότερο όμως είναι ότι στην Ελλάδα παρατηρείται το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης του κόστους στέγασης, με το 32,4% του πληθυσμού να ζει σε σπίτι όπου το κόστος στέγασης αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του. Στην Ε.Ε. το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 10,4%.
Μάλιστα το ποσοστό επιβάρυνσης του κόστους στέγασης στους ενοικιαστές είναι τρομακτικό, καθώς 8 στους 10 (ποσοστό 79,2%) επιβαρύνονται υπερβολικά από τις στεγαστικές δαπάνες, έναντι του 21,15% των ιδιοκατοίκων.
Μέση αύξηση ενοικίων 6,03%
Σημαντική συμβολή στην επιβάρυνση έχει και η συνεχής αύξηση των ενοικίων.
Με βάση τα στοιχεία της Potamianos Real Estate Group οι μέσες τιμές ενοικίων στην Αττική, που βασίζονται σε πραγματικές μισθώσεις, αυξήθηκαν 6,03% το 2022 συγκριτικά με το 2021.
Η έρευνα αφορά μια μέση τυπική κατοικία στο 2ο όροφο 20 ετών, η οποία διαθέτει θέση στάθμευσης.
Είναι εντυπωσιακό δε πως οι υψηλότερες αυξήσεις – άνω του 10% – παρουσιάστηκαν στις λεγόμενες «λαϊκές» περιοχές, όπως η Κυψέλη, ο Κολωνός, το Γαλάτσι και τα Πατήσια.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι οι τιμές των ενοικίων το 2022 σε κάποιες περιοχές πλησίασαν εκείνες του 2009 που είχε καταγραφεί ιστορικό υψηλό. Τέτοιες περιοχές είναι το Παγκράτι και τα Εξάρχεια όπου τόσο τα προηγούμενα όσο και σήμερα η ζήτηση έχει εκτοξευτεί λόγω των βραχυχρόνιων μισθώσεων και της «Χρυσής Βίζας».
Πάντως στις περισσότερες περιοχές τα ενοίκια είναι χαμηλότερα συγκριτικά με το 2009.
Χιλιάδες σπίτια κενά
Την ίδια ώρα χιλιάδες είναι τα κενά σπίτια. Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ στην απογραφή του 2011 καταγράφηκαν 897.968 κενές κατοικίες, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν σαφή στοιχεία για την κατάστασή τους και εντέλει πόσες από αυτές μπορούν αξιοποιηθούν μέσω της μισθωτικής αγοράς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή Eteron, «η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά κενών κατοικιών στην Ευρώπη, με μεγάλες συγκεντρώσεις στα αστικά κέντρα. Το 2011, το ποσοστό των κενών κατοικιών στον Δήμο Αθηναίων ήταν 31%, στον Δήμο Πειραιά 28% και στον Δήμο Θεσσαλονίκης 28,2%.
Ο αριθμός κενών διαμερισμάτων στην περιοχή της Αττικής αυξήθηκε κατά 77% το 2011 συγκριτικά με το 2001, ενώ μόνο στον Δήμο Αθηναίων τα κενά διαμερίσματα έφθασαν τις 132.000.
Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού κενών κατοικιών σε κεντρικές περιοχές των πόλεων αλλά και η μη αξιοποίηση των διαθέσιμων κτιριακών πόρων είναι σκανδαλώδης, σε μια περίοδο όξυνσης των στεγαστικών προβλημάτων», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ο κ. Ποταμιάνος από την πλευρά του βάζει στο κάδρο και τις χιλιάδες κατοικίες οι οποίες βρίσκονται στην γκρίζα ζώνη των πλειστηριασμών. Εκτιμάται ότι περίπου 150.000 κατοικίες κατέχονται από funds.
