ετοιμάζονται να εμφανιστούν ξανά. Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, περισσότερες από 1.000 δράσεις έχουν προγραμματιστεί σε ολόκληρη τη Γαλλία, σε μια ημέρα κινητοποιήσεων που ξεκίνησε από την οργή για τις τιμές των καυσίμων και σταδιακά άρχισε να συγκεντρώνει διαφορετικές κοινωνικές ομάδες.
Στον χάρτη των κινητοποιήσεων περιλαμβάνονται διαδηλώσεις, αποκλεισμοί κυκλικών κόμβων, συγκεντρώσεις έξω από πρατήρια καυσίμων και δράσεις κοντά σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, μέρος των συμμετεχόντων συνδέει τη διαμαρτυρία με τις μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και εβδομάδες.
Και κάπου εκεί επιστρέφουν στο κάδρο τα «Κίτρινα Γιλέκα».
Όχι ακόμη ως το συμπαγές κίνημα που κάποτε γέμισε λεωφόρους και κυκλικούς κόμβους σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά μέσα από ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπά του, που βλέπουν στη σημερινή κοινωνική δυσαρέσκεια κάτι από το κλίμα του 2018.
Από ένα viral TikTok σε περισσότερες από 1.000 δράσεις
Η κινητοποίηση της 17ης Οκτωβρίου δεν οργανώθηκε αρχικά από τα «Κίτρινα Γιλέκα». Η αφετηρία της εντοπίζεται σε ένα viral βίντεο στο TikTok, στο οποίο ένας νεαρός εξέφραζε την αγανάκτησή του για τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων.
Το κάλεσμα άρχισε γρήγορα να αποκτά μεγαλύτερη απήχηση. Πολιτικά πρόσωπα της γαλλικής Αριστεράς, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος Φαμπιέν Ρουσέλ και η επικεφαλής των Οικολόγων Μαρίν Τοντελιέ, εξέφρασαν τη στήριξή τους.
Μέχρι το πρωί της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου, ο διαδικτυακός χάρτης της κινητοποίησης κατέγραφε περισσότερες από 1.000 προγραμματισμένες δράσεις σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Η εικόνα θυμίζει αναπόφευκτα το 2018. Η σύγκριση, ωστόσο, προκαλεί επιφυλάξεις ακόμη και στους ανθρώπους που πρωταγωνίστησαν τότε.
Τα «Κίτρινα Γιλέκα» δεν ξεκίνησαν το κάλεσμα
Οι πρώτες αντιδράσεις στο εσωτερικό του παλιού κινήματος ήταν μάλλον συγκρατημένες. Όπως επισημαίνουν ιστορικές μορφές του, κανένα από τα «Κίτρινα Γιλέκα» δεν βρισκόταν πίσω από την αρχική πρωτοβουλία.
Ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φυσιογνωμίες των διαδηλώσεων του 2018 και του 2019, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι η ταυτότητα των «Κίτρινων Γιλέκων» έχει πλέον μετατραπεί σχεδόν σε «εμπορικό σήμα», το οποίο επιστρατεύεται κάθε φορά που η συζήτηση επιστρέφει στα καύσιμα και στην κοινωνική δυσαρέσκεια.
Τις τελευταίες ημέρες, πάντως, οι αποστάσεις φαίνεται να μικραίνουν. Ο Μαξίμ Νικολ, γνωστός ως «Fly Rider», ανακοίνωσε ότι θα βρεθεί στο Παρίσι για να συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις.
Ο Ροντρίγκες συνδέει επίσης τη νέα διαμαρτυρία με τις κινητοποιήσεις των μαθητών, οι οποίοι διεκδικούν καλύτερες συνθήκες στα σχολεία και διαμαρτύρονται για ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα στις υποδομές και υπερπλήρεις τάξεις.
«Η κατάσταση είναι πιο σοβαρή απ’ ό,τι τότε»
Για ορισμένα από τα πρόσωπα που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή το 2018, η σημερινή κοινωνική πίεση έχει αρκετά κοινά σημεία με εκείνη την περίοδο.
Η ακρίβεια, η ενέργεια, τα καύσιμα, η κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και η πίεση στο εισόδημα επανέρχονται στις τοποθετήσεις τους.
«Η κατάσταση είναι πιο σοβαρή απ’ ό,τι τότε», εκτιμά ο Ροντρίγκες, υποστηρίζοντας ότι σήμερα οι πιέσεις αγγίζουν ταυτόχρονα εργαζόμενους, οικογένειες, συνταξιούχους και νέους.
Ο Φρανσουά Μπουλό, επίσης γνωστή φυσιογνωμία του κινήματος, ανέφερε στο AFP ότι δεν υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση μεταξύ των παλιών στελεχών των «Κίτρινων Γιλέκων» για την οργάνωση της 17ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αντίδρασή τους ενισχύθηκε από τις εικόνες που οι ίδιοι καταγγέλλουν ως αστυνομική βία απέναντι στους μαθητές.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερο βάρος για ένα κίνημα που συνδέθηκε και με μια εξαιρετικά σκληρή αντιπαράθεση στους δρόμους. Κατά τις διαδηλώσεις του 2018 και του 2019, χιλιάδες διαδηλωτές και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας τραυματίστηκαν, ενώ η χρήση μέσων καταστολής προκάλεσε έντονη δημόσια συζήτηση στη Γαλλία.
Από τους κυκλικούς κόμβους ξανά στα Ηλύσια Πεδία;
Η Σοφί Τισιέ, η οποία το 2018 είχε αναλάβει να δηλώσει επίσημα στην Αστυνομική Διεύθυνση του Παρισιού διαδηλώσεις των «Κίτρινων Γιλέκων», επιχειρεί να επαναφέρει έναν από τους πιο συμβολικούς τόπους εκείνης της περιόδου.
Για τις 17 Οκτωβρίου έχει καταθέσει αίτημα για τη διοργάνωση διαδήλωσης στη λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων, εκεί όπου το κίνημα είχε δώσει μερικές από τις μεγαλύτερες και πιο επεισοδιακές μάχες του.
Η ίδια περιγράφει μια κοινωνία εξαντλημένη από το κόστος ζωής, την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων. Επαναφέρει παράλληλα ένα από τα κεντρικά πολιτικά αιτήματα που είχαν αναδειχθεί στα χρόνια των «Κίτρινων Γιλέκων», το δημοψήφισμα λαϊκής πρωτοβουλίας (RIC).
Το 2026 δεν είναι 2018
Παρά τις ομοιότητες, οι άνθρωποι που έζησαν το πρώτο κύμα του κινήματος αναγνωρίζουν μια βασική διαφορά. Τα «Κίτρινα Γιλέκα» του 2018 εμφανίστηκαν έξω από τις παραδοσιακές κομματικές και συνδικαλιστικές δομές, με μια χαλαρή και αποκεντρωμένη οργάνωση που αποτέλεσε ταυτόχρονα δύναμη και αδυναμία τους.
Σήμερα, σύμφωνα με τον Ροντρίγκες, οι κινητοποιήσεις των μαθητών έχουν περισσότερο θεσμικό και πολιτικά οργανωμένο χαρακτήρα. Η παρουσία κομμάτων και οργανώσεων είναι σαφέστερη, γεγονός που διαφοροποιεί αισθητά το περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιείται το νέο κάλεσμα.
Στις κινητοποιήσεις αναμένεται να συμμετάσχουν επίσης οργανώσεις για το κλίμα, η αγροτική Confédération paysanne, συνδικαλιστικές ενώσεις οδηγών VTC και το συνδικάτο Solidaires.
Η CGT κρατά περισσότερο επιφυλακτική στάση, δηλώνοντας ότι θα συμμετάσχει όπου υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, ενώ προετοιμάζεται παράλληλα για τις απεργιακές κινητοποιήσεις της 5ης Νοεμβρίου.
Μπορεί να υπάρξει δεύτερο κύμα;
Αυτό είναι το ερώτημα που θα αρχίσει να απαντάται στους γαλλικούς δρόμους στις 17 Οκτωβρίου.
Η Πρισίλα Λουντόφσκι, μία από τις πρωτεργάτριες του αρχικού κινήματος, εμφανίζεται δύσπιστη απέναντι στις εύκολες συγκρίσεις. Υπενθυμίζει ότι η έκρηξη του 2018 μπορεί να έμοιαζε αυθόρμητη, είχε όμως προηγηθεί πολύμηνη δουλειά, δικτύωση ανθρώπων σε όλη τη χώρα και εκατοντάδες τοπικά καλέσματα.
Σήμερα, όπως επισημαίνει, απουσιάζει ένας σαφής οργανωτικός πυρήνας πίσω από τις εκατοντάδες δράσεις, κάτι που δυσκολεύει οποιαδήποτε εκτίμηση για την πραγματική συμμετοχή.
Παρόμοια επιφύλαξη εκφράζει και ο Ροντρίγκες. Δεν θεωρεί δεδομένο ότι η 17η Οκτωβρίου μπορεί να αναπαράγει τη δυναμική του Νοεμβρίου του 2018. Βλέπει, όμως, μια πιθανότητα επανεκκίνησης για ένα κίνημα που, όπως λέει, άφησε πίσω του μια αίσθηση ανολοκλήρωτου αγώνα.
Επτά χρόνια μετά, τα «Κίτρινα Γιλέκα» δεν επιστρέφουν σε μια Γαλλία ίδια με εκείνη που άφησαν. Το Σάββατο θα φανεί αν η κοινωνική δυσαρέσκεια μπορεί να τους δώσει ξανά χώρο στους δρόμους ή αν η 17η Οκτωβρίου θα μείνει ως μια μεγάλη, αλλά αποσπασματική, ημέρα διαμαρτυρίας.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
