Μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, το Ισραήλ οδεύει προς μια εξαιρετικά αμφίρροπη αναμέτρηση, στην οποία η ενδεχόμενη ήττα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου και η απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία δεν αποτελούν απαραίτητα το ίδιο πράγμα.
Οι περισσότερες πρόσφατες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν την Ευθύτητα (Γιασάρ) του Γκάντι Άιζενκοτ να προηγείται της Συσπείρωσης (Λικούντ). Παρ’ όλα αυτά, το ευρύτερο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης δεν συγκεντρώνει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης στην Κνεσέτ.
Την ίδια στιγμή, οι μετρήσεις παρουσιάζουν εντυπωσιακές αποκλίσεις. Ενώ οι περισσότερες δίνουν προβάδισμα στον Άιζενκοτ, το Channel 14 καταγράφει αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για το μπλοκ του Νετανιάχου.
Σε ένα κοινοβούλιο 120 εδρών, η είσοδος ή ο αποκλεισμός ακόμη και ενός μικρού κόμματος μπορεί να ανατρέψει ολόκληρη την αριθμητική. Το όριο εισόδου στην Κνεσέτ βρίσκεται στο 3,25%, μετατρέποντας κάθε ποσοστό γύρω από αυτό σε κρίσιμο παράγοντα για την επόμενη ημέρα.
Walla: Πρώτος ο Άιζενκοτ, αλλά στους 54 η αντιπολίτευση
Η νεότερη δημοσκόπηση του Walla, η οποία δημοσιεύθηκε στις 20 Οκτωβρίου, καταγράφει ενίσχυση των δύο βασικών διεκδικητών της ηγεσίας της αντιπολίτευσης.
Η Ευθύτητα του Γκάντι Άιζενκοτ συγκεντρώνει 23 έδρες και προηγείται κατά τέσσερις της Συσπείρωσης του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, η οποία περιορίζεται στις 19. Το Μαζί (Μπ’γιάχαντ) του Ναφτάλι Μπένετ ακολουθεί με 14 έδρες.
Παρά την πρώτη θέση του Άιζενκοτ, τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν συνολικά 54 έδρες. Το μπλοκ που στηρίζει τον Νετανιάχου βρίσκεται στις 48.
Η αριθμητική αυτή δίνει στην αντιπολίτευση σαφές προβάδισμα έναντι του κυβερνητικού στρατοπέδου, όχι όμως και τη δυνατότητα να σχηματίσει μόνη της κυβέρνηση.
Channel 12: Προβάδισμα τριών εδρών για τον Άιζενκοτ
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει η μέτρηση του Channel 12, που δημοσιεύθηκε στις 19 Οκτωβρίου. Ο Άιζενκοτ καταγράφεται στις 24 έδρες, ο Νετανιάχου στις 21 και ο Μπένετ στις 14. Το άθροισμα των εβραϊκών κομμάτων που επιδιώκουν κυβερνητική αλλαγή φτάνει τις 55 έδρες, έναντι 51 του σημερινού πρωθυπουργικού μπλοκ.
Ακόμη και σε αυτή τη σχετικά ευνοϊκή μέτρηση, όμως, η αντιπολίτευση απέχει έξι έδρες από την απόλυτη πλειοψηφία. Συνεπώς, θα χρειαζόταν πρόσθετους εταίρους ή κάποια μορφή κοινοβουλευτικής στήριξης για να κυβερνήσει.
Channel 13: Σχεδόν απόλυτη ισορροπία
Πιο περιορισμένη ισχύ στα μεγαλύτερα κόμματα καταγράφει η δημοσκόπηση του Channel 13, επίσης της 19ης Οκτωβρίου.
Η Ευθύτητα εξασφαλίζει 20 έδρες, η Συσπείρωση 18 και το Μαζί 14. Σε επίπεδο πολιτικών μπλοκ, η αντιπολίτευση βρίσκεται στις 51 έδρες και το στρατόπεδο Νετανιάχου στις 50.
Στη συγκεκριμένη μέτρηση εισέρχονται στην Κνεσέτ δύο μικρότερα κόμματα. Η παρουσία τους μειώνει τις έδρες των μεγαλύτερων σχηματισμών και εξηγεί μέρος της απόστασης από τα αποτελέσματα άλλων ερευνών.
Kan και Maariv: Διαφορά μίας έδρας και απόλυτη ισοπαλία
Η δημόσια ραδιοτηλεόραση Kan, στη μέτρηση της 18ης Οκτωβρίου, δίνει επίσης την πρώτη θέση στον Άιζενκοτ.
Η Ευθύτητα συγκεντρώνει 23 έδρες, η Συσπείρωση 21 και το κόμμα του Μπένετ 12. Σε επίπεδο στρατοπέδων, η αντιπολίτευση προηγείται οριακά με 52 έδρες έναντι 51 του κυβερνητικού μπλοκ.
Ακόμη πιο ρευστή είναι η εικόνα στη δημοσκόπηση της Maariv της 16ης Οκτωβρίου. Τα δύο στρατόπεδα ισοβαθμούν στις 51 έδρες, παρά το γεγονός ότι ο Άιζενκοτ προηγείται σε κομματικό επίπεδο με 21 έδρες, έναντι 18 του Νετανιάχου. Το κόμμα του Μπένετ συγκεντρώνει 13.
Η μεγαλύτερη διαφορά υπέρ του Άιζενκοτ
Οι δύο μετρήσεις της 15ης Οκτωβρίου επιβεβαιώνουν το κομματικό προβάδισμα του πρώην αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, χωρίς όμως να λύνουν το ζήτημα της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Η Israel Hayom δίνει 24 έδρες στην Ευθύτητα, 21 στη Συσπείρωση και 12 στο Μαζί. Η αντιπολίτευση φτάνει συνολικά τις 52 έδρες και το στρατόπεδο του Νετανιάχου τις 50.
Η έρευνα του Zman Yisrael, την οποία παρουσίασαν οι Times of Israel, καταγράφει τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο πρώτων κομμάτων. Ο Άιζενκοτ φτάνει τις 26 έδρες και ο Νετανιάχου περιορίζεται στις 20, ενώ ο Μπένετ συγκεντρώνει 11.
Ακόμη και τότε, όμως, η αντιπολίτευση σταματά στις 54 έδρες, έναντι 49 του κυβερνητικού στρατοπέδου.
Οι δημοσκοπήσεις που δίνουν προβάδισμα στον Νετανιάχου
Εντελώς διαφορετική εικόνα αποτυπώνει η έρευνα του i24NEWS της 18ης Οκτωβρίου.
Σε αυτή, η Συσπείρωση προηγείται με 25 έδρες, η Ευθύτητα ακολουθεί με 21 και το Μαζί λαμβάνει 13. Το μπλοκ του Νετανιάχου φτάνει τις 57 έδρες και απέχει μόλις τέσσερις από την απόλυτη πλειοψηφία. Τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης περιορίζονται στις 49.
Η μεγαλύτερη απόκλιση από τη γενική δημοσκοπική τάση εμφανίζεται στο Channel 14.
Η μέτρηση της 19ης Οκτωβρίου δίνει 30 έδρες στη Συσπείρωση, 19 στην Ευθύτητα και δέκα στο Μαζί. Με αυτή την κατανομή, το μπλοκ του Νετανιάχου εξασφαλίζει 62 έδρες και τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, ενώ τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης μένουν στις 45.
Από τις 18 στις 30 έδρες για το Λικούντ
Η απόσταση ανάμεσα στις 18 έδρες που καταγράφει για τη Συσπείρωση το Channel 13 και στις 30 που της δίνει το Channel 14 είναι υπερβολικά μεγάλη για να ερμηνευθεί ως μια συνηθισμένη ημερήσια μεταβολή.
Στις αποκλίσεις ενδέχεται να συμβάλλουν οι διαφορετικές μέθοδοι συλλογής των στοιχείων, η σύνθεση των δειγμάτων, ο τρόπος στάθμισης των απαντήσεων και οι παραδοχές των εταιρειών σχετικά με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων.
Χωρίς πλήρη συγκριτική εξέταση της μεθοδολογίας κάθε έρευνας, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με ακρίβεια ποιος από αυτούς τους παράγοντες επηρεάζει περισσότερο το αποτέλεσμα.
Οι δημοσκοπήσεις, επομένως, δεν δικαιολογούν ούτε την προεξόφληση της αποχώρησης του Νετανιάχου ούτε τη βεβαιότητα της επανεκλογής του. Οι περισσότερες είναι δυσμενείς για την κομματική πρωτιά του, αλλά ορισμένες του δίνουν σαφή δρόμο παραμονής στην εξουσία.
Η πρωτιά δεν αρκεί στον Άιζενκοτ
Η άνοδος του Γκάντι Άιζενκοτ συνοδεύεται από ένα σοβαρό πολιτικό όριο: η ενίσχυση του κόμματός του δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αντίστοιχη αύξηση των συνολικών εδρών της αντιπολίτευσης.
Μέρος της δημοσκοπικής του ανόδου μπορεί να προέρχεται από μετακινήσεις ψηφοφόρων μεταξύ κομμάτων που ήδη ανήκουν στο αντινετανιαχικό στρατόπεδο. Έτσι ενισχύεται η προσωπική του θέση έναντι του Μπένετ και των υπόλοιπων αρχηγών, χωρίς να πλησιάζει αναγκαστικά η αντιπολίτευση το όριο των 61 εδρών.
Στον βασικό κορμό του στρατοπέδου που επιδιώκει την πολιτική αλλαγή βρίσκονται, εκτός από την Ευθύτητα και το Μαζί, το Ισραήλ το Σπίτι μας του Αβίγκντορ Λίμπερμαν και οι Δημοκράτες του Γιαΐρ Γκολάν.
Τα κόμματα αυτά συμφωνούν στην ανάγκη απομάκρυνσης του Νετανιάχου, αλλά διαφωνούν σε κρίσιμα ζητήματα: στους αποδεκτούς κυβερνητικούς εταίρους, στις σχέσεις κράτους και θρησκείας και στην πολιτική απέναντι στους Παλαιστινίους.
Ο καθοριστικός ρόλος του Ναφτάλι Μπένετ
Με 14 έδρες στις τελευταίες μετρήσεις των Walla, Channel 12 και Channel 13, ο Ναφτάλι Μπένετ αποτελεί απαραίτητο παράγοντα σε κάθε σχέδιο εναλλακτικής κυβέρνησης.
Εάν ο Άιζενκοτ αναδειχθεί πρώτος, θα διαθέτει ισχυρό επιχείρημα για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο Μπένετ ή οι υπόλοιποι δυνητικοί εταίροι θα εγκαταλείψουν τις δικές τους φιλοδοξίες και πολιτικές απαιτήσεις.
Για τον λόγο αυτό, η αναμέτρηση δεν μπορεί να περιγραφεί απλώς ως σύγκρουση Δεξιάς και Αριστεράς. Σημαντικό τμήμα του αντινετανιαχικού χώρου προέρχεται επίσης από τη Δεξιά.
Η αντικατάσταση του πρωθυπουργού δεν θα σήμαινε αυτομάτως ριζική αλλαγή στην εξωτερική πολιτική του Ισραήλ ούτε κοινή θέση των νέων κυβερνητικών εταίρων για το Παλαιστινιακό.
Οι αραβικές έδρες κρατούν το κλειδί
Καθοριστικός μπορεί να αποδειχθεί ο ρόλος των αραβικών κομμάτων.
Στη δημοσκόπηση του Walla, η Κοινή Λίστα συγκεντρώνει οκτώ έδρες και η Ενωμένη Αραβική Λίστα του Μανσούρ Αμπάς έξι. Στη μέτρηση του Channel 13, οι δύο σχηματισμοί φτάνουν συνολικά τις 15 έδρες.
Πρόκειται για δύναμη ικανή να μεταβάλει αποφασιστικά την κοινοβουλευτική αριθμητική. Οι έδρες αυτές, ωστόσο, δεν μπορούν να προστίθενται αυτόματα σε εκείνες της αντιπολίτευσης.
Βασικοί διεκδικητές της εξουσίας έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα, δημιουργώντας το μεγαλύτερο ίσως εμπόδιο στη μετατροπή μιας αριθμητικής αντινετανιαχικής πλειοψηφίας σε βιώσιμη κυβέρνηση.
Η συμμετοχή ενός αραβικού κόμματος στην κυβέρνηση, η εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη και η απλή ανοχή αποτελούν τρεις διαφορετικές επιλογές. Καμία από αυτές δεν έχει συμφωνηθεί πριν από την κάλπη.
Η αραβική συμμετοχή μπορεί να αλλάξει και το εκλογικό όριο
Η επιρροή των Αράβων πολιτών δεν περιορίζεται στις έδρες των κομμάτων που τους εκπροσωπούν.
Μια σημαντική αύξηση της προσέλευσής τους μπορεί να επηρεάσει το συνολικό πλήθος των έγκυρων ψήφων και, κατά συνέπεια, τον απόλυτο αριθμό που απαιτείται για την υπέρβαση του ορίου του 3,25%.
Έτσι, η μεγαλύτερη συμμετοχή ενός τμήματος του εκλογικού σώματος μπορεί να δυσκολέψει την είσοδο μικρών κομμάτων που αντλούν ψήφους από άλλες πολιτικές και κοινωνικές δεξαμενές.
Οι σχηματισμοί που κινούνται στο όριο
Ο Λαός σου, Ισραήλ του Οφέρ Βίντερ βρίσκεται στην πλέον ευαίσθητη δημοσκοπική ζώνη.
Στη μέτρηση του Walla καταγράφεται στο 2,9% και μένει εκτός Κνεσέτ. Στις δημοσκοπήσεις της Maariv και του Channel 13, όμως, περνά το όριο και λαμβάνει τέσσερις έδρες.
Ανάλογη αβεβαιότητα παρουσιάζει το σχήμα Έφεδροι–Οικονομικό Κόμμα των Γιοάζ Χέντελ και Γιαρόν Ζελέχα. Σε ορισμένες έρευνες εισέρχεται στη Βουλή και σε άλλες αποκλείεται.
Στην τελευταία δημοσκόπηση του Walla, ακόμη και αν οι τέσσερις έδρες του σχήματος Χέντελ–Ζελέχα προστίθενταν στις 54 της αντιπολίτευσης, το συνολικό άθροισμα θα έφτανε τις 58. Θα παρέμενε, δηλαδή, κάτω από την αναγκαία πλειοψηφία των 61.
Επιπλέον, δεν υπάρχει δεδομένη συμφωνία συνεργασίας, καθώς οι διαφορές για τη σύνθεση και τους εταίρους μιας νέας κυβέρνησης παραμένουν ουσιαστικές.
Ο άγνωστος παράγοντας μετά την αποχώρηση Γκαντζ
Η αποχώρηση του Μπένι Γκαντζ και του κόμματός του, Μπλε και Λευκό, προσθέτει μία ακόμη μεταβλητή στο εκλογικό σκηνικό.
Οι δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν πριν από την ανακοίνωση της αποχώρησης δεν μπορούν να αποτυπώσουν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθούν οι ψηφοφόροι του.
Η πρώτη μεταγενέστερη μέτρηση προσφέρει μόνο μια αρχική ένδειξη. Απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να διαπιστωθεί ποια κόμματα θα ωφεληθούν και σε ποιον βαθμό.
Η πτώση Νετανιάχου δεν συνεπάγεται υποχώρηση της σκληρής Δεξιάς
Η δημοσκοπική φθορά της Συσπείρωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ισραηλινό εκλογικό σώμα μετακινείται προς μετριοπαθέστερες θέσεις.
Στην έρευνα του i24NEWS, η Εβραϊκή Ισχύς του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ φτάνει τις δέκα έδρες. Η επίδοση αυτή συμβαδίζει με το ρεπορτάζ του Reuters για την αυξημένη απήχησή του μεταξύ νεότερων ψηφοφόρων.
Έτσι, ο Νετανιάχου μπορεί να χάνει δύναμη προς σχηματισμούς που υιοθετούν ακόμη σκληρότερη γραμμή, ιδιαίτερα σε θέματα ασφάλειας και σχέσεων με τους Παλαιστινίους.
Στους υπόλοιπους δυνητικούς συμμάχους του πρωθυπουργού περιλαμβάνονται ο Θρησκευτικός Σιωνισμός–Ταυτότητα, οι Σεφαραδίτες Φύλακες της Τορά και ο Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά.
Οι εσωτερικές τριβές στο μπλοκ Νετανιάχου
Οι σύμμαχοι του Νετανιάχου δεν έχουν κοινές θέσεις σε όλα τα ζητήματα.
Η στρατιωτική θητεία και οι απαιτήσεις των υπερορθόδοξων κοινοτήτων μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές εντάσεις ακόμη και εάν το συγκεκριμένο μπλοκ εξασφαλίσει τον απαιτούμενο αριθμό εδρών.
Η ισχύς των μικρότερων εταίρων θα καθορίσει και τον βαθμό εξάρτησης του πρωθυπουργού από αυτούς. Σε μια κυβέρνηση με οριακή πλειοψηφία, ακόμη και ένα μικρό κόμμα θα μπορεί να επηρεάζει αποφασιστικά τη νομοθετική ατζέντα, τις κυβερνητικές επιλογές και τη διάρκεια του συνασπισμού.
Προβάδισμα Άιζενκοτ στην καταλληλότητα
Η δημοσκόπηση του Channel 12 της 19ης Οκτωβρίου δίνει στον Γκάντι Άιζενκοτ σαφές προβάδισμα στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία.
Ο πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων συγκεντρώνει 45%, έναντι 33% του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Πρόκειται, όμως, για διαφορετικό ερώτημα από την πρόθεση ψήφου. Οι Ισραηλινοί δεν εκλέγουν απευθείας τον πρωθυπουργό, αλλά ψηφίζουν κοινοβουλευτικές λίστες.
Η προσωπική υπεροχή ενός υποψηφίου πρέπει, συνεπώς, να μεταφραστεί σε έδρες και σε πολιτικά αποδεκτές συμμαχίες προκειμένου να αποκτήσει πρακτικό αποτέλεσμα.
Τα τρία σενάρια της επόμενης ημέρας
Με βάση τη σημερινή δημοσκοπική εικόνα, τρία βασικά ενδεχόμενα παραμένουν ανοικτά.
Το πρώτο είναι το στρατόπεδο του Νετανιάχου να εξασφαλίσει επαρκή δύναμη και να συνεχίσει να κυβερνά. Το δεύτερο είναι η αντιπολίτευση να διευρύνει τις συνεργασίες της και να συγκροτήσει εναλλακτική πλειοψηφία.
Το τρίτο ενδεχόμενο είναι η κάλπη να οδηγήσει σε παρατεταμένες διαπραγματεύσεις για έναν ευρύτερο κυβερνητικό συνασπισμό. Εάν αυτές αποτύχουν, το Ισραήλ θα μπορούσε να βρεθεί εκ νέου μπροστά σε εκλογές.
Τα σενάρια αυτά προκύπτουν από τη σημερινή κατανομή των εδρών και τους πολιτικούς περιορισμούς. Δεν αποτελούν πρόβλεψη για το τελικό αποτέλεσμα.
Η πρώτη κάλπη μετά την 7η Οκτωβρίου
Η αναμέτρηση της 27ης Οκτωβρίου είναι η πρώτη μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τη σύγκρουση που ακολούθησε.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η πολιτική ευθύνη για την καταστροφή, η ασφάλεια της χώρας και η αποτελεσματικότητα των κρατικών θεσμών.
Η τελική έκβαση ενδέχεται να κριθεί από τρεις συγκεκριμένους παράγοντες: ποιοι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στην κάλπη, ποια μικρά κόμματα θα ξεπεράσουν το 3,25% και ποιες από τις σημερινές απαγορεύσεις συνεργασίας θα διατηρηθούν μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Η αντιπολίτευση προηγείται στις περισσότερες δημοσκοπήσεις, αλλά δεν διαθέτει εξασφαλισμένη πλειοψηφία ούτε συμφωνημένο κυβερνητικό σχέδιο. Για τον λόγο αυτό, η πραγματική μάχη για την εξουσία μπορεί να αρχίσει όχι πριν, αλλά αμέσως μετά την καταμέτρηση των ψήφων.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
