Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας την Κυριακή (11/10) ανέδειξε το βαθύ ρήγμα στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου, αλλά και τα ερωτήματα για το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί να εφαρμοστεί.
Πίσω από την απόφαση του Αμερικανού προέδρου βρίσκεται μια σειρά διπλωματικών κινήσεων, οικονομικών παραχωρήσεων προς τη Μόσχα και πιέσεων προς την ουκρανική ηγεσία, η οποία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική.
Το σημαντικότερο στοιχείο της ανακοίνωσης δεν ήταν μόνο η συμφωνία για τον τερματισμό των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά το γεγονός ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φέρεται να μην είχε ενημερωθεί προηγουμένως.
«Εάν ο πρόεδρος Τραμπ το διαπραγματεύτηκε με τον Πούτιν, παρακαλώ να μας ενημερώσουν πότε αρχίζει η εκεχειρία», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Axios, διευκρινίζοντας ότι το Κίεβο είναι διατεθειμένο να την αποδεχθεί, εφόσον δεσμευτεί και η ρωσική πλευρά.
Γιατί συγκρούστηκαν Τραμπ και Ζελένσκι
Η νέα ένταση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τη χαλάρωση των κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η απόφαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ζελένσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ρωσία θα αποκτήσει πρόσθετα έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χρηματοδότηση του πολέμου.
Ο Τραμπ απάντησε απαιτώντας από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, ενώ έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι η χώρα χρειάζεται «νέο ηγέτη».
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη δέσμευση της Μόσχας. Εμφανίστηκε επίσης πρόθυμος να προχωρήσει σε εκλογές, υπό την προϋπόθεση μιας πλήρους εκεχειρίας διάρκειας 60 ημερών.
Οι αμερικανικές πιέσεις και τα πιθανά ανταλλάγματα στη Μόσχα
Σύμφωνα με τους Financial Times, η Ουάσινγκτον εξετάζει ακόμη και τη διακοπή του μηχανισμού προμήθειας αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία, προκειμένου να αναγκάσει το Κίεβο να περιορίσει τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, οι New York Times αναφέρουν ότι η αμερικανική πλευρά έχει προτείνει οικονομικά κίνητρα στη Μόσχα, μεταξύ των οποίων η αποδέσμευση παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων και πιθανές συμφωνίες που αφορούν τη ρωσική πετρελαϊκή εταιρεία Lukoil.
Για την Ουκρανία, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς τα πλήγματα σε διυλιστήρια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις αποτελούν βασικό μέσο άσκησης οικονομικής πίεσης στη Ρωσία. Η ουκρανική πλευρά θεωρεί ότι καλείται να εγκαταλείψει ένα αποτελεσματικό όπλο χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχες παραχωρήσεις.
Η εκεχειρία που δεν σταμάτησε τους βομβαρδισμούς
Ωστόσο, παρά την ανακοίνωση της Κυριακής, οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίστηκαν. Ο Ζελένσκι κατήγγειλε πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων θερμοηλεκτρικός σταθμός στο Χάρκοβο, ενώ το Κρεμλίνο δεν είχε επιβεβαιώσει επισήμως τη συμφωνία.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τα ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της εκεχειρίας, ιδιαίτερα καθώς δεν έχουν δημοσιοποιηθεί οι όροι της ούτε έχει διευκρινιστεί εάν προβλέπεται μηχανισμός ελέγχου των παραβιάσεων.
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι αναζήτησε διπλωματική στήριξη από Ευρωπαίους ηγέτες, καθώς και από τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ. Η ευρωπαϊκή πλευρά επιμένει στη διατήρηση της πίεσης προς τη Μόσχα και στην ανάγκη μιας αμοιβαίας, επαληθεύσιμης κατάπαυσης των επιθέσεων.
Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τη Washington Post, πλέον δεν είναι εάν ο Τραμπ ανακοίνωσε εκεχειρία, αλλά εάν υπάρχει πραγματική συμφωνία που δεσμεύει και τις δύο εμπόλεμες πλευρές. «Μέχρι να αποσαφηνιστούν οι όροι της και να σταματήσουν τα πλήγματα, η ανακοίνωση παραμένει περισσότερο διπλωματική πρωτοβουλία παρά επιβεβαιωμένη αλλαγή των συνθηκών στο πεδίο».
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
