Ο αναλυτικός οδηγός του προγράμματος περιγράφει τις παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται, τα δικαιολογητικά που πρέπει να συγκεντρώσουν οι ιδιοκτήτες και τη διαδικασία καταβολής της ενίσχυσης.
Το επόμενο βήμα αφορά όσους έχουν ήδη λάβει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας. Θα χρειαστεί να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης, δηλώνοντας τις εργασίες που προγραμματίζουν και το κόστος τους. Οι ημερομηνίες έναρξης των αιτήσεων δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Η πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) θα ανοίξει αρχικά για τις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για τις κύριες κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη, με προτεραιότητα στα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Στην πρώτη φάση εκδόθηκαν περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας: 14.000 για κλειστά ακίνητα και 80.000 για κατοικίες που χρησιμοποιούνται. Η βεβαίωση, ωστόσο, δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την επιδότηση. Ακολουθεί έλεγχος της αίτησης και των δικαιολογητικών, ενώ σε περίπτωση εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων θα λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης.
Πόσα χρήματα δικαιούνται οι ιδιοκτήτες
Το ανώτατο ποσό επιδότησης για τις εργασίες ανέρχεται σε 36.000 ευρώ, με όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για τον υπολογισμό λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια μεταξύ εκείνης που αναγράφεται στη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και των κύριων χώρων που αποτυπώνονται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Ενδεικτικά, το ανώτατο ποσό διαμορφώνεται ως εξής:
- Κατοικία 80 τ.μ.: έως 24.000 ευρώ.
- Κατοικία 100 τ.μ.: έως 30.000 ευρώ.
- Κατοικία 120 τ.μ.: έως 36.000 ευρώ.
Το τελικό ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από το κόστος των εργασιών που θα εγκριθούν και το ποσοστό επιδότησης που αντιστοιχεί στο νοικοκυριό.
Για παράδειγμα, εάν οι επιλέξιμες εργασίες κοστίζουν 30.000 ευρώ και το ποσοστό ενίσχυσης είναι 80%, ο ιδιοκτήτης θα λάβει 24.000 ευρώ και θα καλύψει τα υπόλοιπα 6.000 ευρώ, εφόσον δεν ισχύει χαμηλότερο πλαφόν λόγω της επιφάνειας του ακινήτου.
Επιπλέον, προβλέπεται ενίσχυση έως 2.500 ευρώ για δαπάνες όπως τα ενεργειακά πιστοποιητικά, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ο τεχνικός σύμβουλος, ο ελεγκτής δόμησης και οι απαιτούμενες άδειες ή μελέτες. Οι συγκεκριμένες υπηρεσίες καλύπτονται σε ποσοστό 100%, εντός των επιμέρους ορίων του προγράμματος.
Τα εισοδηματικά κριτήρια και οι προσαυξήσεις
Το βασικό ποσοστό επιδότησης είναι 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη, με βάση τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025.
Τα ανώτατα εισοδηματικά όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με την οικογενειακή σύνθεση. Για άγαμο ανέρχονται σε 18.000 και 25.000 ευρώ αντίστοιχα, ενώ για ζευγάρι χωρίς παιδιά σε 25.000 και 35.000 ευρώ. Για οικογένεια με ένα ανήλικο παιδί τα όρια είναι 30.000 και 40.000 ευρώ και για δύο παιδιά 35.000 και 45.000 ευρώ. Στις μονογονεϊκές οικογένειες με ένα ανήλικο παιδί διαμορφώνονται σε 28.000 και 39.000 ευρώ.
Η ενίσχυση μπορεί να αυξηθεί κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για συγκεκριμένες κατηγορίες μονογονεϊκών, τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών, καθώς και για νοικοκυριά με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%, εφόσον το ακίνητο αποτελεί ιδιοκατοικούμενη κύρια κατοικία.
Οι προσαυξήσεις μπορούν να συνδυαστούν. Το ανώτατο ποσοστό επιδότησης φτάνει το 95% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και το 85% για τη δεύτερη.
Ποιες κατοικίες είναι επιλέξιμες
Το πρόγραμμα αφορά νόμιμα ακίνητα με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή άλλα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νομιμότητά τους. Η κατοικία πρέπει να έχει κύριους χώρους έως 120 τ.μ. και αρχική ενεργειακή κατάταξη Γ ή χαμηλότερη.
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες που κατοικούν ή πρόκειται να κατοικήσουν στο ακίνητο, το όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ., χωρίς να αυξάνεται το ανώτατο ποσό της επιδότησης.
Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20%. Για τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια, μπορούν να συμμετάσχουν δικαιούχοι με πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιποι όροι.
Ένα νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα από ένα κλειστά σπίτια, εφόσον το καθένα πληροί αυτοτελώς τις προϋποθέσεις και διαθέτει βεβαίωση επιλεξιμότητας. Επιτρέπεται, επιπλέον, η ένταξη έως μίας κατοικίας που χρησιμοποιείται ήδη.
Δεν μπορούν να ενταχθούν ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης κατά την αίτηση ή την ολοκλήρωση του έργου. Εξαιρούνται επίσης κατοικίες που έχουν επιδοτηθεί για τις ίδιες εργασίες από συγκεκριμένα προηγούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης ή το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο οδηγός.
Πώς αποδεικνύεται ότι ένα σπίτι είναι κλειστό
Για τις κατοικίες που δηλώνονται ως κενές, οι αρχές εξετάζουν τα στοιχεία του Ε2 και την ηλεκτροδότηση.
Το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί κενό στο Ε2 του 2025 για ολόκληρο το έτος ή για το διάστημα κατά το οποίο ο αιτών είχε το σχετικό δικαίωμα. Ελέγχεται, επίσης, αν η ηλεκτροδότηση είχε διακοπεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και παρέμεινε διακομμένη ή αν η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος το 2024 και το 2025 ήταν μικρότερη από 100 κιλοβατώρες.
Για την περίοδο του 2026 προβλέπεται αντίστοιχος έλεγχος έως την υποβολή της αίτησης έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες μετρήσεις, εφαρμόζεται ειδική διαδικασία καταμέτρησης από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη, πρέπει να τεκμηριώνεται ότι αποτελούν την κύρια κατοικία του δικαιούχου.
Οι εργασίες που επιδοτούνται
Το πρόγραμμα καλύπτει τόσο εργασίες ανακαίνισης όσο και παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
Στις επιλέξιμες εργασίες ανακαίνισης περιλαμβάνονται:
- Ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
- Αντικατάσταση εξωτερικών και εσωτερικών θυρών και δαπέδων.
- Ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες.
- Επισκευές τοίχων, σοβάδες, πλακίδια και βαψίματα.
- Εσωτερικές διαρρυθμίσεις και κατασκευές γυψοσανίδας.
- Εργασίες σε κεραμοσκεπές, μετατροπή συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό και παρεμβάσεις προσβασιμότητας για τις προβλεπόμενες κατηγορίες δικαιούχων.
Στην ενεργειακή αναβάθμιση μπορούν να ενταχθούν, υπό τις προϋποθέσεις του προγράμματος, νέα κουφώματα και ενεργειακά τζάμια, συστήματα σκίασης, θερμομόνωση, αντλίες θερμότητας, επιλέξιμα συστήματα θέρμανσης και ψύξης, ηλιακά συστήματα ζεστού νερού, συστήματα αερισμού με ανάκτηση θερμότητας και αυτοματισμοί εξοικονόμησης ενέργειας.
Η ανακαίνιση και η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να συνδυάζονται. Από το 20% έως το 40% του επιλέξιμου κόστους εργασιών οφείλει να αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ το υπόλοιπο καλύπτει τις εργασίες ανακαίνισης. Απαιτείται, παράλληλα, αναβάθμιση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Τα δικαιολογητικά και η υποβολή της αίτησης
Η αίτηση χρηματοδότησης θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του ΤΕΕ. Βασικό στοιχείο του φακέλου είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, όπου περιγράφονται οι εργασίες που θα πραγματοποιηθούν και το εκτιμώμενο κόστος τους.
Οι ιδιοκτήτες θα χρειαστεί να προσκομίσουν τις προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις, την οικοδομική άδεια ή τα αντίστοιχα έγγραφα νομιμότητας και, ανάλογα με την περίπτωση, δικαιολογητικά για αναπηρία, τριτεκνία, πολυτεκνία ή μεταβολές στην οικογενειακή κατάσταση.
Το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου υποβάλλονται σε μεταγενέστερο στάδιο, εντός της προβλεπόμενης τρίμηνης προθεσμίας μετά τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως επιλέξιμης. Αν δεν κατατεθούν εγκαίρως ή αποδειχθεί ότι το ακίνητο δεν πληροί τους όρους, η αίτηση απορρίπτεται.
Για κατοικίες που πρόκειται να εκμισθωθούν, απαιτούνται επιπλέον στοιχεία για προηγούμενες κρατικές ενισχύσεις, ώστε να ελεγχθεί το όριο των 300.000 ευρώ σε τριετία που προβλέπει το καθεστώς de minimis.
Η αρχική κοστολόγηση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς δεν επιτρέπεται να αυξηθεί το συνολικό κόστος της αίτησης κατά τη μεταγενέστερη εξειδίκευση των εργασιών.
Πώς ενεργοποιείται η προκαταβολή του 60%
Μετά την έγκριση της αίτησης, καταβάλλεται σε ειδικό λογαριασμό προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιδότησης.
Για να μπορέσει ο ιδιοκτήτης να χρησιμοποιήσει τα χρήματα, πρέπει πρώτα να έχει εξοφλήσει μέσω τραπεζικού συστήματος το 40% της δικής του συμμετοχής και να υποβάλει τα σχετικά αποδεικτικά.
Για παράδειγμα, εάν η ιδιωτική συμμετοχή ανέρχεται σε 6.000 ευρώ, ο ιδιοκτήτης πρέπει να έχει καταβάλει 2.400 ευρώ προκειμένου να ενεργοποιηθεί η προκαταβολή. Στον υπολογισμό μπορούν να προσμετρηθούν και οι προβλεπόμενες υποστηρικτικές υπηρεσίες που έχουν ήδη πληρωθεί.
Οι δαπάνες των εργασιών αναγνωρίζονται από την ημερομηνία έγκρισης της ένταξης, ενώ για το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ισχύει η ημερομηνία 2 Ιουνίου 2026. Οι πληρωμές πρέπει να πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος, καθώς δεν αναγνωρίζονται συναλλαγές με μετρητά ή επιταγές τρίτων.
Η προθεσμία ολοκλήρωσης και οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών
Οι εργασίες πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε 18 μήνες από την ένταξη και σε κάθε περίπτωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028. Στο διάστημα αυτό περιλαμβάνονται οι τελικοί έλεγχοι, η υποβολή των παραστατικών και η δήλωση ολοκλήρωσης.
Για την πιστοποίηση του έργου προβλέπονται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και αυτοψία από ελεγκτή δόμησης, ο οποίος επιλέγεται μέσω κλήρωσης του ΤΕΕ. Το υπόλοιπο της επιδότησης καταβάλλεται εντός 30 ημερών από την επιτυχή ολοκλήρωση του ελέγχου. Αν το τελικό αναγνωρισμένο κόστος είναι μικρότερο από το εγκεκριμένο, μειώνεται αναλόγως και η ενίσχυση.
Για τις κλειστές κατοικίες που θα διατεθούν προς ενοικίαση, απαιτείται ανάρτηση μισθωτηρίου στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ μηνών από την πιστοποίηση ολοκλήρωσης. Η υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης διαρκεί πέντε χρόνια, ενώ το μίσθωμα πρέπει να παραμείνει σταθερό ή χαμηλότερο τουλάχιστον κατά τα πρώτα τρία χρόνια.
Δεν επιτρέπεται η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση, η υπεκμίσθωση ή η εκμίσθωση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική χρήση.
Όσοι εντάξουν κατοικία στην οποία διαμένουν ήδη, υποχρεούνται να συνεχίσουν να τη χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία για πέντε χρόνια. Η μεταβίβαση του ακινήτου μέσα στην περίοδο δέσμευσης μπορεί να συνεπάγεται επιστροφή της επιδότησης, όπως και η παραβίαση των όρων του προγράμματος.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
