Σύμφωνα με τους Financial Times, οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου σχεδιάζουν να συναντηθούν τη Δευτέρα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας του Ομάν για μια προσωρινή συμφωνία σχετικά με τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά. Η συνάντηση προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί στη Σαλάλα, παράκτια πόλη του Ομάν, σύμφωνα με δύο ανθρώπους που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες. Οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο αρκετές χώρες έχουν ήδη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους. Εφόσον πραγματοποιηθεί, θα είναι η πρώτη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο.

Το σχέδιο Ιράν και Ομάν

Η Τεχεράνη και το Μουσκάτ ανακοίνωσαν πριν από λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες ότι βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση προσωρινής συμφωνίας για τη ναυσιπλοΐα. Το σχέδιο προβλέπει ότι τα πλοία θα εισέρχονται στα Στενά του Ορμούζ μέσω ιρανικών υδάτων και θα εξέρχονται κυρίως μέσω της θαλάσσιας περιοχής που ελέγχει το Ομάν. Το Ομάν, τα χωρικά ύδατα του οποίου εκτείνονται στα Στενά, πραγματοποιεί εδώ και εβδομάδες συνομιλίες με το Ιράν για τη δημιουργία προσωρινού διαδρόμου που θα επιτρέπει στα εμπορικά πλοία να περνούν χωρίς την καταβολή τελών. Διπλωμάτες προειδοποιούν, ωστόσο, ότι για να ανοίξουν πλήρως τα Στενά θα απαιτηθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η προσπάθεια να μπουν στο παιχνίδι οι χώρες του Κόλπου

Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου αποτελείται από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν. Στόχος της νέας διπλωματικής πρωτοβουλίας είναι οι έξι χώρες να στηρίξουν μια προσωρινή διευθέτηση για τα Στενά, η οποία θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί ως βάση για την αποκλιμάκωση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πηγή που επικαλούνται οι Financial Times, για το Ιράν και το Ομάν το ζητούμενο είναι να εξασφαλιστεί η υποστήριξη των χωρών του Κόλπου και στη συνέχεια να ασκηθεί πίεση προς τις ΗΠΑ για την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Οι χώρες του Κόλπου, από την πλευρά τους, θέλουν οποιαδήποτε συμφωνία να έχει προσωρινό χαρακτήρα και κυρίως να εξασφαλίζει ότι τα πλοία τους θα μπορούν να εισέρχονται και να εξέρχονται από τη θαλάσσια δίοδο.

Το «αγκάθι» ΗΠΑ και Ιράν

Μια προσωρινή συμφωνία για τα Στενά θεωρείται πιθανός δρόμος για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ιράν. Αρχικά υπήρχαν ελπίδες ότι μια συμφωνία Ιράν και Ομάν θα μπορούσε να οδηγήσει πίσω στο βραχύβιο μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει Τεχεράνη και Ουάσιγκτον τον Ιούνιο. Εκείνη η συμφωνία προέβλεπε παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, σταδιακό άνοιγμα των Στενών και συνομιλίες για μια συνολική διευθέτηση του πολέμου, συμπεριλαμβανομένου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορήθηκαν στη συνέχεια για παραβίαση της συμφωνίας και ακολούθησε νέος κύκλος επιθέσεων. Οι ΗΠΑ έχουν διαμηνύσει στους μεσολαβητές ότι δεν προτίθενται να επιστρέψουν στο προηγούμενο μνημόνιο και ζητούν ευρύτερη συμφωνία, η οποία θα περιλαμβάνει και μέρος του πυρηνικού φακέλου. Το Ιράν, αντίθετα, επιμένει ότι ακόμη και εάν συμφωνήσει με το Ομάν, τα Στενά θα ανοίξουν πλήρως μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον ικανοποιήσει συγκεκριμένα αιτήματά του. Μεταξύ αυτών είναι η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η επαναφορά εξαίρεσης που θα επιτρέπει στην Τεχεράνη να πουλά πετρέλαιο και η πρόσβαση σε μέρος των παγωμένων περιουσιακών της στοιχείων στο εξωτερικό.

Μόλις επτά πλοία πέρασαν σε μία ημέρα

Η πίεση για συμφωνία αυξάνεται καθώς η εμπορική κίνηση στα Στενά έχει περιοριστεί δραματικά. Σύμφωνα με το Reuters, μόλις επτά πλοία διέσχισαν τη θαλάσσια δίοδο την Πέμπτη, ενώ πριν από τον πόλεμο περνούσαν περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία την ημέρα. Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιβαρύνεται από τις κινήσεις των Χούθι στην Υεμένη για την ενίσχυση του ελέγχου τους στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ, ακόμη μία στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο. Η κρίση έχει προκαλέσει ισχυρές πιέσεις και στις αγορές ενέργειας, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο.