Η υπόθεση του Τούρκου stand-up κωμικού Ντενίζ Γκοκτάς εξελίσσεται σε μία ακόμη δοκιμασία για τα όρια της πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας στην Τουρκία.
Οι τουρκικές εισαγγελικές αρχές απήγγειλαν τρεις κατηγορίες σε βάρος του 32χρονου κωμικού για περιεχόμενο της παράστασής του «Ölü Deniz» («Νεκρά Θάλασσα»), η οποία δημοσιεύθηκε στο YouTube στις 24 Ιουνίου και έγινε viral, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές.
Οι κατηγορίες αφορούν προσβολή του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δημόσια υποκίνηση μίσους ή εχθρότητας και εξύμνηση εγκλήματος ή εγκληματιών.
Το κατηγορητήριο έγινε δεκτό από το 14ο Πλημμελειοδικείο της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, και ο Γκοκτάς αναμένεται να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου στις 28 Σεπτεμβρίου.
Από το YouTube στο εδώλιο
Ο Γκοκτάς είχε συλληφθεί στις 2 Ιουλίου, όταν επέστρεψε στην Τουρκία από ταξίδι στο εξωτερικό. Την επόμενη ημέρα προφυλακίστηκε.
Η αρχική έρευνα είχε επικεντρωθεί σε αναφορές της παράστασής του για τον Ερντογάν, το Κοράνι και θρησκευτικές αξίες. Ο ίδιος είχε αρνηθεί ότι οι αναφορές του αποτελούσαν προσβολή, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για μέρος μιας σατιρικής παράστασης με πολιτικό και κοινωνικό περιεχόμενο.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ωστόσο, ορισμένες από τις αναφορές του για τον Τούρκο πρόεδρο «ξεπερνούσαν τα όρια της κριτικής» και ήταν ικανές να πλήξουν την τιμή και την υπόληψή του.
Οι εισαγγελικές αρχές έδωσαν επίσης έμφαση σε αστεία σχετικά με τη νηστεία, το Κοράνι και γυναίκες που φορούν πιο συντηρητικά μαγιό, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες από τις συγκεκριμένες αναφορές μπορούσαν να υποκινήσουν εχθρότητα απέναντι σε τμήμα της κοινωνίας.
Μια τρίτη κατηγορία αφορά αστείο σχετικά με την πρόσληψη πληρωμένου δολοφόνου μέσω Telegram και αναφορά σε εγκληματική οργάνωση. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι το συγκεκριμένο απόσπασμα συνιστά «εξύμνηση εγκλήματος και εγκληματιών».
Έως 12 χρόνια
Οι πληροφορίες για την προβλεπόμενη ποινή παρουσιάζουν ορισμένες αποκλίσεις στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Η τελευταία ενημέρωση του DHA αναφέρει ότι το κατηγορητήριο ζητεί συνολική ποινή από 2 χρόνια και 7 μήνες έως 12 χρόνια φυλάκισης, εφόσον ο Γκοκτάς κριθεί ένοχος για τις τρεις κατηγορίες.
Άλλα τουρκικά μέσα έχουν μεταδώσει διαφορετικό ανώτατο όριο, ανάλογα με το εάν εφαρμόζονται πρόσθετες διατάξεις που αυξάνουν την ποινή όταν ένα αδίκημα διαπράττεται μέσω των μέσων ενημέρωσης.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση δεν αφορά πλέον μόνο μια διαδικτυακή παράσταση. Με την αποδοχή του κατηγορητηρίου, ο Γκοκτάς οδηγείται σε κανονική δικαστική διαδικασία.
Η σάτιρα απέναντι στην εξουσία
Η υπόθεση έχει προκαλέσει συζητήσεις για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η πολιτική σάτιρα στην Τουρκία, όπου η προσβολή του προέδρου αποτελεί ποινικό αδίκημα βάσει του άρθρου 299 του τουρκικού Ποινικού Κώδικα.
Ο Γκοκτάς έχει υποστηρίξει ότι οι επίμαχες αναφορές αποτελούσαν μέρος ενός σατιρικού έργου που σχολίαζε την πολιτική, τον αυταρχισμό, τη θρησκεία και τους περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης. Σύμφωνα με δηλώσεις του, η παράσταση είχε παρουσιαστεί επί περίπου τρία χρόνια σε διάφορες πόλεις χωρίς να προκαλέσει ανάλογη δικαστική δίωξη.
Η υπόθεση έχει έτσι αποκτήσει ένα ευρύτερο συμβολικό βάρος: πού τελειώνει η σάτιρα και πού αρχίζει το ποινικά κολάσιμο περιεχόμενο;
Για τις τουρκικές αρχές, το ζήτημα είναι εάν συγκεκριμένες εκφράσεις υπερβαίνουν τα όρια που θέτει ο νόμος. Για τους επικριτές της δίωξης, το ερώτημα είναι κατά πόσο η χρήση του ποινικού δικαίου για πολιτικά και θρησκευτικά αστεία περιορίζει στην πράξη την ελευθερία της έκφρασης.
Η απάντηση θα δοθεί πλέον από τα τουρκικά δικαστήρια, με την πρώτη ακροαματική διαδικασία να έχει προγραμματιστεί για τις 28 Σεπτεμβρίου.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
