Μια από τις μεγαλύτερες συστηματικές ανασκοπήσεις των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων για τη διακοπή του καπνίσματος καταλήγει σε ένα σημαντικό συμπέρασμα: οι ενήλικοι καπνιστές που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο με νικοτίνη φαίνεται να έχουν περισσότερες πιθανότητες να κόψουν το συμβατικό τσιγάρο σε σχέση με όσους χρησιμοποιούν ορισμένες άλλες μεθόδους υποκατάστασης νικοτίνης.
Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε από την Cochrane, τον διεθνή οργανισμό που αξιολογεί και συνθέτει τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα στον χώρο της υγείας. Συνολικά εξετάστηκαν 80 κλινικές δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 30.000 άνθρωποι.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη εμφανίζουν καλύτερα αποτελέσματα ως προς τη διακοπή του καπνίσματος σε σύγκριση με αρκετές παραδοσιακές θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης, όπως τα επιθέματα και οι τσίχλες.
Περισσότερες πιθανότητες να κόψουν το τσιγάρο
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανασκόπησης, περίπου 6 στους 100 καπνιστές που χρησιμοποιούν παραδοσιακές μεθόδους υποκατάστασης νικοτίνης καταφέρνουν να διακόψουν το κάπνισμα.
Το αντίστοιχο ποσοστό για όσους χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη ανέρχεται περίπου σε 10 στους 100.
Με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου με νικοτίνη συνδέεται με περίπου 60% μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχούς διακοπής του καπνίσματος σε σχέση με τις βασικές εναλλακτικές που εξετάστηκαν.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ακίνδυνο ή ότι αποτελεί κατάλληλη επιλογή για όλους.
Ηλεκτρονικό τσιγάρο με ή χωρίς νικοτίνη
Η ανασκόπηση εξέτασε και τη διαφορά ανάμεσα στα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη και χωρίς νικοτίνη.
Τα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη φαίνεται να είναι αποτελεσματικότερα στη διακοπή του συμβατικού καπνίσματος. Για ορισμένους καπνιστές, η σταδιακή μετάβαση σε προϊόντα χωρίς νικοτίνη θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επόμενο βήμα στην προσπάθεια να περιορίσουν και τελικά να σταματήσουν την εξάρτηση από τη συγκεκριμένη ουσία.
Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματικά και από την κυτισίνη (cytisine), ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη διακοπή του καπνίσματος. Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα ώστε να γίνει ασφαλής και αξιόπιστη σύγκριση των δύο μεθόδων.
Τι γνωρίζουμε για τους μακροπρόθεσμους κινδύνους του ατμίσματος
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς τη διακοπή του καπνίσματος, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι το άτμισμα δεν είναι χωρίς κινδύνους.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Επομένως, η διαπίστωση ότι μπορεί να αποτελούν αποτελεσματικό εργαλείο για έναν ενήλικο καπνιστή δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να ξεκινήσει να τα χρησιμοποιεί κάποιος που δεν καπνίζει.
Για έναν άνθρωπο που ήδη καπνίζει συμβατικά τσιγάρα, η μετάβαση σε ηλεκτρονικό τσιγάρο θεωρείται γενικά λιγότερο επιβλαβής από τη συνέχιση του καπνίσματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το άτμισμα είναι ακίνδυνο.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η συγκεκριμένη ανασκόπηση αφορά ρυθμιζόμενα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα οποία υπόκεινται σε κανόνες ποιότητας και ασφάλειας.
Δεν περιλαμβάνει μη ρυθμιζόμενα ή παράνομα προϊόντα, η σύσταση των οποίων μπορεί να διαφέρει σημαντικά και να περιλαμβάνει άγνωστες ή απαγορευμένες ουσίες.
Ο Δρ. Jamie Hartmann-Boyce, ένας από τους συντάκτες της ανασκόπησης, έχει επισημάνει τους πιθανούς κινδύνους από μη εγκεκριμένα προϊόντα, μεταξύ άλλων λόγω προβλημάτων που μπορεί να σχετίζονται με τις μπαταρίες ή την παρουσία επιβλαβών χημικών ουσιών.
Περισσότεροι ατμίζουν παρά καπνίζουν στη Βρετανία
Η αλλαγή στις συνήθειες του πληθυσμού είναι ιδιαίτερα εμφανής στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός των ενηλίκων άνω των 16 ετών που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα έχει πλέον ξεπεράσει τον αριθμό όσων καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα.
Περίπου 5,3 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή περίπου το 10% των ενηλίκων, δηλώνουν ότι καπνίζουν, ενώ περίπου 5,4 εκατομμύρια χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο είτε καθημερινά είτε περιστασιακά.
Η ανασκόπηση δεν εντόπισε στοιχεία που να δείχνουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής βλάβης από τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων στο πλαίσιο προσπάθειας διακοπής του καπνίσματος. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι αυτό δεν ισοδυναμεί με απουσία κινδύνου, ιδιαίτερα όταν η χρήση συνεχίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Γιατί υπάρχει ανησυχία για τους νέους
Ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τους ειδικούς δημόσιας υγείας είναι η διάδοση του ατμίσματος μεταξύ παιδιών και εφήβων.
Το ηλεκτρονικό τσιγάρο μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο διακοπής για έναν ενήλικο που ήδη καπνίζει, όμως η έναρξη του ατμίσματος από έναν μη καπνιστή, και ειδικά από έναν ανήλικο, δεν προσφέρει αντίστοιχο όφελος.
Οι ανησυχίες αφορούν κυρίως την εξάρτηση από τη νικοτίνη και την πιθανότητα τα προϊόντα ατμίσματος να λειτουργήσουν ως σημείο εισόδου στη χρήση νικοτίνης.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί ζητούν μέτρα ώστε τα ηλεκτρονικά τσιγάρα να γίνουν λιγότερο ελκυστικά στους ανηλίκους, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις γεύσεις, τη συσκευασία και την προώθησή τους.
Το κάπνισμα παραμένει σημαντικός παράγοντας κινδύνου
Η αναζήτηση αποτελεσματικών μεθόδων για τη διακοπή του καπνίσματος έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των σοβαρών επιπτώσεων που έχει η χρήση καπνού στην υγεία.
Σύμφωνα με στοιχεία που αναφέρονται από την Action on Smoking and Health (ASH), περίπου δύο στους τρεις ανθρώπους που καπνίζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα αναμένεται να πεθάνουν από ασθένεια που σχετίζεται με το κάπνισμα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει το κάπνισμα μία από τις σημαντικότερες αιτίες ασθενειών και πρόωρων θανάτων που μπορούν να προληφθούν. Η χρήση καπνού συνδέεται με περισσότερους από 7 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων υγείας, μεταξύ άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου του πνεύμονα και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Τι δείχνει τελικά η νέα ανασκόπηση
Τα στοιχεία των 80 κλινικών δοκιμών δείχνουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη μπορούν να αποτελέσουν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για ενήλικους καπνιστές που θέλουν να διακόψουν το συμβατικό τσιγάρο.
Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί τονίζουν ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν είναι ακίνδυνο και ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ατμίσματος εξακολουθούν να χρειάζονται περαιτέρω μελέτη.
Η βασική διάκριση είναι επομένως σημαντική: άλλο η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου από έναν ενήλικο καπνιστή στο πλαίσιο προσπάθειας διακοπής και άλλο η έναρξη του ατμίσματος από έναν μη καπνιστή ή έναν ανήλικο.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
