Με αναφορές σε «σχέδια» που εξακολουθούν να εξυφαίνονται εναντίον της Τουρκίας και της ευρύτερης περιοχής, αλλά και με στρατιωτικές παρελάσεις σε ολόκληρη τη χώρα, η Τουρκία τίμησε σήμερα, 30 Αυγούστου, την 104η επέτειο της Μάχης του Ντουμλουπινάρ, την οποία θεωρεί καθοριστική νίκη στον Τουρκικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την επίσκεψή του στο Ανίτκαμπιρ στην Άγκυρα, όπου κατέθεσε στεφάνι στο μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, έκανε σαφή σύνδεση ανάμεσα στη σημερινή Τουρκία και στις απειλές που, όπως υποστήριξε, αντιμετωπίζει η χώρα 104 χρόνια μετά.
Στο βιβλίο επισκεπτών του μαυσωλείου ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «ύπουλα σχέδια» εναντίον της Τουρκίας και της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την ανεξαρτησία και το μέλλον της.
Σε ξεχωριστό μήνυμά του υποστήριξε ότι η νίκη της 30ής Αυγούστου απέδειξε πως ο τουρκικός λαός δεν θα δεχόταν την «αιχμαλωσία» και ότι τα εδάφη στα οποία ζει εδώ και αιώνες «θα παραμείνουν για πάντα πατρίδα του».
Οι αναφορές αυτές εντάσσονται στη σύγχρονη τουρκική αφήγηση για την 30ή Αυγούστου, η οποία δεν περιορίζεται στη μνήμη μιας ιστορικής μάχης, αλλά συνδέει την εθνική ανεξαρτησία με τη σημερινή ασφάλεια και γεωπολιτική θέση της Τουρκίας.
Η μάχη που η Τουρκία θεωρεί θεμέλιο της Δημοκρατίας
Η 30ή Αυγούστου παραπέμπει στη Μάχη του Ντουμλουπινάρ, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 30 Αυγούστου 1922 και αποτέλεσε το αποφασιστικότερο στάδιο της τουρκικής Μεγάλης Επίθεσης (Büyük Taarruz).
Οι δυνάμεις του Μουσταφά Κεμάλ επικράτησαν των ελληνικών στρατευμάτων, οδηγώντας στην κατάρρευση του ελληνικού μετώπου στη Μικρά Ασία και στην υποχώρηση προς τα παράλια.
Στην τουρκική ιστοριογραφία η νίκη θεωρείται το αποφασιστικό πλήγμα στις δυνάμεις που επιδίωκαν, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, να επιβάλουν έναν διαμελισμό της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Παράλληλα, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα που οδήγησαν στην ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923.
Η επέτειος είναι γνωστή ως Zafer Bayramı – Ημέρα της Νίκης, αλλά και ως Ημέρα των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, γεγονός που εξηγεί τον έντονα στρατιωτικό χαρακτήρα των σημερινών εκδηλώσεων.
Παρελάσεις από την Κωνσταντινούπολη έως την Καλλίπολη
Στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε στρατιωτική παρέλαση στη Vatan Caddesi, με τη συμμετοχή προσωπικού του Στρατού Ξηράς, του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και της χωροφυλακής και της αστυνομίας.
Ο Ερντογάν δεν παρέστη στην παρέλαση της Κωνσταντινούπολης, καθώς βρισκόταν στην Άγκυρα για την κεντρική κρατική τελετή στο Ανίτκαμπιρ. Ακολούθησε επίσημη εκδήλωση στο Προεδρικό Μέγαρο με τη συμμετοχή υπουργών, στρατιωτικών διοικητών, βουλευτών, πρεσβευτών και πολιτικών αρχηγών.
Στρατιωτικές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, και στις 81 επαρχίες της χώρας, ενώ πλοία των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων άνοιξαν τις πόρτες τους στο κοινό.
Μεταφέροντας την σημαία στην “Γαλάζια Πατρίδα”
Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε, πάντως, μια διαφορετική εκδήλωση στην περιοχή της Καλλίπολης.
Τούρκοι δύτες κατέβηκαν στα νερά του Ιστορικού Υποβρύχιου Πάρκου της Καλλίπολης, όπου βρίσκονται τα ναυάγια πλοίων από την εκστρατεία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεταξύ άλλων κατέγραψαν τα ναυάγια των HMS Triumph και HMS Majestic, ενώ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας ξεδίπλωσαν μια μεγάλη τουρκική σημαία για την επέτειο.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα συμβολική για την τουρκική εθνική αφήγηση, καθώς η Καλλίπολη αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας που συνδέεται με την άνοδο του Μουσταφά Κεμάλ.
Για την Ελλάδα, βέβαια, η χρήση της τουρκικής σημαίας σε θαλάσσιο περιβάλλον αποκτά διαφορετικές αποχρώσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από διαφωνίες και ανταγωνισμό στο Αιγαίο.
Χρειάζεται ωστόσο να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη κατάδυση πραγματοποιήθηκε στην περιοχή της Καλλίπολης, σε ιστορικό υποβρύχιο πάρκο, και δεν αποτελεί από μόνη της επίσημη τουρκική ενέργεια ή διεκδίκηση στο Αιγαίο. Ο συμβολισμός της, όμως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη εθνική αφήγηση γύρω από τις στρατιωτικές νίκες και την τουρκική κυριαρχία.
Η ίδια ιστορία, δύο διαφορετικές μνήμες
Η 30ή Αυγούστου έχει επομένως εντελώς διαφορετικό βάρος στις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Για την Τουρκία είναι ημέρα εθνικής νίκης και ανεξαρτησίας. Για την Ελλάδα, η κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου το 1922 συνδέεται με τη Μικρασιατική Καταστροφή, την υποχώρηση του ελληνικού στρατού, την καταστροφή της Σμύρνης και τον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Η εξέλιξη εκείνη οδήγησε τελικά στη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, που διαμόρφωσε το βασικό πλαίσιο των σχέσεων των δύο χωρών.
Και ενώ στην Τουρκία οι σημαίες, οι παρελάσεις και οι στρατιωτικές εκδηλώσεις αποτελούν μέρος μιας καθιερωμένης εθνικής γιορτής, στην Ελλάδα οι εικόνες αυτές παρακολουθούνται αναπόφευκτα μέσα από το πρίσμα μιας ιστορικής μνήμης που παραμένει ζωντανή — και μιας ελληνοτουρκικής σχέσης στην οποία το Αιγαίο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
