Τριάντα πέντε χρόνια μετά την ανάρτηση της πρώτης ιστοσελίδας στην ιστορία της ανθρωπότητας, το info.cern.ch παραμένει ζωντανό – λιτό, στατικό, σχεδόν αθώο. Κι όμως, πίσω από τις ασπρόμαυρες γραμμές του κρύβεται η σπίθα που άναψε μια επανάσταση.
Ήταν 6 Αυγούστου 1991 όταν ο σερ Τιμ Μπέρνερς-Λι, ένας βρετανός ερευνητής στο CERN άνοιγε μια πόρτα που δεν θα έκλεινε ποτέ: Την πόρτα του Παγκόσμιου Ιστού. Δημοσίευσε στο newsgroup alt.hypertext την ανακοίνωση για το νέο του σύστημα: Το World Wide Web.
Λίγες ημέρες αργότερα, η πρώτη σελίδα ήταν online στη διεύθυνση: http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html.
Η πρώτη σελίδα δεν είχε ούτε φωτογραφίες ούτε χρώματα. Είχε όμως κάτι πολύ πιο ισχυρό: Μια ιδέα. Μια υπόσχεση ότι η γνώση μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα, να συνδέεται, να ταξιδεύει. «Το έργο WWW συνδυάζει τις τεχνικές ανάκτησης πληροφοριών και υπερκειμένου ώστε να δημιουργήσει ένα εύκολο στη χρήση αλλά ισχυρό παγκόσμιο σύστημα πληροφόρησης», έγραφε ο Μπέρνερς-Λι.
Πριν από τον Ιστό: Το ENQUIRE
Ακόμη πιο πίσω, το 1980, ο Μπέρνερς-Λι είχε δημιουργήσει το ENQUIRE, ένα εσωτερικό σύστημα υπερκειμένου που δεν κυκλοφόρησε ποτέ, αλλά αποτέλεσε τον «παππού» του WWW. Ήταν η πρώτη απόπειρα να συνδεθούν πληροφορίες μεταξύ τους, σαν κόμβοι σε έναν νοητό ιστό.
Το ENQUIRE δεν ήταν δημόσιο, δεν είχε φανταχτερή παρουσίαση, δεν είχε καν όνομα που να υπόσχεται επανάσταση. Ήταν όμως η πρώτη σπίθα. Το πρώτο βήμα προς έναν κόσμο όπου η πληροφορία δεν θα ζούσε πια σε απομονωμένα συρτάρια, αλλά σε ένα ενιαίο, ζωντανό δίκτυο.
Πώς γεννήθηκε το WWW – Ένα σχέδιο «ασαφές, αλλά συναρπαστικό»
Η ιδέα του Ιστού γεννήθηκε το 1989, όταν ο Μπέρνερς-Λι κατέθεσε την πρότασή του με τίτλο «Διαχείριση της Πληροφορίας». Ο προϊστάμενός του, Μάικ Σένταλ, έγραψε πάνω της την ιστορική φράση: «Vague, but exciting». Κι έτσι ξεκίνησε το πιο επιτυχημένο «ασαφές» project όλων των εποχών.
Μέσα σε ενάμιση χρόνο, λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1990, ο Ιστός είχε ήδη θεμέλια: HTML, HTTP, URL – οι τρεις λέξεις που σήμερα χρησιμοποιούμε χωρίς να το σκεφτόμαστε. Ο Μπέρνερς-Λι είχε δημιουργήσει τον πρώτο browser, τον πρώτο server, την πρώτη σελίδα. Όλα πάνω σε έναν NeXT υπολογιστή, σε ένα γραφείο στο CERN.
Η πρώτη φωτογραφία, το πρώτο «κλικ»
Το 1992 ανέβηκε η πρώτη εικόνα στο Διαδίκτυο: Μια κιτς φωτογραφία του συγκροτήματος Les Horribles Cernettes, ένα γυναικείο γκρουπ-παρωδία του CERN. Ήταν η στιγμή που ο Ιστός απέκτησε χρώμα – και λίγο χιούμορ.
Έναν χρόνο αργότερα, το 1993, ο Ιστός άνοιξε επίσημα στο κοινό. Το CERN έδωσε ελεύθερη άδεια χρήσης, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να δημιουργήσει server και ιστοσελίδα. Ήταν η στιγμή που ο Ιστός έπαψε να είναι εργαλείο επιστημόνων και έγινε εργαλείο όλων.
Από το Mosaic στο «Γούντστοκ του Διαδικτύου»
Το 1993 κυκλοφόρησε ο Mosaic, ο πρώτος δημοφιλής browser. Την ίδια χρονιά έγινε στο CERN το πρώτο συνέδριο για τον Παγκόσμιο Ιστό – το επονομαζόμενο «Γούντστοκ του Διαδικτύου». Η ενέργεια, η αίσθηση ότι κάτι τεράστιο ξεκινά, ήταν διάχυτη.
Από εκεί και πέρα, όλα πήραν φωτιά: Οι servers πολλαπλασιάστηκαν, οι σελίδες έγιναν χιλιάδες, μετά εκατομμύρια. Το 1993 ο Ιστός ήταν μόλις το 1% της κίνησης του Internet. Σήμερα είναι… το Internet.
Το «μην το σβήσετε» που άλλαξε τον κόσμο
Ο υπολογιστής NeXT που φιλοξενούσε την πρώτη ιστοσελίδα βρίσκεται σήμερα στο CERN σαν ιερό κειμήλιο. Πάνω του, το χειρόγραφο σημείωμα: «This machine is a server. DO NOT POWER IT DOWN!!». Ένα χαρτάκι που σήμερα μοιάζει με ανέκδοτο, αλλά τότε ήταν η λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «υπάρχει Ιστός» και «δεν υπάρχει Ιστός».
Η αρχική σελίδα χάθηκε κάποια στιγμή μέσα στις αναβαθμίσεις και τις μετακομίσεις των συστημάτων, αλλά το CERN την αναδημιούργησε το 2013, σαν να ξαναγράφει την πρώτη σελίδα ενός βιβλίου που άλλαξε την ανθρωπότητα.
Ο Ιστός σήμερα: Από τα υπερκείμενα στα υπέρ-πάντα
Τριάντα πέντε χρόνια μετά, ο Ιστός δεν θυμίζει σε τίποτα τις στατικές σελίδες του 1990. Έχει γίνει διαδραστικός, πολυμεσικός, κοινωνικός, εμπορικός. Έχει γίνει ο χώρος όπου δουλεύουμε, μαθαίνουμε, ερωτευόμαστε, θυμώνουμε, δημιουργούμε.
Και τώρα, με το Διαδίκτυο των Πραγμάτων και την τεχνητή νοημοσύνη, η επανάσταση συνεχίζεται. Ο Ιστός δεν είναι πια απλώς ένα δίκτυο πληροφοριών. Είναι ένα οικοσύστημα ζωής.
Το info.cern.ch σήμερα: Ένα μικρό θαύμα αντοχής
Μπαίνοντας σήμερα στο info.cern.ch, νιώθεις σαν να ανοίγεις ένα παλιό τετράδιο που δεν κιτρινίζει ποτέ. Είναι η πρώτη σελίδα του κόσμου – και παραμένει ενεργή. Όχι για να μας εντυπωσιάσει με γραφικά, αλλά για να μας θυμίσει ότι όλα ξεκίνησαν από μια απλή ιδέα: Ότι η γνώση πρέπει να είναι ελεύθερη και προσβάσιμη σε όλους.
Και ίσως αυτός να είναι ο πιο όμορφος λόγος που η πρώτη ιστοσελίδα δεν έσβησε ποτέ.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
