Σε μια συγκυρία όπου η υπόθεση των ευρωπαϊκών ερευνών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ έχει αποκτήσει σαφές πολιτικό αποτύπωμα, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο καλείται τη Δευτέρα 11 Μαΐου να λάβει μια απόφαση με ευρύτερες θεσμικές και πολιτικές προεκτάσεις: αν θα ανανεωθεί ή όχι η θητεία των τριών εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων, Πόπης Παπανδρέου, Χαρίκλειας Θάνου και Διονύση Μουζάκη.
Η συνεδρίαση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς το θέμα έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια μιας εσωτερικής δικαστικής διαδικασίας και έχει μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στην ελληνική πλευρά και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία της Λάουρα Κοβέσι.
Η διαδικασία και οι υποψήφιοι
Την εισήγηση για τα πρόσωπα που θα προταθούν για τις επίμαχες θέσεις θα πραγματοποιήσει ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Παναγιώτης Λυμπερόπουλος, ενώ το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο θα συνεδριάσει υπό την 11μελή σύνθεσή του, η οποία προκύπτει κατόπιν κλήρωσης.
Στη διαδικασία συμμετέχουν η πρόεδρος και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, επτά αρεοπαγίτες και δύο αντεισαγγελείς του Ανώτατου Δικαστηρίου, ενώ προβλέπεται αυτοπρόσωπη παρουσία όλων των υποψηφίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ενδιαφέρον για τις θέσεις έχουν εκδηλώσει συνολικά εννέα εισαγγελείς.
Η αντιπαράθεση με την Κοβέσι
Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει έντονη τριβή ανάμεσα στην Αθήνα και τη Λάουρα Κοβέσι. Από ελληνικής πλευράς υπάρχει δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έσπευσε ουσιαστικά να προαναγγείλει ανανέωση της θητείας των τριών εισαγγελέων για ακόμη μία πενταετία, πριν προηγηθεί – όπως προβλέπεται – η γνωμοδότηση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου.
Ωστόσο, η ίδια η Κοβέσι φέρεται να έχει διαμηνύσει ότι σε περίπτωση μη ανανέωσης της θητείας των Παπανδρέου, Θάνου και Μουζάκη, το θέμα θα μπορούσε να οδηγηθεί ακόμη και ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διατηρεί ουσιαστικά τον τελευταίο λόγο στη διαδικασία αυξάνει ακόμη περισσότερο τη θεσμική και πολιτική βαρύτητα των αποφάσεων που θα ληφθούν.
Η πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση
Παρότι στο εσωτερικό της κυβέρνησης δεν είναι λίγα τα στελέχη που θα προτιμούσαν την αντικατάσταση των τριών ευρωεισαγγελέων, κυρίως λόγω των ερευνών που αγγίζουν την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και κυβερνητικά στελέχη, το πολιτικό περιβάλλον δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια χειρισμών.
Η υπόθεση έχει ήδη λάβει έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά και μια ενδεχόμενη μη ανανέωση της θητείας τους θα μπορούσε εύκολα να εκληφθεί – τόσο στο εσωτερικό όσο και στις Βρυξέλλες – ως προσπάθεια απομάκρυνσης προσώπων που χειρίζονται ευαίσθητες έρευνες.
Μια τέτοια εξέλιξη θα άνοιγε μετωπική σύγκρουση με τη Λάουρα Κοβέσι, ενώ παράλληλα θα δημιουργούσε σοβαρές αρνητικές εντυπώσεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη υπό πίεση για ζητήματα θεσμών και διαφάνειας.
Γι’ αυτό και αρκετοί εκτιμούν ότι, παρά τις επιφυλάξεις που μπορεί να υπάρχουν στο παρασκήνιο, το πολιτικό κόστος μιας ρήξης είναι πιθανότατα μεγαλύτερο από εκείνο μιας ανανέωσης.
Το σενάριο της περιορισμένης παράτασης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, φαίνεται να εξετάζεται μια ενδιάμεση λύση: η ανανέωση ή παράταση της θητείας των τριών εισαγγελέων όχι για πλήρη πενταετία αλλά για μικρότερο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σκεπτικό είναι να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος ώστε να ολοκληρωθούν οι κρίσιμες έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη – ανάμεσά τους και οι υποθέσεις που σχετίζονται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ – χωρίς όμως να δημιουργηθεί η εικόνα μιας αυτόματης και πλήρους πολιτικής επικύρωσης της παραμονής τους.
Δικαστικές πηγές επισημαίνουν ότι ο νόμος προβλέπει ρητά πενταετή θητεία μόνο για τον αρχικό διορισμό, χωρίς να καθορίζει με σαφήνεια τη διάρκεια μιας πιθανής ανανέωσης, αφήνοντας έτσι περιθώρια ερμηνείας στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο.
Η επιλογή μιας μικρότερης χρονικά παράτασης εμφανίζεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ως πιθανός συμβιβασμός που θα μπορούσε να περιορίσει τις αντιδράσεις και να αποτρέψει μια ανοιχτή θεσμική και πολιτική σύγκρουση με ευρωπαϊκές διαστάσεις.
