Ο χάρτης του πολέμου στη Μέση Ανατολή – Ποιες είναι οι κύριες συμμαχίες - Πόσοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ

 

Ο χάρτης του πολέμου – Ποιες είναι οι κύριες συμμαχίες

Ο χάρτης των συμμαχιών σήμερα είναι πιο πολυπολικός από ποτέ και χωρίζεται σε τρεις διακριτούς άξονες:

1. Ο «ανατολικός άξονας» (Ιράν, Ρωσία, Κίνα): Το Ιράν, γεωγραφικά απομονωμένο, έχει βρει ισχυρά στηρίγματα στην Ανατολή. Η Ρωσία, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, έχει αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία με την Τεχεράνη (drones, πύραυλοι). Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις δυτικών κυβερνήσεων, η Μόσχα λειτουργεί ως βασικός στρατηγικός υποστηρικτής της Τεχεράνης. Από την άλλη, η Κίνα λειτουργεί ως οικονομικός «πνεύμονας» του Ιράν, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού πετρελαίου μέσω 25ετών συμφωνιών, αψηφώντας τις αμερικανικές κυρώσεις.
2. Το στρατηγικό τρίγωνο (ΗΠΑ, Ισραήλ, Σαουδική Αραβία): Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, η δέσμευση των ΗΠΑ στην ασφάλεια του Ισραήλ παραμένει ακλόνητη. Η μεγάλη αλλαγή είναι η προσέγγιση του Ισραήλ με τον αραβικό κόσμο μέσω των «Συμφωνιών του Αβραάμ». Η Σαουδική Αραβία, αν και προσεκτική, μοιράζεται τον ίδιο υπαρξιακό φόβο για την ιρανική ηγεμονία. Πλέον, όμως, το Ριάντ επιδιώκει μια πιο αυτόνομη πορεία: εξαρτά την επίσημη εξομάλυνση με το Ισραήλ από μια λύση στο Παλαιστινιακό, ενώ παράλληλα διατηρεί μια «ψυχρή ειρήνη» με την Τεχεράνη.
3. Ο «ελεύθερος σκοπευτής» (Τουρκία): Η Άγκυρα ακολουθεί μια αυτόνομη πορεία. Ως μέλος του ΝΑΤΟ εξοπλίζει την Ουκρανία, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με Μόσχα και Τεχεράνη, ενώ την ίδια στιγμή προωθεί τα δικά της στρατηγικά συμφέροντα σε Συρια και Λιβύη.

Πώς άλλαξε ο γεωπολιτικός χάρτης – Η γεωγραφική απομόνωση του Ιράν

Η πιο δραματική αλλαγή των τελευταίων μηνών για το Ιράν είναι η γεωγραφική του απομόνωση. Για δεκαετίες, η Συρία αποτελούσε τη γέφυρα του Ιράν προς τη Μεσόγειο. Με την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, το Ιράν έχασε τον τελευταίο του πιστό σύμμαχο-γείτονα.

Ετσι, το Ιράν έρχεται αντιμέτωπο με:

• Το τέλος του «σιιτικού τόξου» (που άρχισε να οικοδομείται το 2003): Ο χερσαίος διάδρομος που επέτρεπε στην Τεχεράνη να τροφοδοτεί τη Βηρυτό μέσω Βαγδάτης και Δαμασκού, έχει πλέον κοπεί. Με την απώλεια του συριακού ελέγχου, η αλυσίδα έσπασε, καθιστώντας τον ανεφοδιασμό της Χεζμπολάχ στον Λίβανο εξαιρετικά δύσκολο.
• Ένα αβέβαιο και εχθρικό περιβάλλον: Στα δυτικά του, το Ιράν δεν βλέπει πλέον συμμάχους, αλλά μια Συρία σε απρόβλεπτο μεταβατικό στάδιο, ένα Ιράκ που πασχίζει να ισορροπήσει ανάμεσα στην Τεχεράνη και τη Δύση, και τις μοναρχίες του Κόλπου που, παρά τη διπλωματία, παραμένουν στρατηγικοί του αντίπαλοι.

«Αντίβαρο» σε αυτή την απομόνωση για την Τεχεράνη, είναι οι σχέσεις της με τη Μόσχα και το Πεκίνο.

Οι «ρυθμιστές» και η ενδιάμεση Ζώνη

Πέρα από τους προαναφερθέντες «παίκτες», η ισορροπία καθορίζεται και από δύο κρίσιμες κατηγορίες χωρών:

1. Στρατηγικοί διαμεσολαβητές (Κατάρ, Ομάν, Κουβέιτ): 

• Κατάρ: Ίσως ο πιο ιδιόμορφος παίκτης. Φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στην περιοχή, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με το Ιράν και τη Χαμάς. Λειτουργεί ως ο «απαραίτητος μεσάζοντας» για τις ΗΠΑ όταν η διπλωματία με την Τεχεράνη φτάνει σε αδιέξοδο.
• Ομάν: Παραμένει η «Ελβετία της Μέσης Ανατολής», φιλοξενώντας τις μυστικές συνομιλίες Δύσης-Ιράν.
• Κουβέιτ: Ακολουθεί παραδοσιακά μια πολιτική ουδετερότητας

2. Χώρες της πρώτης γραμμής (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιορδανία, Αίγυπτος): 

• • Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ): Πρωτοστάτησαν στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» με το Ισραήλ. Επενδύουν στην τεχνολογία και την οικονομική ισχύ, προσπαθώντας να θωρακιστούν απέναντι στην ιρανική απειλή, ενώ παράλληλα εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με την Τουρκία.
  • Ιορδανία: Λειτουργεί ως κρίσιμο «ρυθμιστικό κράτος» (buffer state). Με στενούς δεσμούς με τη Δύση αλλά και τεράστιο παλαιστινιακό πληθυσμό, η σταθερότητά της είναι κρίσιμη για να μην επεκταθεί η φλόγα του πολέμου προς τη Μεσόγειο.
  • Αίγυπτος: Παραμένει ο θεματοφύλακας της Διώρυγας του Σουέζ. Παραδοσιακός μεσολαβητής στο Παλαιστινιακό, είναι η χώρα-κλειδί για κάθε διαπραγμάτευση στη Γάζα και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον αραβικό κόσμο και τη Δύση, ισορροπώντας ανάμεσα στην αμερικανική βοήθεια και τις περιφερειακές προκλήσεις.

Πόσοι έχουν σκοτωθεί στη Μέση Ανατολή από την έναρξη του πολέμου Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ

– Ιράν: 1.444 νεκροί

– Λίβανος: 773 νεκροί

– Ισραήλ: 14 νεκροί

– Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: 6 νεκροί

– Μπαχρέιν: 2 νεκροί

– Σαουδική Αραβία: 2 νεκροί

– Κουβέιτ: 6 νεκροί

– Ομάν: 3 νεκροί

– Αμερικανικές δυνάμεις: 11 νεκροί

– Ιράκ: 26 νεκροί