Οι 19 έδρες των αραβικών κομμάτων μπορούν να κρίνουν την απομάκρυνση Νετανιάχου – Οι διαφωνίες στην αντιπολίτευση και ο ρυθμιστικός ρόλος των υπερορθόδοξων κρατούν ανοιχτό το κυβερνητικό παζάρι
Η προθυμία των αραβικών κομμάτων να στηρίξουν τον Γκάντι Άιζενκοτ δημιουργεί προοπτική αλλαγής κυβέρνησης στο Ισραήλ, χωρίς όμως να εξασφαλίζει ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί. Το βασικό εμπόδιο βρίσκεται πλέον μέσα στο ίδιο το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης: δυνάμεις που συμφωνούν στην απομάκρυνση του Μπενιαμίν Νετανιάχου απορρίπτουν μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αραβικές ψήφους.
Μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, η συμμαχία του Νετανιάχου διαθέτει 53 έδρες, οι εβραϊκές παρατάξεις της αντιπολίτευσης 48 και τα δύο αραβικά σχήματα συνολικά 19 — 11 η Κοινή Λίστα και οκτώ το Ra’am.
Η αριθμητική επιτρέπει τη συγκρότηση ενός μπλοκ 67 βουλευτών υπέρ του Άιζενκοτ. Δεν υπάρχει, ωστόσο, αντίστοιχη συμφωνία για τον σχηματισμό και τη στήριξη κυβέρνησης.
Στήριξη χωρίς υπουργικές θέσεις
Η Κοινή Λίστα εμφανίζεται διατεθειμένη να προσφέρει εξωτερική κοινοβουλευτική υποστήριξη, χωρίς να συμμετάσχει στο υπουργικό συμβούλιο.
Ο Άχμαντ Τίμπι έχει περιγράψει τη δυνατότητα υπερψήφισης μιας νέας κυβέρνησης ή διευκόλυνσης του σχηματισμού της μέσω αποχής. Στόχος της αραβικής πλευράς είναι να αξιοποιήσει την εκλογική της ενίσχυση για συγκεκριμένες δεσμεύσεις στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, στις δημόσιες υπηρεσίες, στις επενδύσεις και στην ισότιμη μεταχείριση των αραβικών κοινοτήτων.
Το Ra’am του Μανσούρ Αμπάς έχει ήδη το προηγούμενο της συμμετοχής στον συνασπισμό Μπένετ–Λαπίντ το 2021. Τώρα δηλώνει ότι θα προτείνει τον Άιζενκοτ στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ για την ανάθεση εντολής σχηματισμού κυβέρνησης.
Η διάκριση μεταξύ κυβερνητικής συμμετοχής και εξωτερικής στήριξης είναι κρίσιμη για τα αραβικά κόμματα, τα οποία επιδιώκουν επιρροή χωρίς να αναλάβουν ευθύνη για στρατιωτικές και διπλωματικές επιλογές με τις οποίες διαφωνούν.
Το «όχι» του Λίμπερμαν και οι δυσκολίες του Μπένετ
Ο Άβιγκντορ Λίμπερμαν δηλώνει έτοιμος να υποστηρίξει την ανάθεση της εντολής στον Άιζενκοτ, αλλά απορρίπτει τη συμμετοχή σε κυβέρνηση μειοψηφίας που θα στηρίζεται στα αραβικά κόμματα.
Ανάλογες πολιτικές δυσκολίες αντιμετωπίζει ο Ναφτάλι Μπένετ, καθώς μια τέτοια συνεργασία θα προκαλούσε αντιδράσεις στο δεξιό εκλογικό του ακροατήριο. Αντίθετα, ο Γιαΐρ Γκολάν υπερασπίζεται τη δυνατότητα συνεργασίας και απορρίπτει τον αποκλεισμό των αραβικών παρατάξεων λόγω της εθνικής τους ταυτότητας.
Ο ίδιος ο Άιζενκοτ έχει θέσει προϋποθέσεις συνεργασίας, μεταξύ των οποίων η αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους και η σαφής στάση απέναντι στη Χαμάς. Οι όροι αυτοί δυσκολεύουν ιδιαίτερα τη συνεννόηση με την Κοινή Λίστα.
Μπορεί να προκύψει κυβέρνηση με λιγότερες από 61 ψήφους;
Στο παρασκήνιο εξετάζεται και το ενδεχόμενο κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία θα μπορούσε να λάβει αρχική ψήφο εμπιστοσύνης με περισσότερες θετικές από αρνητικές ψήφους, χωρίς να συγκεντρώνει υποχρεωτικά 61 υπέρ.
Σύμφωνα με σενάριο που παρουσίασαν η Yedioth Ahronoth και το ynet, ένας συνδυασμός θετικών ψήφων και αποχών από αραβικές και υπερορθόδοξες παρατάξεις θα μπορούσε να επιτρέψει την ανάδειξη κυβέρνησης με 49 ψήφους υπέρ και 46 κατά.
Δεν πρόκειται για συμφωνημένη λύση. Απαιτεί συντονισμό μεταξύ κομμάτων με μεγάλες διαφορές και δεν έχει επιβεβαιωθεί ως επίσημο σχέδιο του Άιζενκοτ. Ακόμη και αν εφαρμοζόταν, η εξασφάλιση στήριξης για τον προϋπολογισμό και τη νομοθετική ατζέντα θα παρέμενε ξεχωριστή πρόκληση.
Οι υπερορθόδοξοι κρατούν ανοιχτές τις επιλογές τους
Καθοριστική μπορεί να αποδειχθεί η στάση της Ενωμένης Τορά, που διαθέτει επτά έδρες και αποφάσισε να μην προτείνει ούτε τον Νετανιάχου ούτε τον Άιζενκοτ.
Η ουδετερότητα αυτή δεν σημαίνει μετακίνηση προς την αντιπολίτευση. Αυξάνει, όμως, τη διαπραγματευτική ισχύ του κόμματος, το οποίο αναζητεί δεσμεύσεις για τις απαλλαγές των σπουδαστών θρησκευτικών σχολών από τη στρατιωτική θητεία.
Εδώ βρίσκεται ένα ακόμη εμπόδιο για τον Άιζενκοτ: η στράτευση των υπερορθόδοξων αποτελεί βασική διεκδίκηση του Λίμπερμαν και άλλων δυνάμεων της αντιπολίτευσης.
Παράλληλα, από τη Shas διατυπώνονται προτάσεις για κυβέρνηση ενότητας με συμμετοχή Νετανιάχου και Άιζενκοτ, ακόμη και με εναλλαγή στην πρωθυπουργία, χωρίς μέχρι στιγμής να προκύπτει ώριμη συμφωνία.
Η στρατηγική του Νετανιάχου
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός επιχειρεί να αυξήσει το πολιτικό κόστος μιας συνεργασίας της αντιπολίτευσης με τα αραβικά κόμματα, παρουσιάζοντας μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αυτά ως κίνδυνο για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Το Likud έχει διατυπώσει επίσης καταγγελίες για εκλογικές παρατυπίες και ξένη παρέμβαση. Οι ισχυρισμοί περί αλλοίωσης του συνολικού αποτελέσματος δεν έχουν τεκμηριωθεί, ενώ ο επικεφαλής της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής έχει υπερασπιστεί την ακεραιότητα της διαδικασίας.
Μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου παραμένει στην εξουσία. Η αδυναμία των αντιπάλων του να συμφωνήσουν του αφήνει περιθώριο να αναζητήσει διαφορετικές συμμαχίες.
Οι τέσσερις δρόμοι της επόμενης ημέρας
Ο πρόεδρος Χέρτσογκ καλείται να αποφασίσει έως τις 11 Νοεμβρίου ποιος θα λάβει την πρώτη εντολή. Ο εντολοδόχος θα διαθέτει αρχικά 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημερών.
Τα βασικά ενδεχόμενα παραμένουν τέσσερα:
- Κυβέρνηση μειοψηφίας με εξωτερική στήριξη ή ανοχή αραβικών και υπερορθόδοξων κομμάτων.
- Ευρύτερος συνασπισμός με συμμετοχή υπερορθόδοξων παρατάξεων.
- Κυβέρνηση ενότητας με το Likud.
- Νέες εκλογές, εφόσον αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις.
Το εκλογικό αποτέλεσμα στέρησε από τον συνασπισμό Νετανιάχου την πλειοψηφία, αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα της διαδοχής του. Ο Άιζενκοτ χρειάζεται πλέον να μετατρέψει την κοινή επιθυμία απομάκρυνσης του αντιπάλου του σε συμφωνία διακυβέρνησης — και αυτό απαιτεί υποχωρήσεις από συμμάχους που μέχρι στιγμής επιμένουν σε ασύμβατες κόκκινες γραμμές.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
