Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές αλλάζει τις ισορροπίες στην Ουάσιγκτον και εγκαινιάζει μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για... την Ευρώπη.
Με τους Δημοκρατικούς να ανακτούν τη Γερουσία και να καταγράφουν σημαντικά κέρδη στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η δυνατότητα του Ντόναλντ Τραμπ να προωθεί ανεμπόδιστα την εσωτερική του ατζέντα περιορίζεται δραστικά.
Η εξωτερική πολιτική, ωστόσο, αποτελεί διαφορετική υπόθεση. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει ευρείες εκτελεστικές εξουσίες στη διπλωματία, στο εμπόριο και στη χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η εκλογική αποδυνάμωση δεν αποκλείεται να οδηγήσει τον Τραμπ σε ακόμη πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους του.
«Προσδεθείτε, έρχεται πολιτικό τρενάκι του τρόμου», είναι η χαρακτηριστική προειδοποίηση του αμερικανικού μέσου, το οποίο παρουσιάζει πέντε πιθανά σενάρια για την Ευρώπη.
Οι έρευνες που απειλούν τον Λευκό Οίκο
Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται έτοιμοι να αξιοποιήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου για να ερευνήσουν αποφάσεις και ενέργειες της κυβέρνησης κατά τα δύο πρώτα χρόνια της δεύτερης θητείας Τραμπ. «Βρείτε δικηγόρο», προειδοποίησε ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος θεωρείται πιθανός επόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Οι κοινοβουλευτικές έρευνες, οι κλητεύσεις κυβερνητικών αξιωματούχων και η σύγκρουση για τις κρατικές δαπάνες αναμένεται να απορροφήσουν μεγάλο μέρος της πολιτικής ενέργειας στην Ουάσιγκτον.
Το ερώτημα για την Ευρώπη είναι εάν ο Τραμπ θα επιλέξει τη διεθνή σκηνή ως πεδίο επίδειξης ισχύος, επιχειρώντας να αντισταθμίσει τους περιορισμούς που θα αντιμετωπίζει στο εσωτερικό.
1. Περισσότερη πίεση στους Ευρωπαίους
Ορισμένοι έμπειροι διπλωμάτες θεωρούν ότι η εκλογική ήττα μπορεί να ενισχύσει, αντί να μετριάσει, την επιθετική στάση του Αμερικανού προέδρου έναντι της Ευρώπης.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για μεγαλύτερη ένταση και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε ο πρώην επικεφαλής της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ.
Οι Δημοκρατικοί μπορούν να περιορίζουν τον Λευκό Οίκο μέσω του προϋπολογισμού, της έγκρισης διορισμών και της κοινοβουλευτικής εποπτείας. Δεν μπορούν, όμως, να αφαιρέσουν από τον πρόεδρο τον έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων ή τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης εμπορικών συμφωνιών.
«Ο Τραμπ διοικεί τις Ένοπλες Δυνάμεις, έχει τον έλεγχο των δασμών και των εμπορικών συμφωνιών και διαθέτει το βήμα της προεδρίας», επισήμανε ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Κάμαλα Χάρις.
Παράλληλα, μπορεί να ασκεί βέτο στα νομοσχέδια των Δημοκρατικών και να συνεχίσει να χρησιμοποιεί εκτελεστικά διατάγματα, ακόμη και αν αυτά προκαλέσουν νέες νομικές συγκρούσεις.
Το Politico εκτιμά ότι ο Τραμπ και το κίνημα MAGA ενδέχεται να εντείνουν την προσπάθεια να αλλάξουν την πολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης, γνωρίζοντας ότι διαθέτουν μόλις δύο χρόνια για να αφήσουν το αποτύπωμά τους.
2. Περισσότερη βοήθεια στην Ουκρανία, αλλά όχι άμεσα
Η επικράτηση των Δημοκρατικών μπορεί να αποδειχθεί θετική για την Ουκρανία, καθώς τα περισσότερα κορυφαία στελέχη του κόμματος υποστηρίζουν τη συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Για τους Δημοκρατικούς, η στήριξη της Ουκρανίας αποτελεί ζήτημα υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου, της δημοκρατίας και των αμερικανικών συμφερόντων ασφαλείας. Η νέα κοινοβουλευτική ισορροπία μπορεί να διευκολύνει την έγκριση πρόσθετης βοήθειας. Δεν σημαίνει, όμως, ότι τα όπλα και τα χρήματα θα φτάσουν άμεσα στο μέτωπο.
Η διευθύντρια του Chatham House, Μπρόνγουεν Μάντοξ, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να αναμένεται «άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι».
Ακόμη και αν εγκριθούν νέα πακέτα βοήθειας, μπορεί να απαιτηθούν μήνες ή ακόμη και χρόνια για την πλήρη υλοποίησή τους. Η Ουκρανία, ωστόσο, χρειάζεται επειγόντως πυραύλους Patriot και άλλα μέσα αεράμυνας, ώστε να αντιμετωπίσει τους ρωσικούς βομβαρδισμούς κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
3. Μια συμφωνία με τη Ρωσία χωρίς την έγκριση της Ευρώπης
Το τρίτο σενάριο αφορά το ενδεχόμενο ο Τραμπ να επιχειρήσει να κλείσει μόνος του τον πόλεμο στην Ουκρανία, αγνοώντας τις αντιρρήσεις του Κιέβου και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως «πρόεδρος της ειρήνης» και υποστηρίζει ότι η ουκρανική σύγκρουση θα έπρεπε να είναι η ευκολότερη προς επίλυση. Παράλληλα, αποδίδει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την απουσία συμφωνίας στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ θεωρεί πιθανό ο Τραμπ να κινηθεί μονομερώς, χαλαρώνοντας την εφαρμογή των κυρώσεων και επιδιώκοντας νέες επιχειρηματικές και ενεργειακές συμφωνίες με τη Μόσχα.
Θα μπορούσε, σύμφωνα με τον Βόλκερ, να δώσει εντολή στο υπουργείο Οικονομικών να περιορίσει την επιβολή των κυρώσεων και να ενθαρρύνει την επιστροφή μεγάλων αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική αγορά. Αντίθετα, θεωρεί λιγότερο πιθανή μια αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ή μια δραστική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Μια τέτοια επιλογή δεν διαθέτει ευρεία στήριξη ούτε στους Δημοκρατικούς ούτε στους Ρεπουμπλικανούς, ενώ θα αντιμετώπιζε ισχυρές αντιδράσεις μέσα στο Κογκρέσο.
4. Η ενεργειακή κρίση παραμένει ανοικτή πληγή
Η εξέλιξη της σύγκρουσης με το Ιράν αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα για την Ευρώπη. Παρά την πρόσφατη μεγάλη πτώση των τιμών του πετρελαίου, το Brent παρέμενε κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, διατηρώντας υψηλό το ενεργειακό κόστος.
Χωρίς συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη που θα επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η πίεση στις τιμές ενέργειας αναμένεται να συνεχιστεί. Για την Ευρώπη αυτό σημαίνει ακριβότερα καύσιμα, επιβάρυνση της βιομηχανίας και νέα πίεση στα νοικοκυριά, τα οποία ήδη αντιμετωπίζουν κρίση κόστους ζωής.
Οι επιπτώσεις αγγίζουν και τις αερομεταφορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair Μάικλ Ο’Λίρι προειδοποίησε ότι, εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο κλάδος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με «πραγματική κρίση» μέχρι τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.
Ο Τραμπ καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, σε έναν συμβιβασμό με την Τεχεράνη ή στην απομάκρυνση των ΗΠΑ από την προσπάθεια επίλυσης της κρίσης.
Νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να εκτοξεύσει ξανά την τιμή του πετρελαίου, επιδεινώνοντας την οικονομική πίεση τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
5. Η Ουάσιγκτον βυθίζεται στον εσωτερικό πόλεμο
Το πέμπτο σενάριο θέλει τις Ηνωμένες Πολιτείες να απορροφώνται σε τέτοιο βαθμό από την εσωτερική πολιτική σύγκρουση, ώστε να διαθέτουν λιγότερο χρόνο και ενδιαφέρον για τις διεθνείς εξελίξεις. Έρευνες κατά της κυβέρνησης, συγκρούσεις για τον προϋπολογισμό, μπλόκο σε διορισμούς και διαδοχικά προεδρικά βέτο μπορούν να οδηγήσουν σε παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο.
Η Κάμαλα Χάρις έχει ήδη προειδοποιήσει τους Δημοκρατικούς να μην επιχειρήσουν νέα διαδικασία παραπομπής του Τραμπ με το ερώτημα της καθαίρεσης, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια κίνηση «όχι καλή ιδέα».
Ο πρώην δήμαρχος του Σικάγο Ραμ Εμάνουελ έχει επίσης ζητήσει από το κόμμα να μην εγκλωβιστεί σε έναν ανούσιο πολιτικό καβγά. Αντίθετα, προτείνει να δοθεί έμφαση στην ακρίβεια, στην αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και στη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων δεοντολογίας για τις τρεις εξουσίες.
Το Politico, πάντως, εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον δύσκολα θα αποφύγει τη μετωπική σύγκρουση. Οι αντιπαραθέσεις δεν αναμένεται να περιοριστούν μεταξύ των δύο κομμάτων, αλλά θα επεκταθούν και στο εσωτερικό τους.
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί καλούνται πλέον να αποφασίσουν πώς θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στην επερχόμενη μετα-Τραμπ εποχή.
Για την Ευρώπη, η νέα αμερικανική πραγματικότητα δεν προσφέρει βεβαιότητες. Μπορεί να ενισχύσει τη στήριξη προς την Ουκρανία, αλλά και να οδηγήσει σε πιο επιθετικές κινήσεις του Λευκού Οίκου. Μπορεί να περιορίσει τον Τραμπ στο εσωτερικό, χωρίς να τον εμποδίσει να αναζητήσει επιτυχίες —ή συγκρούσεις— στη διεθνή σκηνή.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
