Σε τροχιά επανεκκίνησης μπαίνουν οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, καθώς το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» αναχώρησε λίγο μετά τις 18:00 την Τρίτη από το λιμάνι του Ηρακλείου. Επόμενος σταθμός του είναι η θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου, όπου αναμένεται να συνεχιστούν οι εργασίες για το έργο Great Sea Interconnector (GSI).
Το πλοίο επιχειρεί για λογαριασμό της γαλλικής εταιρείας Nexans και θα κινηθεί στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου. Εκεί είχαν σταματήσει οι ερευνητικές δραστηριότητες το καλοκαίρι του 2024, με την αποστολή να επικεντρώνεται πλέον στην αποτύπωση του βυθού και στη συλλογή στοιχείων για την ακριβή χάραξη της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Πριν ξεκινήσει τις εργασίες στο βασικό πεδίο ερευνών, το «Abeille Marengo» θα εκτελέσει δοκιμαστικούς ελέγχους σε χωρικά ύδατα. Οι διαδικασίες αυτές αφορούν τη βαθμονόμηση των αισθητήρων και των συστημάτων καταγραφής, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή λειτουργία του εξοπλισμού. Η συγκεκριμένη φάση υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει περίπου μία ημέρα.
Η αναχώρηση του πλοίου πραγματοποιήθηκε με μικρή χρονική απόκλιση από τον αρχικό σχεδιασμό. Αν και αρχικά η καθυστέρηση συνδέθηκε με τις καιρικές συνθήκες, στο παρασκήνιο βρίσκονταν παράλληλα σε εξέλιξη διπλωματικές επαφές και χειρισμοί, με επίκεντρο τη γαλλική πρωτοβουλία για την αποφυγή μιας νέας αντιπαράθεσης με την Τουρκία.
Η Άγκυρα δεν έχει διατυπώσει μέχρι στιγμής επίσημη αντίδραση σε κυβερνητικό επίπεδο. Το μόνο δημόσιο σήμα ήταν η δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος υποστήριξε ότι «όλα είναι καλά», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το ζήτημα των ναυτικών οδηγιών.
Για τη διεξαγωγή της αποστολής έχουν εκδοθεί NAVTEX από τις αρμόδιες αρχές Ελλάδας και Κύπρου. Η Τουρκία έχει απαντήσει με δικές της αντι-NAVTEX, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις της περί αμφισβήτησης της δικαιοδοσίας στην περιοχή.
Τι προβλέπει η ανακοίνωση της εταιρείας και του ΑΔΜΗΕ
Την αναχώρηση του ερευνητικού σκάφους επιβεβαίωσαν με κοινή ανακοίνωσή τους η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ.
Όπως αναφέρουν, το «Abeille Marengo» απέπλευσε από το Ηράκλειο με αποστολή την έναρξη των προβλεπόμενων ερευνών στον βυθό, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την πόντιση του καλωδίου που θα συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα προηγηθούν οι τεχνικοί έλεγχοι και η βαθμονόμηση του εξοπλισμού και στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι εργασίες στο πεδίο, βάσει των NAVTEX που έχουν εκδώσει οι ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Η γαλλική παρέμβαση και οι ελληνικές «κόκκινες γραμμές»
Η επανέναρξη των ερευνών δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά έχει αποκτήσει ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα. Η Αθήνα επιδιώκει να μην υπάρξει καμία ασάφεια ως προς το καθεστώς της αποστολής, ούτε να δημιουργηθούν περιθώρια στην Τουρκία να εμφανίσει τη γαλλική παρέμβαση ως αναγνώριση των δικών της θέσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι η Nexans απευθύνθηκε αποκλειστικά στην Ελλάδα και την Κύπρο για την πραγματοποίηση των ερευνών. Οι δύο χώρες εξέδωσαν τις σχετικές ναυτικές οδηγίες, οι οποίες καλύπτουν το σύνολο της σχεδιαζόμενης διαδρομής του καλωδίου, από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο.
Το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Άγκυρα δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, το κείμενο περιλαμβάνει δύο βασικές διευκρινίσεις: ότι η ενημέρωση της γαλλικής πλευράς δεν συνιστά αίτημα για έκδοση άδειας διεξαγωγής ερευνών και ότι δεν σχετίζεται με την αναγνώριση ή την προδικασία οποιασδήποτε αξίωσης επί θαλάσσιων ζωνών.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί κρίσιμες αυτές τις αναφορές, καθώς εκτιμά ότι αποτρέπουν τη χρήση της γαλλικής διακοίνωσης ως επιχειρήματος υπέρ των τουρκικών διεκδικήσεων. Με άλλα λόγια, η ενημέρωση δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αναγνώριση δικαιοδοσίας της Τουρκίας ή ως αίτημα έγκρισής της για τις έρευνες.
Παράλληλα, από την Αθήνα υπογραμμίζεται ότι μια διπλωματική διακοίνωση αυτού του τύπου δεν αποτελεί νομικό κείμενο που καθορίζει θαλάσσια σύνορα, κυριαρχικά δικαιώματα ή μελλοντικές οριοθετήσεις. Πρόκειται για μια πρακτική διπλωματική διαδικασία, η οποία συνδέεται και με την ενημέρωση για δραστηριότητες στη θάλασσα και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Το ενδεχόμενο νέας τουρκικής NAVTEX
Παρά τις διαβεβαιώσεις και τις διπλωματικές κινήσεις, η ελληνική πλευρά παρακολουθεί με προσοχή τις επόμενες ώρες και ημέρες. Το κρίσιμο σημείο είναι η άφιξη του «Abeille Marengo» στην περιοχή των διεθνών υδάτων νοτιοανατολικά της Καρπάθου, καθώς μέχρι τότε παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας τουρκικής παρέμβασης.
Η Άγκυρα θα μπορούσε, σύμφωνα με εκτιμήσεις, να επιχειρήσει να συνδέσει την έναρξη των ερευνών με πρόσθετες απαιτήσεις ή να ζητήσει διαφορετικές διατυπώσεις στο πλαίσιο των διπλωματικών συνεννοήσεων με τη Γαλλία.
Οι πληροφορίες από το πεδίο των διαβουλεύσεων συγκλίνουν, πάντως, στο ότι επικρατέστερη θεωρείται η αποφυγή μιας άμεσης κλιμάκωσης. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η έκδοση τουρκικής NAVTEX με τις ίδιες συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στην ελληνική οδηγία της περασμένης Παρασκευής.
Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία θα μπορούσε στη συνέχεια να υποστηρίξει ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται με τη δική της έγκριση. Η ελληνική θέση, ωστόσο, είναι ότι μια τέτοια ενέργεια δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, δεν δημιουργεί προηγούμενο και δεν προσδίδει νομιμότητα στις τουρκικές αξιώσεις. Σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο, προβλέπεται ελληνική ακυρωτική αντι-NAVTEX.
Γιατί η Αθήνα θέλει να αποφύγει νέα καθυστέρηση
Το κλίμα παραμένει ευαίσθητο και λόγω της δημόσιας συζήτησης που έχει αναπτυχθεί γύρω από την υπόθεση. Τα σενάρια που διακινούνται στην Ελλάδα, είτε παρουσιάζουν την εξέλιξη ως διπλωματική επιτυχία είτε προειδοποιούν για ενδεχόμενη υποχώρηση, αναπαράγονται και από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πίεση στην τουρκική κυβέρνηση και περιπλέκει τους χειρισμούς όσων προσπαθούν να διατηρήσουν χαμηλούς τους τόνους. Για την Αθήνα, επομένως, η ομαλή συνέχιση της αποστολής χωρίς νέες καθυστερήσεις αποτελεί βασική προτεραιότητα.
Σημαντικό ρόλο στην εκτίμηση της συγκυρίας παίζει και η διεξαγωγή της COP31 στην Αττάλεια, όπου συμμετέχουν ηγέτες και εκπρόσωποι κυβερνήσεων από πολλές χώρες. Η παρουσία της διεθνούς κοινότητας στην Τουρκία θεωρείται ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε κινήσεις που θα προκαλούσαν ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επιπλέον, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο με σημαντική ενεργειακή και περιβαλλοντική διάσταση και αφορά δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η Αθήνα επιδιώκει να προχωρήσουν οι έρευνες χωρίς νέα εμπόδια και χωρίς να ανοίξει ένας νέος κύκλος αντιπαράθεσης με την Άγκυρα.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
