Ένα βήμα πριν από τη θέσπιση του νέου πλαισίου για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media βρίσκεται πλέον η Ελλάδα, καθώς ολοκληρώθηκε η προβλεπόμενη ευρωπαϊκή διαδικασία για το σχετικό σχέδιο. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να προχωρήσει η απαραίτητη επεξεργασία πριν από τα επόμενα θεσμικά βήματα, με βασικό ζητούμενο το όριο ηλικίας για τη χρήση των πλατφορμών και τον τρόπο με τον οποίο θα επιβεβαιώνεται ότι ένας χρήστης είναι πράγματι στην επιτρεπόμενη ηλικία.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας από την 90ή ΔΕΘ, έκανε γνωστό ότι η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ολοκληρωθεί, ενώ το θέμα συζητήθηκε εκτενώς σε εκδήλωση της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων στο «Περίπτερο 12» του υπουργείου στη ΔΕΘ. Η ελληνική πρωτοβουλία δεν περιορίζεται μόνο στο εθνικό επίπεδο, καθώς στόχος είναι να συμβάλει στη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Η συζήτηση για ένα κοινό ευρωπαϊκό όριο ηλικίας δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2024, η Ελλάδα έχει θέσει στο ευρωπαϊκό τραπέζι την ανάγκη καθιέρωσης ενός ορίου «ψηφιακής ενηλικίωσης», μαζί με αξιόπιστους μηχανισμούς που θα μπορούν να επιβεβαιώνουν την ηλικία χωρίς να δημιουργούν νέα προβλήματα ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Σε αυτή την προσπάθεια ξεχωρίζει το Kids Wallet, το οποίο έχει αναπτυχθεί ως τεχνολογικό εργαλείο για την ασφαλή επιβεβαίωση της ηλικίας. Η λογική είναι να υπάρχει ένας αξιόπιστος τρόπος πιστοποίησης χωρίς να χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά στην απλή δήλωση ηλικίας από τον ίδιο τον χρήστη. Παράλληλα, η Ελλάδα συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε τέτοιες τεχνολογικές λύσεις να μπορούν να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σύστημα και να μην υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες από χώρα σε χώρα.
«Η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο είναι προτεραιότητα», ανέφερε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, σημειώνοντας ότι «απαιτούνται κοινή ευρωπαϊκή στάση, ενιαίοι κανόνες και αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας από τις πλατφόρμες». Ο στόχος, όπως εξήγησε, είναι να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο με σαφείς και δεσμευτικές απαιτήσεις που θα ισχύουν με ενιαίο τρόπο στην Ευρώπη.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρχει ένα όριο ηλικίας στα χαρτιά, αλλά να μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Αυτό ακριβώς ανέδειξε ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, ο οποίος στάθηκε στην ανάγκη να συνδυαστούν η νομοθεσία, τα τεχνολογικά εργαλεία και η ευθύνη των ίδιων των ψηφιακών πλατφορμών, ώστε το ελληνικό μέτρο να αποτελέσει βήμα προς «μια κοινή, αποτελεσματική και φιλική προς την ιδιωτικότητα, ευρωπαϊκή λύση».
Ακόμη και με ένα ηλικιακό όριο, όμως, το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους από τις ίδιες τις εταιρείες που παρέχουν τις ψηφιακές υπηρεσίες. Η Ιωάννα Χουδαλάκη, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Ψηφιακών Υπηρεσιών της ΕΕΤΤ, υπογράμμισε ότι η προστασία των ανηλίκων προϋποθέτει συνδυασμό μέτρων: κατάλληλα όρια πρόσβασης, αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας, ασφαλέστερο σχεδιασμό των υπηρεσιών και συνεργασία ανάμεσα στις εθνικές και τις ευρωπαϊκές αρχές.
Το βασικό ζητούμενο είναι, επομένως, διπλό. Από τη μία πλευρά να είναι δυνατό να εντοπίζεται με ασφάλεια αν ένας χρήστης είναι ανήλικος και από την άλλη αυτή η διαδικασία να μη μετατρέπεται σε αφορμή για ανεξέλεγκτη συλλογή προσωπικών δεδομένων.
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στον τρόπο ελέγχου της ηλικίας. Ο Ιωάννης Πήτας, πρώην καθηγητής και κύριος ερευνητής του Τμήματος Πληροφορικής του ΑΠΘ και του ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ, έθεσε στο επίκεντρο και τις συνέπειες που μπορεί να έχει η μαζική χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών στους νέους.
Όπως ανέφερε, τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των χρηστών μπορούν να συνδέονται με κινδύνους εθισμού, αλλά και με γνωσιακές ή συναισθηματικές διαταραχές. Παράλληλα, έθεσε και ένα ευρύτερο ζήτημα: κατά πόσο το σημερινό επιχειρηματικό μοντέλο των ψηφιακών υπηρεσιών θα πρέπει να αλλάξει, ώστε η προστασία των νέων να αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού τους και όχι δευτερεύουσα παράμετρο.
Η επόμενη φάση αφορά πλέον την πρακτική εφαρμογή των μέτρων. Η Ελλάδα προχωρά τη δική της νομοθετική πρωτοβουλία, ενώ παράλληλα επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να υπάρξουν κοινοί κανόνες για την ψηφιακή ηλικία, αξιόπιστη επιβεβαίωση της ηλικίας και μεγαλύτερη ευθύνη των πλατφορμών.
Το στοίχημα είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα που θα μπορεί να προστατεύει αποτελεσματικότερα τους ανηλίκους χωρίς να θίγει την ιδιωτικότητα των χρηστών. Και σε αυτή τη διαδικασία, το Kids Wallet, η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι υποχρεώσεις που θα αναλάβουν οι ίδιες οι πλατφόρμες αναμένεται να αποτελέσουν τα βασικά κομμάτια του νέου πλαισίου.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
