Νέα δεδομένα αλλάζουν την προσέγγιση στην πρόληψη και αντιμετώπιση της υψηλής χοληστερόλης στις ΗΠΑ, με τους ειδικούς να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στον έγκαιρο έλεγχο, στην πρόληψη από μικρότερη ηλικία και στη διατήρηση της «κακής» LDL χοληστερόλης σε χαμηλότερα επίπεδα.
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες επικαιροποιούν το πλαίσιο που ίσχυε από το 2018 και διευρύνουν την προσέγγιση στη δυσλιπιδαιμία, δηλαδή στις διαταραχές των λιπιδίων και των λιποπρωτεϊνών που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου.
Γιατί δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην LDL
Η αυξημένη LDL χοληστερόλη μπορεί να συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αρτηριών με την πάροδο του χρόνου, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης και αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η LDL δεν αποτελεί τον μοναδικό δείκτη που πρέπει να αξιολογείται. Και άλλες κατηγορίες λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών μπορούν να εμφανίσουν παθολογικές τιμές και να επηρεάσουν τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η νέα φιλοσοφία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διάρκεια της έκθεσης σε αυξημένα επίπεδα αθηρογόνων λιποπρωτεϊνών. Με άλλα λόγια, η αντιμετώπιση του προβλήματος σε μικρότερη ηλικία μπορεί να περιορίσει τη συσσώρευση του κινδύνου κατά τη διάρκεια της ζωής.
Χοληστερίνη: Έλεγχος από την παιδική ηλικία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την ηλικία στην οποία προτείνεται να πραγματοποιείται ο πρώτος έλεγχος της χοληστερόλης.
Οι νέες αμερικανικές οδηγίες συστήνουν εξέταση των λιπιδίων σε παιδιά ηλικίας 9 έως 11 ετών, εφόσον δεν έχει προηγηθεί αντίστοιχος έλεγχος.
Σε παιδιά με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου ή διαταραχών της χοληστερόλης, ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη νωρίτερα, ακόμη και από την ηλικία των 2 ετών.
Η λογική είναι να εντοπίζονται όσο το δυνατόν νωρίτερα οι περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει αυξημένος κίνδυνος, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν εγκαίρως αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής ή, όταν χρειάζεται, θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Νέο εργαλείο για τον υπολογισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου
Σημαντικό ρόλο στις νέες οδηγίες έχει και το εργαλείο PREVENT, το οποίο χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε ορίζοντα 10 και 30 ετών για άτομα ηλικίας 30 έως 79 ετών.
Η εκτίμηση μπορεί να βασιστεί σε στοιχεία που συνήθως συλλέγονται κατά τον προληπτικό έλεγχο, όπως:
- τα επίπεδα χοληστερόλης,
- η αρτηριακή πίεση,
- η ηλικία,
- καθώς και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής.
Οι γιατροί μπορούν να προσθέσουν και άλλες πληροφορίες για να διαμορφώσουν πιο εξατομικευμένη εικόνα του κινδύνου και να αποφασίσουν εάν χρειάζεται παρέμβαση για τη μείωση της LDL.
Για άτομα με οριακό κίνδυνο, δηλαδή εκτιμώμενη πιθανότητα 3%-5% εμφάνισης αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου μέσα σε 10 χρόνια, μπορεί να εξεταστεί η έναρξη παρεμβάσεων για τη μείωση της LDL.
Στην κατηγορία του ενδιάμεσου κινδύνου, από 5% έως 10%, η ανάγκη για θεραπεία αξιολογείται πιο ενεργά στο πλαίσιο της συνολικής εικόνας του ασθενούς.
Πόσο πρέπει να είναι η LDL
Οι νέες οδηγίες επαναφέρουν συγκεκριμένους στόχους για την LDL-C, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούνται από τους γιατρούς τόσο για την επιλογή της θεραπείας όσο και για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς της.
Οι στόχοι διαμορφώνονται ως εξής:
- Οριακός ή ενδιάμεσος κίνδυνος: LDL-C κάτω από 100 mg/dL
- Υψηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος: LDL-C κάτω από 70 mg/dL
- Πολύ υψηλός κίνδυνος σε ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο: LDL-C κάτω από 55 mg/dL
Η κατεύθυνση των νέων συστάσεων είναι σαφής ως προς τη σημασία της χαμηλής LDL, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν ήδη αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Σύμφωνα με την καρδιολόγο Pamela B. Morris, κλινικές μελέτες έχουν καταγράψει οφέλη από την περαιτέρω μείωση της LDL-C και τη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Οι στατίνες παραμένουν βασική επιλογή
Παρά τις αλλαγές στις κατευθυντήριες οδηγίες, οι στατίνες εξακολουθούν να αποτελούν βασικό όπλο για τη μείωση της LDL χοληστερόλης.
Παράλληλα, οι γιατροί έχουν στη διάθεσή τους και άλλες φαρμακευτικές επιλογές, όπως:
- εζετιμίμπη (ezetimibe),
- bempedoic acid,
- αναστολείς PCSK9,
- inclisiran.
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από τα επίπεδα της LDL, τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, το ιατρικό ιστορικό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.
Διατροφή και τρόπος ζωής παραμένουν στην πρώτη γραμμή
Παρά την αυξημένη έμφαση στη φαρμακευτική αντιμετώπιση όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη, οι ειδικοί εξακολουθούν να θεωρούν τις αλλαγές στον τρόπο ζωής βασικό μέρος της πρόληψης.
Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η γενικότερη βελτίωση των καθημερινών συνηθειών μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ.
Οι τακτικές εξετάσεις αίματος βοηθούν επίσης στον έγκαιρο εντοπισμό αυξημένων τιμών χοληστερόλης, επιτρέποντας την αξιολόγηση του συνολικού κινδύνου και την έγκαιρη λήψη αποφάσεων.
Το μήνυμα των νέων οδηγιών
Η βασική αλλαγή στη φιλοσοφία των αμερικανικών οδηγιών είναι η μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη από νωρίς.
Η παρακολούθηση της χοληστερόλης ξεκινά σε μικρότερη ηλικία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ οι στόχοι για την LDL γίνονται αυστηρότεροι για όσους αντιμετωπίζουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην ιδέα ότι η διατήρηση χαμηλότερων επιπέδων LDL για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων αργότερα στη ζωή.
Οι συγκεκριμένες θεραπευτικές αποφάσεις, πάντως, λαμβάνονται εξατομικευμένα από τον θεράποντα γιατρό, με βάση το συνολικό προφίλ κινδύνου κάθε ασθενούς.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
