Το πρώτο κουδούνι της σχολικής χρονιάς 2026-2027 χτυπά στις 11 Σεπτεμβρίου, βρίσκοντας περισσότερους από 1,27 εκατομμύρια μαθητές και πάνω από 145.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς σε 13.842 σχολικές μονάδες.
Η φετινή επιστροφή στις τάξεις, ωστόσο, δεν είναι απλώς μια ακόμη έναρξη μαθημάτων. Το ελληνικό σχολείο αλλάζει σε πολλά επίπεδα, από τον τρόπο με τον οποίο διδάσκονται τα μαθήματα και τα βιβλία μέχρι τις σχολικές υποδομές, την ψηφιακή εκπαίδευση και τη λειτουργία νέων τύπων σχολείων.
Την ίδια στιγμή, η δημογραφική πίεση αφήνει έντονο αποτύπωμα στον σχολικό χάρτη. Σχολικές μονάδες συγχωνεύονται, υποβιβάζονται ή καταργούνται, ενώ σε περιοχές όπου ο αριθμός των μαθητών αυξάνεται δημιουργούνται καινούργια σχολεία.
Στο μέτωπο του προσωπικού, έχουν ανακοινωθεί 5.259 νέοι μόνιμοι διορισμοί, ενώ περίπου 30.000 αναπληρωτές αναμένεται να στελεχώσουν τα σχολεία. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη παρεμβάσεις σε 669 σχολικές μονάδες, ανανεώνεται ο ψηφιακός εξοπλισμός, τοποθετούνται διαδραστικοί πίνακες, διανέμονται σετ ρομποτικής και lockers και προχωρούν αλλαγές στο περιεχόμενο της διδασκαλίας.
Στο νέο σκηνικό περιλαμβάνονται ακόμη 440 νέα βιβλία, ο οικονομικός εγγραμματισμός, το «Πολλαπλό Βιβλίο», νέα μαθήματα, αλλά και η πρώτη εφαρμογή του Διεθνούς Απολυτηρίου (IB) σε 11 δημόσια Λύκεια. Παράλληλα, επεκτείνεται το δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων.
Η υποχώρηση των γεννήσεων έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις σχολικές αίθουσες. Λιγότερα παιδιά σημαίνουν μικρότερα τμήματα και, σε αρκετές περιοχές, αλλαγές στη λειτουργία των σχολικών μονάδων. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, ο μαθητικός πληθυσμός έχει μειωθεί κατά περίπου 21.000 παιδιά, με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση να δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση. Στο ίδιο διάστημα, περίπου 100 νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία έχουν σταματήσει να λειτουργούν.
Για το 2026-2027, 70 νηπιαγωγεία συγχωνεύονται και θα λειτουργήσουν ως 33 μονάδες, ενώ 12 δημοτικά συγχωνεύονται και θα λειτουργήσουν ως έξι. Παράλληλα, 40 νηπιαγωγεία και 106 δημοτικά υποβιβάζονται λόγω της μείωσης των μαθητών. Στον αντίποδα, καταργούνται 43 νηπιαγωγεία και 32 δημοτικά, δηλαδή συνολικά 75 σχολικές μονάδες. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι παντού ίδια: επτά νηπιαγωγεία και 31 δημοτικά προάγονται σε περιοχές όπου ο μαθητικός πληθυσμός παρουσιάζει αύξηση.
10 νέα σχολεία στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Παρά τις δημογραφικές πιέσεις, η νέα σχολική χρονιά φέρνει και νέες σχολικές μονάδες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, ιδρύονται δέκα νέα σχολεία: το Μουσικό Γυμνάσιο Ορεστιάδας, το 3ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Καματερού, το Εσπερινό Γυμνάσιο Αλμυρού, το 4ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Πολίχνης, το Εσπερινό Γενικό Λύκειο Ασημίου, το Ημερήσιο Γυμνάσιο Πλακιά, το Ημερήσιο Γυμνάσιο Παστίδας Ρόδου, το Εσπερινό Γυμνάσιο Νάξου, το 2ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Θήρας και το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Νάουσας.
Παράλληλα, δημιουργούνται λυκειακές τάξεις σε τέσσερις μονάδες που μέχρι σήμερα διέθεταν μόνο Γυμνάσιο. Πρόκειται για το Μουσικό Γυμνάσιο Δυτικής Λέσβου, το Μουσικό Γυμνάσιο Ηγουμενίτσας, το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αργολίδας και το Εσπερινό Γυμνάσιο Κορίνθου.
Περισσότεροι μόνιμοι εκπαιδευτικοί και 30.000 αναπληρωτές
Η στελέχωση των σχολείων αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο κομμάτι των αλλαγών. Για το σχολικό έτος 2026-2027 ανακοινώθηκαν 5.259 νέοι μόνιμοι διορισμοί, ανεβάζοντας στους 53.912 τους συνολικούς μόνιμους διορισμούς από το 2019.
Σήμερα υπηρετούν συνολικά 146.521 μόνιμοι εκπαιδευτικοί, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει περίπου 30.000 αναπληρωτές στα σχολεία από την πρώτη ημέρα λειτουργίας τους, μέσω της πρώτης φάσης προσλήψεων.
Για όσους εκπαιδευτικούς καλούνται να εργαστούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, προβλέπονται μέτρα για τη στέγαση και τις μετακινήσεις. Μεταξύ αυτών είναι η διπλή επιστροφή ενοικίου, η αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, η ανακαίνιση διαμερισμάτων σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση, η αξιοποίηση του στεγαστικού προγράμματος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, φορολογικά κίνητρα για ενοικίαση κατοικιών σε εκπαιδευτικούς και εκπτώσεις στις μετακινήσεις για την ανάληψη υπηρεσίας.
Αναβαθμίζονται οι σχολικές αίθουσες
Στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» έχουν ήδη ενταχθεί 669 σχολικές μονάδες στις δύο πρώτες φάσεις, ενώ τον Σεπτέμβριο ξεκινούν οι μελέτες για ακόμη 500 σχολεία.
Για τις εργασίες ανακαίνισης, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες -Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Πειραιώς- έχουν δεσμευθεί να διαθέσουν συνολικά 400 εκατ. ευρώ έως το 2027. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί 200 εκατ. ευρώ: 100 εκατ. ευρώ για τα 430 σχολεία της πρώτης φάσης και άλλα 100 εκατ. ευρώ για τα 238 σχολεία της δεύτερης.
Οι εργασίες αφορούν, μεταξύ άλλων, χώρους υγιεινής, WC ΑμεΑ, ράμπες και υποδομές προσβασιμότητας, εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, προαύλια, γήπεδα και παιδικές χαρές. Στα Δημοτικά κάνουν την εμφάνισή τους και τα lockers, δηλαδή ατομικοί χώροι αποθήκευσης όπου οι μαθητές θα μπορούν να αφήνουν βιβλία και σχολικό υλικό, με στόχο να μειωθεί το καθημερινό βάρος της σχολικής τσάντας.
Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται 6.479 απινιδωτές, σε συνδυασμό με εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, καθώς και αθλητικός εξοπλισμός για 4.550 σχολεία. Μέχρι το τέλος της χρονιάς αναμένεται να έχουν διατεθεί συνολικά 44.164 διαδραστικά συστήματα. Ήδη μέσα στο καλοκαίρι παραδόθηκαν 2.900 νέοι διαδραστικοί πίνακες, ενώ ακολουθούν ακόμη 5.000.
Την ίδια στιγμή, έχουν παραδοθεί 117.121 σετ ρομποτικής, ενώ αναβαθμίζονται 1.600 εργαστήρια Φυσικών Επιστημών Γυμνασίου.
Τα Μουσικά Σχολεία πρόκειται να ενισχυθούν με νέα μουσικά όργανα, για πρώτη φορά μετά από 17 χρόνια, ενώ εξοπλισμός θα ανανεωθεί και στα Καλλιτεχνικά Σχολεία. Παράλληλα, προχωρά διαγωνισμός για την προμήθεια 718 σχολικών λεωφορείων που θα χρησιμοποιούνται για μαθητές με αναπηρία, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Τα νέα και επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών μετατοπίζουν την έμφαση στην κριτική σκέψη, την ενεργό πολιτειότητα, τις ψηφιακές και τεχνολογικές δεξιότητες, αλλά και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων συνεχίζονται από το Νηπιαγωγείο μέχρι και το Γυμνάσιο, ενώ στις ξένες γλώσσες έρχεται μια ακόμη αλλαγή. Από το 2026-2027 ξεκινά πιλοτικά στη Γ΄ Γυμνασίου το δωρεάν ηλεκτρονικό Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας σε Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Ιταλικά. Για τη νέα διαδικασία έχει προβλεφθεί χρηματοδότηση ύψους 20,8 εκατ. ευρώ.
Το πρόγραμμα FinStart θα φέρει μαθήματα οικονομικού εγγραμματισμού σε 40.000 μαθητές. Σκοπός είναι οι μαθητές να αποκτήσουν βασικές γνώσεις για τον προσωπικό και οικογενειακό προϋπολογισμό, να μπορούν να αξιολογούν οικονομικές επιλογές και να αναγνωρίζουν κινδύνους που συνδέονται με τις ψηφιακές συναλλαγές.
Την ίδια ώρα, ενισχύεται και η ψηφιακή εκπαίδευση. Το Ψηφιακό Φροντιστήριο έχει ξεπεράσει ήδη τους 410.000 χρήστες και επεκτείνεται με ζωντανά μαθήματα για την Α΄ και Β΄ Λυκείου.
Παράλληλα, σχεδιάζεται ψηφιακός βοηθός μέσω του EduAI, με στόχο πιο εξατομικευμένη μαθησιακή υποστήριξη, ενώ τα Κέντρα Καινοτομίας αυξάνονται από 13 σε 18.
Το «Πολλαπλό Βιβλίο» αλλάζει τον τρόπο διδασκαλίας
Μία από τις αλλαγές που αναμένεται να συζητηθούν περισσότερο είναι το «Πολλαπλό Βιβλίο». Η λογική του νέου συστήματος δεν είναι να φορτώσει τον μαθητή με περισσότερα βιβλία, αλλά να δώσει στους εκπαιδευτικούς περισσότερες διαθέσιμες πηγές.
Αντί για ένα και μοναδικό εγκεκριμένο βιβλίο ανά μάθημα και τάξη, θα υπάρχουν περισσότερα εγκεκριμένα βιβλία. Το σχολείο θα επιλέγει ένα ως βασικό έντυπο βιβλίο, ενώ τα υπόλοιπα θα είναι διαθέσιμα ψηφιακά και θα μπορούν να χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά στη διδασκαλία.
Η επιλογή του βασικού βιβλίου γίνεται σε επίπεδο σχολικής μονάδας από τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν το μάθημα, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο. Η πρώτη διαδικασία επιλογής πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026 και αποτέλεσε τη βάση για την πρώτη έντυπη εφαρμογή του συστήματος.
Ο εκπαιδευτικός μπορεί παράλληλα να αξιοποιεί υλικό από άλλα εγκεκριμένα βιβλία, όπως κείμενα, ασκήσεις, πειράματα, ιστορικές πηγές, εικόνες, δραστηριότητες και ψηφιακό περιεχόμενο. Στην πρώτη φάση έχουν εγκριθεί 440 βιβλία, τα οποία αντιστοιχούν σε 240 διδακτικά πακέτα και καλύπτουν τις τάξεις από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου. Η Β΄ και η Γ΄ Λυκείου θα ακολουθήσουν σε μεταγενέστερο χρονοδιάγραμμα.
Περισσότερες δομές για την Ειδική Αγωγή
Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις στην Ειδική Αγωγή. Σήμερα λειτουργούν 7.230 Τμήματα Ένταξης, τα οποία υποστηρίζουν συνολικά 71.184 μαθητές. Για τη νέα σχολική χρονιά ιδρύονται πέντε νέες ΣΜΕΑΕ στην Πρωτοβάθμια και έξι στη Δευτεροβάθμια. Από τις τελευταίες, πέντε είναι ΕΝΕΕΓΥ-Λ και μία ΕΕΕΕΚ.
Παράλληλα, 14 υφιστάμενες ΣΜΕΑΕ προάγονται, ενώ δημιουργούνται νέοι τομείς και ειδικότητες στα ΕΝΕΕΓΥ-Λ. Στην Πρωτοβάθμια οι νέες μονάδες αφορούν, μεταξύ άλλων, Σάπες, Σκόπελο, Μονόλοφο, Ρέθυμνο και Λέρο, ενώ στη Δευτεροβάθμια αφορούν Βόρεια Κέρκυρα, Κίσσαμο, Αρχάγγελο, Θήρα, Βοιωτία και Φθιώτιδα. Παράλληλα, καταργούνται δύο ΣΜΕΑΕ στην Αττική, οι οποίες δεν λειτούργησαν ποτέ από την ίδρυσή τους.
Νέα ΚΕΔΑΣΥ δημιουργούνται στο Ηράκλειο Κρήτης και στη Σαντορίνη, ενώ αναπτύσσεται ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή και την παρακολούθηση των αιτήσεων. Στα ΚΕΔΑΣΥ έχουν επίσης δοθεί εννέα νέα εργαλεία αξιολόγησης.
Το IB περνά για πρώτη φορά στο δημόσιο σχολείο
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές αλλαγές αφορά το International Baccalaureate Diploma Programme (IB DP), το οποίο από το 2026-2027 ξεκινά σε δημόσιες σχολικές μονάδες, ενώ μέχρι σήμερα προσφερόταν σε ιδιωτικά σχολεία.
Το πρόγραμμα είναι διετές, αντιστοιχεί ουσιαστικά στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου και διδάσκεται στην αγγλική γλώσσα. Θα εφαρμοστεί σε επιλεγμένα Πρότυπα, Πειραματικά, Μουσικά και Καλλιτεχνικά Λύκεια. Αρχικά είχαν προβλεφθεί 13 σχολεία, όμως τελικά τμήματα ΙΒ ξεκινούν σε 11, καθώς σε δύο μονάδες δεν συγκεντρώθηκε ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών.
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία του υπουργείου, του ΙΕΠ και του International Baccalaureate Organization και συνοδεύεται από επιμόρφωση εκπαιδευτικών.
Ποια είναι τα 11 δημόσια σχολεία με IB
Αττική:
- Μουσικό Σχολείο Αθήνας
- Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Γέρακα με Λυκειακές Τάξεις
- Μουσικό ΓΕΛ Παλλήνης
- Πρότυπο ΓΕΛ Αγίων Αναργύρων
- Πρότυπο ΓΕΛ Αναβρύτων
- Πρότυπο ΓΕΛ Βαρβακείου Σχολής
- Πρότυπο ΓΕΛ Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά
Θεσσαλονίκη:
- 1ο Πρότυπο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης «Μανόλης Ανδρόνικος»
- Πειραματικό ΓΕΛ Πανεπιστημίου Μακεδονίας
- Μουσικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης με Λυκειακές Τάξεις
Μαγνησία:
- Μουσικό Σχολείο Βόλου
Το IB δεν αποτελεί απλώς μια διαφορετική διαδικασία εξετάσεων. Οι μαθητές παρακολουθούν έξι ομάδες μαθημάτων, σε Standard Level ή Higher Level, ενώ το πρόγραμμα διαθέτει και τρία υποχρεωτικά στοιχεία στον «πυρήνα» του: Theory of Knowledge (TOK) – Θεωρία της Γνώσης, Extended Essay (EE) – Εκτεταμένο Δοκίμιο και CAS (Creativity, Activity, Service) – Δημιουργικότητα, Δράση, Κοινωνική Προσφορά.
Περισσότερα Ωνάσεια Σχολεία από φέτος
Το δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων διευρύνεται σημαντικά. Για το 2026-2027 ο συνολικός αριθμός των ΔΗΜ.Ω.Σ. φτάνει τα 20 σχολεία σε επτά Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, από 12 που λειτουργούσαν πέρυσι. Τα 8 νέα σχολεία σχηματίζουν τέσσερα ζεύγη Γυμνασίου-Λυκείου, ώστε οι μαθητές να μπορούν να συνεχίζουν τη φοίτησή τους στο ίδιο δίκτυο.
Στο Αιγάλεω εντάσσονται το 7ο Ημερήσιο Γυμνάσιο Αιγάλεω και το 3ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Αιγάλεω. Στη Ρόδο, το 1ο Ημερήσιο Γυμνάσιο Ρόδου και το 3ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ρόδου. Στο Ηράκλειο, το 9ο Ημερήσιο Γυμνάσιο Ηρακλείου και το 10ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου, ενώ στον Πύργο Ηλείας, το 2ο Ημερήσιο Γυμνάσιο Πύργου Ηλείας και το 2ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Πύργου Ηλείας.
Το ενδιαφέρον για τις νέες θέσεις ήταν ιδιαίτερα μεγάλο. Για τη σχολική χρονιά 2026-2027 κατατέθηκαν 3.945 αιτήσεις για 1.786 διαθέσιμες θέσεις στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία. Τελικά, στη γραπτή δοκιμασία συμμετείχαν 3.450 μαθητές, διεκδικώντας τις 1.786 θέσεις για την Α΄ Γυμνασίου και την Α΄ Λυκείου. Με άλλα λόγια, αντιστοιχούσαν περίπου δύο υποψήφιοι για κάθε διαθέσιμη θέση.
Με αυτές τις αλλαγές, η σχολική χρονιά 2026-2027 ξεκινά με ένα σχολείο που βρίσκεται σε διαδικασία σημαντικής μετάβασης: από τη μία η δημογραφική συρρίκνωση φέρνει συγχωνεύσεις, υποβιβασμούς και καταργήσεις και από την άλλη επενδύσεις, νέα σχολεία, ψηφιακά εργαλεία, διαφορετικό εκπαιδευτικό υλικό και νέες μορφές φοίτησης αλλάζουν σταδιακά την καθημερινότητα μαθητών και εκπαιδευτικών.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
