Ένα νέο εργαλείο διάγνωσης ετοιμάζεται να μπει δυναμικά στη δημόσια υγεία: Ένα rapid τεστ που με μία μόνο σταγόνα αίματος θα μπορεί να ανιχνεύει τέσσερις διαφορετικούς ιούς που μεταδίδονται από κουνούπια — ανάμεσά τους και ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο οποίος φέτος παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα στην Ελλάδα.
Η τεχνολογία βασίζεται σε βιοαισθητήρες γραφενίου, ενσωματωμένους σε μια φορητή συσκευή άμεσης διάγνωσης. Στόχος: Αποτελέσματα σε λιγότερο από μία ώρα, κοντά στον ασθενή, χωρίς εργαστηριακή υποδομή.
Η ελληνική ομάδα που πρωτοστατεί
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ερευνητική ομάδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής την Καθηγήτρια Βιολογίας, Γενετικής και Νανοϊατρικής Μαρία Γαζούλη. Η ομάδα συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SURVIVE‑VBD, ένα φιλόδοξο έργο που χρηματοδοτείται από το EU4Health με προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ και φέρνει μαζί χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Εσθονία, η Ολλανδία και η Βραζιλία.
Η ελληνική συμμετοχή δεν είναι τυπική. Είναι καθοριστική. Η χώρα βρίσκεται πλέον «στην πρώτη γραμμή του κινδύνου», όπως σημειώνει η κ. Γαζούλη, λόγω κλιματικής αλλαγής και γεωγραφικής θέσης.
Γιατί τώρα; Γιατί έτσι;
Το φετινό καλοκαίρι η Ελλάδα καταγράφει εκτεταμένη διασπορά του ιού του Δυτικού Νείλου, με περισσότερα κρούσματα και θανάτους σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο, με δεκάδες δήμους να θεωρούνται περιοχές αυξημένου κινδύνου.
Την ίδια στιγμή, η κλιματική αλλαγή και η εξάπλωση νέων ειδών κουνουπιών δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ιοί όπως ο Zika, ο Δάγκειος πυρετός και ο Chikungunya δεν αποτελούν πια μακρινό σενάριο. Το rapid τεστ στοχεύει ακριβώς σε αυτούς τους τέσσερις ιούς.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στο παιχνίδι
Το SURVIVE‑VBD δεν περιορίζεται στη διάγνωση. Αναπτύσσει και ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης που θα συνδυάζει:
- αποτελέσματα των τεστ,
- περιβαλλοντικά δεδομένα (θερμοκρασία, υγρασία, βροχοπτώσεις),
- πληροφορίες για την παρουσία κουνουπιών,
- επιδημιολογικά στοιχεία.
Στόχος: Έγκαιρες προειδοποιήσεις για περιοχές αυξημένου κινδύνου και πρόβλεψη πιθανών εξάρσεων.
Τι σημαίνει για τη δημόσια υγεία
Ένα τέτοιο τεστ μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι λοιμώξεις που μεταδίδονται από κουνούπια:
- Ταχύτερη διάγνωση σε περίοδο έξαρσης.
- Καλύτερη επιδημιολογική επιτήρηση, ειδικά σε περιοχές όπου η κυκλοφορία των ιών είναι δυναμική.
- Μείωση λανθασμένων διαγνώσεων και πιο στοχευμένη κλινική παρακολούθηση.
- Δυνατότητα χρήσης από Κινητές Ομάδες Υγείας για προληπτικούς ελέγχους.
Πότε θα το δούμε στην πράξη;
Το πρόγραμμα έχει ορίζοντα 36 μηνών. Το τεστ βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης και δεν αποτελεί διαθέσιμο προϊόν για το κοινό. Η αξιοποίησή του θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της Πολιτείας και τις ανάγκες της δημόσιας υγείας.
Ένα βήμα μπροστά σε έναν κόσμο που αλλάζει
Η ανάπτυξη αυτού του rapid τεστ δεν είναι απλώς μια τεχνολογική καινοτομία. Είναι μια απάντηση σε μια νέα πραγματικότητα, όπου οι ιοί που μεταδίδονται από κουνούπια δεν είναι πια «εξωτικά» νοσήματα, αλλά μέρος ενός μεταβαλλόμενου ευρωπαϊκού τοπίου.
Η Ελλάδα, μέσα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, δείχνει ότι μπορεί να βρίσκεται στην πρωτοπορία – Όχι μόνο παρακολουθώντας τις εξελίξεις, αλλά διαμορφώνοντάς τες.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
