Το ελικόπτερο που προσγειώθηκε στο Σαρακήνικο της Μήλου ανάμεσα σε λουόμενους δεν είναι μόνο ένα περιστατικό που προκάλεσε οργή και απορίες. Ανοίγει, έναν πολύ μεγαλύτερο φάκελο: Πού επιτρέπεται τελικά να προσγειωθεί ένα ελικόπτερο στην Ελλάδα και τι ισχύει όταν πρόκειται για ιδιωτική ή ναυλωμένη πτήση;
Ο χειριστής κλήθηκε χθες να δώσει εξηγήσεις στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη εισαγγελική έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες του περιστατικού.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, για τη συγκεκριμένη πτήση είχε δοθεί άδεια προσγείωσης στην περιοχή Αλυκές, κοντά στον Αδάμαντα και το αεροδρόμιο της Μήλου. Ωστόσο, το ελικόπτερο κατέληξε αρκετά χιλιόμετρα μακριά, στο Σαρακήνικο, όπου βίντεο καταγράφει τους επιβαίνοντες να αποβιβάζονται και να κατευθύνονται προς τη θάλασσα.
Η ΑΠΑ εξετάζει εάν τηρήθηκαν οι κανόνες ασφαλείας και ποιες ήταν οι πραγματικές συνθήκες κατά την προσέγγιση. Υπάρχει, πάντως, και διαφορετική εκδοχή, σύμφωνα με την οποία ο χειριστής επικοινώνησε με τον πύργο ελέγχου και έλαβε άδεια για το συγκεκριμένο σημείο. Η αντίφαση αυτή είναι ένα από τα στοιχεία που καλείται να ξεκαθαρίσει η έρευνα.
Δεν χρειάζεται πάντα αδειοδοτημένο ελικοδρόμιο
Εδώ βρίσκεται το λιγότερο γνωστό κομμάτι της υπόθεσης. Το ελληνικό πλαίσιο δεν προβλέπει ότι ένα ελικόπτερο μπορεί να προσγειώνεται αποκλειστικά σε αδειοδοτημένο ελικοδρόμιο. Το ΠΔ 19/2009 προβλέπει και τη χρήση πεδίων προσγείωσης ελικοπτέρων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το ισχύον AIP Greece αναφέρει ότι ελικόπτερα μπορούν να προσγειώνονται σε αεροδρόμια, εγκεκριμένα ελικοδρόμια και μη καθορισμένα προσωρινά πεδία. Για τα τελευταία, όμως, η ευθύνη επιλογής του χώρου και η ασφάλεια προσώπων και περιουσιών ανήκουν στον χειριστή και τον operator. Η χρήση προσωρινού πεδίου τη νύχτα απαγορεύεται.
Και υπάρχει ένας ακόμη κρίσιμος περιορισμός: το ΠΔ 19/2009 απαγορεύει τη λειτουργία πεδίου προσγείωσης σε περιοχή που υπόκειται σε περιβαλλοντική ή άλλη προστασία.
Η ενοικίαση ελικοπτέρου από ιδιώτη δεν σημαίνει ότι ο επιβάτης αποκτά το δικαίωμα να επιλέξει οποιοδήποτε σημείο προσγείωσης. Η ΑΠΑ χαρακτηρίζει ως εμπορικές αερομεταφορές τις πτήσεις όπου αεροσκάφος χρησιμοποιείται έναντι αμοιβής ή μίσθωσης για μεταφορά επιβατών, συμπεριλαμβανομένων των ναυλωμένων και on-demand πτήσεων. Ο αερομεταφορέας πρέπει να διαθέτει σε ισχύ Πιστοποιητικό Αερομεταφορέα (AOC) και την απαιτούμενη Άδεια Εμπορικής Εκμετάλλευσης.
Διαφορετικό είναι το καθεστώς μιας μη εμπορικής ιδιωτικής πτήσης, όπου εφαρμόζονται οι αντίστοιχοι κανόνες λειτουργίας και εποπτείας.
Βίλες, ξενοδοχεία, παραλίες και χωράφια
Το κρίσιμο είναι ότι η συναίνεση του ιδιοκτήτη μιας έκτασης από μόνη της δεν αρκεί. Ο χειριστής πρέπει να κρίνει την καταλληλότητα του πεδίου λαμβάνοντας υπόψη τις διαστάσεις και την αντοχή του χώρου, τα εμπόδια, τις συνθήκες προσέγγισης και απογείωσης και, κυρίως, την ασφάλεια ανθρώπων και περιουσιών.
Έτσι, ένα αδειοδοτημένο ελικοδρόμιο είναι μία περίπτωση, ένα προσωρινό πεδίο άλλη, ενώ μία πολυσύχναστη παραλία δημιουργεί εντελώς διαφορετικά ζητήματα ασφαλείας.
Το γεγονός ότι υπάρχει επικοινωνία ή έγκριση από υπηρεσία εναέριας κυκλοφορίας δεν σημαίνει ότι παύει η επιχειρησιακή ευθύνη του χειριστή. Το AIP Greece αναθέτει ρητά στον χειριστή και τον operator την ευθύνη για την επιλογή προσωρινού πεδίου, την ασφάλεια των πτήσεων και την προστασία ανθρώπων και περιουσιών στο έδαφος.
Στην περίπτωση του Σαρακήνικου, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπήρξε κάποια άδεια, αλλά τι ακριβώς αφορούσε, ποιος ενέκρινε τι και κυρίως εάν κατά την προσέγγιση και την προσγείωση πληρούνταν οι απαιτήσεις ασφαλείας.
Το περιστατικό που αλλάζει τους κανόνες;
Η ιστορία με το ελικόπτερο στα Σαρακήνικο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΑΠΑ έχει ήδη δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις προϋποθέσεις για πτήσεις ελικοπτέρων προς και από πεδία προσγείωσης. Παράλληλα, εξετάζεται η επικαιροποίηση του υφιστάμενου πλαισίου.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν οι κανόνες που σχεδιάστηκαν για προσωρινές και ειδικές προσγειώσεις μπορούν να ανταποκριθούν στην πραγματικότητα ενός τουριστικού προορισμού, όπου η πρόσβαση με ιδιωτικό ή ναυλωμένο ελικόπτερο γίνεται ολοένα συχνότερη.
Το Σαρακήνικο μπορεί, τελικά, να αποδειχθεί η αφορμή για να μπει ένα σαφέστερο «φρένο» στις προσγειώσεις, εκεί όπου η ασφάλεια των ανθρώπων δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.

Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
