Είκοσι εννέα χρόνια έχουν περάσει από τη νύχτα που ο θάνατος της πριγκίπισσας Νταϊάνα προκάλεσε ένα πρωτοφανές κύμα θλίψης σε ολόκληρο τον κόσμο. Η «πριγκίπισσα του λαού» πέθανε στις 31 Αυγούστου 1997, σε ηλικία μόλις 36 ετών, μετά το αυτοκινητικό δυστύχημα στη σήραγγα της γέφυρας Αλμά στο Παρίσι.
Σήμερα, Δευτέρα (31/8), ο αδελφός της, Τσαρλς Σπένσερ, τίμησε τη μνήμη της με μια λιτή αλλά ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά ανάρτηση από το Άλθορπ, το σπίτι όπου η Νταϊάνα πέρασε τα παιδικά της χρόνια και όπου βρίσκεται ο τάφος της. Ο 62χρονος κόμης δημοσίευσε εικόνα της σημαίας να κυματίζει μεσίστια πάνω από την οικογενειακή έπαυλη στο Νορθάμπτονσαϊρ, γράφοντας μόνο:
REUTERS/Isabel Infantes
«31 Αυγούστου. Η λιγότερο αγαπημένη μου ημέρα».
Όπως γράφει το αμερικανικό περιοδικό People, η ανάρτηση έγινε ακριβώς 29 χρόνια μετά τον θάνατο της Νταϊάνα και αποτελεί έναν ακόμη προσωπικό φόρο τιμής του Τσαρλς Σπένσερ προς τη μεγαλύτερη αδελφή του.
Η Νταϊάνα αναπαύεται στο Άλθορπ
Η Νταϊάνα έχει ταφεί σε ένα μικρό νησί στο κέντρο της διακοσμητικής λίμνης Round Oval, μέσα στους κήπους του Άλθορπ.
Η ταφή της πραγματοποιήθηκε ιδιωτικά, μακριά από τις κάμερες και το πλήθος που είχε κατακλύσει τους δρόμους του Λονδίνου για να την αποχαιρετήσει.
Ο Τσαρλς Σπένσερ έχει εξηγήσει ότι η συγκεκριμένη τοποθεσία επελέγη για να εξασφαλίσει την ηρεμία και την προστασία του τάφου της. Παράλληλα, προσφέρει στους γιους της, πρίγκιπα Ουίλιαμ και πρίγκιπα Χάρι, τη δυνατότητα να επισκέπτονται τη μητέρα τους χωρίς την παρουσία φωτογράφων ή επισκεπτών. Το νησί περιβάλλεται από νερό και είναι ορατό από ένα μνημείο που έχει δημιουργηθεί στην όχθη της λίμνης. Κάθε χρόνο, η οικογένεια Σπένσερ τιμά ιδιωτικά τη Νταϊάνα, ενώ το Άλθορπ εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους τόπους που έχουν συνδεθεί περισσότερο με τη ζωή και τη μνήμη της.
Το νέο βιβλίο του αδελφού της
Η σημερινή ανάρτηση έρχεται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση ότι ο Τσαρλς Σπένσερ πρόκειται να κυκλοφορήσει ένα νέο βιβλίο για τη ζωή της αδελφής του.
Το βιβλίο έχει τίτλο «Swan Song: Diana, My Sister» και αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 22 Σεπτεμβρίου στη Βρετανία και σε άλλες χώρες. Σύμφωνα με το Reuters, ο Σπένσερ δηλώνει αποφασισμένος να αφηγηθεί την αλήθεια για τη Νταϊάνα από τη δική του οπτική, όχι μόνο ως ιστορικός και συγγραφέας, αλλά κυρίως ως ο μοναδικός αδελφός της. Η κυκλοφορία του βιβλίου σηματοδοτεί και την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατό της, τον Αύγουστο του 2027.Ο Τσαρλς Σπένσερ έχει πει ότι εξακολουθεί να δέχεται αμέτρητα αιτήματα για συνεντεύξεις σχετικά με την αδελφή του και ότι αισθάνθηκε την ανάγκη να καταγράψει τις προσωπικές αναμνήσεις του, προκειμένου οι νεότερες γενιές να γνωρίσουν τη γυναίκα πίσω από τον παγκόσμιο μύθο.
Η τελευταία νύχτα στο Παρίσι
Το βράδυ της 30ής Αυγούστου 1997, η Νταϊάνα βρισκόταν στο Παρίσι μαζί με τον σύντροφό της, Ντόντι αλ Φαγιέντ, γιο του τότε ιδιοκτήτη των Harrods, Μοχάμεντ αλ Φαγιέντ.
Το ζευγάρι είχε επιστρέψει από διακοπές στη Μεσόγειο και πέρασε τις τελευταίες ώρες του στο ξενοδοχείο Ritz. Έξω από το ξενοδοχείο είχαν συγκεντρωθεί φωτογράφοι, οι οποίοι παρακολουθούσαν κάθε τους κίνηση. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η Νταϊάνα και ο Ντόντι επιβιβάστηκαν σε μία μαύρη Mercedes-Benz S280 με προορισμό το διαμέρισμά του. Στο αυτοκίνητο βρίσκονταν ακόμη ο οδηγός Ανρί Πολ και ο σωματοφύλακας Τρέβορ Ρις-Τζόουνς. Η Mercedes κινήθηκε με μεγάλη ταχύτητα στους δρόμους του Παρισιού, ενώ πίσω της ακολουθούσαν φωτογράφοι με μοτοσικλέτες. Περίπου στις 00:23, το αυτοκίνητο μπήκε στη σήραγγα κάτω από τη γέφυρα Αλμά. Ο Ανρί Πολ έχασε τον έλεγχο και η Mercedes προσέκρουσε με σφοδρότητα σε μία από τις τσιμεντένιες κολόνες. Ο Ντόντι αλ Φαγιέντ και ο οδηγός σκοτώθηκαν ακαριαία. Ο Ρις-Τζόουνς τραυματίστηκε πολύ σοβαρά, αλλά ήταν ο μοναδικός από τους τέσσερις επιβαίνοντες που επέζησε. Η Νταϊάνα είχε ακόμη τις αισθήσεις της όταν έφθασαν οι πρώτοι διασώστες, ωστόσο είχε υποστεί βαριά εσωτερικά τραύματα. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Pitié-Salpêtrière, όπου οι γιατροί προσπάθησαν επί ώρες να τη σώσουν. Ο θάνατός της ανακοινώθηκε περίπου στις 4 το πρωί.
Ο μοναδικός επιζών του δυστυχήματος
Ο Τρέβορ Ρις-Τζόουνς, πρώην στρατιωτικός και μέλος της ομάδας ασφαλείας της οικογένειας Αλ Φαγιέντ, υπέστη βαρύτατα τραύματα στο κεφάλι και στο πρόσωπο. Οι γιατροί χρειάστηκε να πραγματοποιήσουν πολύωρη χειρουργική επέμβαση για την αποκατάστασή του. Η μνήμη του από τη μοιραία διαδρομή ήταν περιορισμένη, γεγονός που τροφοδότησε για χρόνια εικασίες και θεωρίες συνωμοσίας. Ο ίδιος, ωστόσο, αρνήθηκε ότι γνώριζε κάτι για οποιοδήποτε σχέδιο εις βάρος της Νταϊάνα. Αργότερα επέστρεψε στην εργασία του στον τομέα της ασφάλειας, έγραψε βιβλίο για όσα έζησε και απομακρύνθηκε από τη δημόσια ζωή.
Το πόρισμα για τον θάνατό της
Οι γαλλικές αρχές κατέληξαν ότι ο οδηγός Ανρί Πολ είχε καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ και οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα. Η συμπεριφορά των φωτογράφων που καταδίωκαν το αυτοκίνητο εξετάστηκε επίσης ως κρίσιμος παράγοντας. Η υπόθεση ερευνήθηκε εκ νέου στη Βρετανία, καθώς για χρόνια κυκλοφορούσαν θεωρίες ότι ο θάνατος της Νταϊάνα και του Ντόντι δεν ήταν δυστύχημα αλλά αποτέλεσμα οργανωμένης συνωμοσίας. Το 2004 άρχισε η επιχείρηση Paget της Μητροπολιτικής Αστυνομίας του Λονδίνου, η οποία εξέτασε διεξοδικά τους σχετικούς ισχυρισμούς. Η έρευνα δεν βρήκε στοιχεία που να αποδεικνύουν σχέδιο δολοφονίας ή εμπλοκή των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών και της βασιλικής οικογένειας. Το 2008, οι ένορκοι της βρετανικής δικαστικής έρευνας αποφάνθηκαν ότι η Νταϊάνα και ο Ντόντι αλ Φαγιέντ υπήρξαν θύματα «παράνομης θανάτωσης», η οποία προκλήθηκε από τη βαριά αμελή οδήγηση του Ανρί Πολ και των οχημάτων των φωτογράφων που ακολουθούσαν τη Mercedes. Σύμφωνα με το πόρισμα, στον θάνατό τους συνέβαλε και το γεγονός ότι δεν φορούσαν ζώνες ασφαλείας.
Οι θεωρίες συνωμοσίας που επιμένουν
Ο Μοχάμεντ αλ Φαγιέντ υποστήριζε επί χρόνια ότι ο γιος του και η Νταϊάνα δολοφονήθηκαν, επειδή η βρετανική βασιλική οικογένεια δεν θα δεχόταν τη σχέση τους. Ισχυριζόταν ακόμη ότι η Νταϊάνα ήταν έγκυος και ότι το ζευγάρι σχεδίαζε να παντρευτεί. Οι έρευνες δεν επιβεβαίωσαν κανέναν από αυτούς τους ισχυρισμούς. Δεν βρέθηκαν στοιχεία εγκυμοσύνης, ούτε αποδείξεις ότι είχε οργανωθεί σχέδιο δολοφονίας. Παρά τα πορίσματα, η αιφνίδια απώλεια μιας τόσο αναγνωρίσιμης γυναίκας σε συνδυασμό με τις συνθήκες του δυστυχήματος, την καταδίωξη από παπαράτσι και τη δύσκολη σχέση της με το παλάτι εξακολουθούν να συντηρούν θεωρίες και ερωτήματα σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα.
Η είδηση που βύθισε τον κόσμο στο πένθος
Η ανακοίνωση του θανάτου της προκάλεσε ένα πρωτοφανές ξέσπασμα δημόσιας θλίψης. Εκατομμύρια άνθρωποι άφησαν λουλούδια, σημειώματα, φωτογραφίες και κεριά έξω από το Παλάτι του Κένσινγκτον.
Ολόκληροι δρόμοι καλύφθηκαν από ανθοδέσμες, ενώ άνθρωποι που δεν είχαν συναντήσει ποτέ τη Νταϊάνα έκλαιγαν δημόσια για την απώλειά της. Η σιωπή της βασιλικής οικογένειας τις πρώτες ημέρες μετά τον θάνατο προκάλεσε έντονη κριτική στη Βρετανία. Η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ παρέμενε στο Μπαλμόραλ μαζί με τον Ουίλιαμ και τον Χάρι, οι οποίοι ήταν τότε 15 και 12 ετών. Καθώς η πίεση αυξανόταν, η βασίλισσα επέστρεψε στο Λονδίνο και απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος. Η μοναρχία, που μέχρι τότε ακολουθούσε αυστηρούς κανόνες και πρωτόκολλα, αναγκάστηκε να ανταποκριθεί σε ένα πρωτοφανές κύμα δημόσιου συναισθήματος. Ο τότε πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ αποκάλεσε τη Νταϊάνα «πριγκίπισσα του λαού», έναν χαρακτηρισμό που τη συνόδευσε έκτοτε.
Η κηδεία που παρακολούθησε ο πλανήτης
Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1997 στο Αβαείο του Γουέστμινστερ. Περισσότεροι από δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι την παρακολούθησαν από την τηλεόραση, καθιστώντας την ένα από τα μεγαλύτερα παγκόσμια τηλεοπτικά γεγονότα στην ιστορία. Στους δρόμους του Λονδίνου συγκεντρώθηκαν τεράστια πλήθη. Καθώς η νεκροφόρα περνούσε, άνθρωποι πετούσαν λουλούδια προς το όχημα, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο οδηγός αναγκαζόταν κατά διαστήματα να μειώνει ταχύτητα. Πίσω από το φέρετρο περπατούσαν ο 15χρονος Ουίλιαμ, ο 12χρονος Χάρι, ο πατέρας τους πρίγκιπας Κάρολος, ο πρίγκιπας Φίλιππος και ο Τσαρλς Σπένσερ. Πάνω στο φέρετρο υπήρχε ένα μικρό γράμμα με τη λέξη «Mummy», γραμμένο από τον Χάρι για τη μητέρα του. Η εικόνα έγινε ένα από τα πιο οδυνηρά στιγμιότυπα της ημέρας.
Η απόφαση για τον Ουίλιαμ και τον Χάρι
Το γεγονός ότι τα δύο παιδιά περπάτησαν πίσω από το φέρετρο της μητέρας τους έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση όλα αυτά τα χρόνια. Ο Τσαρλς Σπένσερ είχε αντιδράσει έντονα στο σχέδιο, θεωρώντας σκληρό να εκτεθούν δύο παιδιά σε μια τόσο δύσκολη στιγμή μπροστά στα βλέμματα εκατομμυρίων ανθρώπων. Στα απομνημονεύματά του «Spare», ο πρίγκιπας Χάρι περιέγραψε τη στήριξη που τους πρόσφερε ο θείος τους εκείνες τις ημέρες. Έχει επίσης μιλήσει για το ψυχικό τραύμα που προκάλεσε η απώλεια της μητέρας του και για τα χρόνια που χρειάστηκε ώστε να μπορέσει να επεξεργαστεί το πένθος του. Ο Ουίλιαμ έχει πει ότι εκείνη τη στιγμή αισθανόταν πως περπατούσε ταυτόχρονα ως γιος και ως μέλος της βασιλικής οικογένειας, έχοντας επίγνωση του καθήκοντος που του επέβαλλε ο δημόσιος ρόλος του.
Ο επικήδειος που έμεινε στην ιστορία
Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο Τσαρλς Σπένσερ εκφώνησε έναν από τους πιο γνωστούς επικήδειους του 20ού αιώνα. Αναφέρθηκε στην ανθρωπιά, στην ευαισθησία και στην προσωπική δύναμη της αδελφής του, ενώ άσκησε σκληρή κριτική στον Τύπο για την αδιάκοπη καταδίωξή της. Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι η οικογένεια Σπένσερ θα βοηθούσε ώστε ο Ουίλιαμ και ο Χάρι να μεγαλώσουν με ελευθερία και κατανόηση. Η ομιλία του διακόπηκε από χειροκροτήματα μέσα και έξω από το Αβαείο, μια ασυνήθιστη αντίδραση για βασιλική κηδεία. Ο ίδιος είχε εξομολογηθεί αργότερα στο Reuters ότι έγραψε τον επικήδειο μέσα σε περίπου μιάμιση ώρα και ότι τα λόγια βγήκαν περισσότερο από την καρδιά παρά από το μυαλό του.
Το «Candle in the Wind» του Ελτον Τζον
Μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της κηδείας ήταν η ερμηνεία του Ελτον Τζον. Ο στενός φίλος της Νταϊάνα τραγούδησε μια νέα εκδοχή του «Candle in the Wind», το οποίο είχε αρχικά γραφτεί για τη Μέριλιν Μονρόε. Η νέα εκδοχή άρχιζε με έναν αποχαιρετισμό στο «ρόδο της Αγγλίας» και κυκλοφόρησε λίγο αργότερα σε δίσκο. Τα έσοδα διατέθηκαν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και το τραγούδι εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες όλων των εποχών. Ο Ελτον Τζον δεν ερμήνευσε ξανά δημόσια την ίδια εκδοχή, θέλοντας να παραμείνει συνδεδεμένη αποκλειστικά με την κηδεία της φίλης του.
Η πριγκίπισσα που άλλαξε την εικόνα της μοναρχίας
Η Νταϊάνα Φράνσις Σπένσερ γεννήθηκε την 1η Ιουλίου 1961. Παντρεύτηκε τον τότε πρίγκιπα Κάρολο το 1981, σε μία τελετή που παρακολούθησαν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι. Απέκτησαν δύο γιους, τον Ουίλιαμ το 1982 και τον Χάρι το 1984. Πίσω, όμως, από τη λαμπερή εικόνα του βασιλικού γάμου υπήρχαν βαθιά προβλήματα. Η Νταϊάνα μίλησε δημόσια για τη μοναξιά, τη βουλιμία, την κατάθλιψη, τις απόπειρες αυτοτραυματισμού και την απιστία μέσα στον γάμο της. Η τηλεοπτική συνέντευξή της στο BBC το 1995 συγκλόνισε τη μοναρχία, όταν αναφέρθηκε ανοιχτά στη σχέση του Καρόλου με την Καμίλα Πάρκερ Μπόουλς. Το ζευγάρι χώρισε επισήμως το 1996, έπειτα από 15 χρόνια γάμου. Η Νταϊάνα έχασε τον τίτλο της «βασιλικής υψηλότητας», αλλά παρέμεινε πριγκίπισσα της Ουαλίας και μητέρα του μελλοντικού βασιλιά.
Η χειραψία που άλλαξε την εικόνα για το AIDS
Η Νταϊάνα δεν ακολούθησε τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο τα μέλη της βασιλικής οικογένειας προσέγγιζαν τη φιλανθρωπία. Επισκεπτόταν νοσοκομεία, καθόταν δίπλα σε ασθενείς, τους άγγιζε και άκουγε τις ιστορίες τους. Το 1987 φωτογραφήθηκε να σφίγγει χωρίς γάντια το χέρι ενός άνδρα με HIV, σε μια εποχή κατά την οποία ο φόβος και η παραπληροφόρηση γύρω από τον ιό ήταν τεράστια. Η εικόνα εκείνη βοήθησε να καταρριφθεί ο μύθος ότι ο HIV μπορούσε να μεταδοθεί με μια απλή χειραψία. Η Νταϊάνα συνέχισε να επισκέπτεται ασθενείς και να μιλά δημόσια εναντίον του κοινωνικού αποκλεισμού που αντιμετώπιζαν. Στήριξε ακόμη ανθρώπους με λέπρα, αστέγους, παιδιά με σοβαρές ασθένειες και θύματα βίας, επιλέγοντας συχνά ζητήματα που πολλοί δημόσιοι φορείς απέφευγαν.
Η ιστορική πορεία στο ναρκοπέδιο της Αγκόλας
Τον Ιανουάριο του 1997, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό της, η Νταϊάνα ταξίδεψε στην Αγκόλα και περπάτησε μέσα σε ενεργό ναρκοπέδιο, φορώντας προστατευτικό γιλέκο και προσωπίδα. Οι εικόνες της έκαναν τον γύρο του κόσμου και έστρεψαν την παγκόσμια προσοχή στις νάρκες κατά προσωπικού, οι οποίες συνέχιζαν να σκοτώνουν και να ακρωτηριάζουν αμάχους χρόνια μετά το τέλος των πολέμων. Η οργάνωση Mines Advisory Group επισημαίνει ότι η δημόσια παρέμβασή της συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση της διεθνούς εκστρατείας για την απαγόρευση των ναρκών. Τον Δεκέμβριο του 1997, λίγους μήνες μετά τον θάνατό της, υπογράφηκε η Συνθήκη της Οτάβα. Χρόνια αργότερα, ο πρίγκιπας Χάρι ακολούθησε τα βήματά της στην Αγκόλα, συνεχίζοντας τη στήριξη των προσπαθειών αποναρκοθέτησης.
Η κληρονομιά της στους γιους της
Ο Ουίλιαμ και ο Χάρι έχουν μιλήσει επανειλημμένα για τον τρόπο με τον οποίο η μητέρα τους επηρέασε τη ζωή και το φιλανθρωπικό τους έργο. Ο Ουίλιαμ έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την αντιμετώπιση της αστεγίας, ένα ζήτημα με το οποίο η Νταϊάνα τον είχε φέρει σε επαφή από μικρή ηλικία. Ο Χάρι συνέχισε τη δράση της κατά των ναρκών και έχει μιλήσει ανοιχτά για την ψυχική υγεία και τις συνέπειες του πένθους. Το 2021, την ημέρα που η Νταϊάνα θα συμπλήρωνε 60 χρόνια ζωής, τα δύο αδέλφια αποκάλυψαν άγαλμά της στους κήπους του Παλατιού του Κένσινγκτον. Παρά τη βαθιά ρήξη που έχει μεσολαβήσει ανάμεσά τους, η μνήμη της μητέρας τους παραμένει ένα από τα ισχυρότερα κοινά σημεία της ζωής τους.
Γιατί η Νταϊάνα εξακολουθεί να συγκινεί
Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της, η Νταϊάνα παραμένει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες γυναίκες του 20ού αιώνα. Ταινίες, ντοκιμαντέρ, βιβλία, σειρές και εκθέσεις εξακολουθούν να επιστρέφουν στη ζωή της. Η ιστορία της περιλαμβάνει τη λάμψη ενός βασιλικού γάμου, τη διάλυση μιας οικογένειας μπροστά στις κάμερες, την ανελέητη πίεση του Τύπου, την ψυχική δοκιμασία, αλλά και τη συνειδητή προσπάθεια μιας γυναίκας να χρησιμοποιήσει τη δημοσιότητά της προς όφελος ανθρώπων που δεν είχαν δική τους φωνή. Η έλξη που εξακολουθεί να ασκεί δεν οφείλεται μόνο στην τραγική κατάληξη της ζωής της. Οφείλεται και στην εικόνα μιας πριγκίπισσας που παραδέχθηκε δημόσια ότι υπέφερε, αμφισβήτησε τους άκαμπτους κανόνες του παλατιού και πλησίασε ανθρώπους τους οποίους η κοινωνία κρατούσε στο περιθώριο. Είκοσι εννέα χρόνια μετά, η μεσίστια σημαία πάνω από το Άλθορπ και οι έξι λέξεις του αδελφού της ήταν αρκετές για να επαναφέρουν τη μνήμη εκείνης της νύχτας:«31 Αυγούστου. Η λιγότερο αγαπημένη μου ημέρα».
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
