Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το φορολογικό βάρος που σηκώνουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις στην Ελλάδα αποτυπώνει η νέα ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία... το 2026.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η χώρα καταγράφει την υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση στην εργασία μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ώρα που εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από την κατανάλωση και τον ΦΠΑ.
Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης, μέσω του myDATA και των σύγχρονων ηλεκτρονικών ελέγχων.
Στο 44,8% η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας
Η έκθεση Annual Report on Taxation 2026 δείχνει ότι ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής στην εργασία (Implicit Tax Rate on Labour) διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο 44,8% για το 2024, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στο 37,1%.
Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση στην ΕΕ, με την Ιταλία να ακολουθεί με 43,9% και το Βέλγιο με 40,7%.
Σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, η διαφορά έχει διευρυνθεί αισθητά. Το 2014 ο αντίστοιχος δείκτης στην Ελλάδα ήταν 41,4%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο μέσος όρος έχει μειωθεί αντί να αυξηθεί.
Τι σημαίνει το ποσοστό του 44,8%
Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν αφορά τον φόρο που πληρώνει ένας μεμονωμένος εργαζόμενος.
Υπολογίζει τη συνολική επιβάρυνση της μισθωτής εργασίας, συνδυάζοντας:
- τον φόρο εισοδήματος,
- τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων,
- τις εργοδοτικές εισφορές,
σε σχέση με το συνολικό κόστος της εξαρτημένης εργασίας.
Με απλά λόγια, αποτυπώνει πόσο βαριά φορολογείται συνολικά η εργασία σε κάθε χώρα και επιτρέπει τη σύγκριση μεταξύ των φορολογικών συστημάτων της Ευρώπης.
Η Ελλάδα συνεχίζει να βασίζεται στον ΦΠΑ
Η έκθεση αναδεικνύει ακόμη μία ιδιαιτερότητα του ελληνικού φορολογικού μοντέλου.
Παρότι η εργασία επιβαρύνεται περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της ΕΕ, σημαντικό μέρος των φορολογικών εσόδων εξακολουθεί να προέρχεται από την κατανάλωση.
Για το 2024:
- 40,7% των φορολογικών εσόδων προήλθε από την εργασία.
- 37,8% από φόρους κατανάλωσης.
- 21,5% από τη φορολογία κεφαλαίου.
Στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, αντίθετα, πάνω από το μισό των φορολογικών εσόδων προέρχεται από την εργασία, ενώ η εξάρτηση από την κατανάλωση είναι αισθητά χαμηλότερη.
Ρεκόρ συμμετοχής του ΦΠΑ στα φορολογικά έσοδα
Η Ελλάδα κατέγραψε επίσης τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη συμμετοχή του ΦΠΑ στα συνολικά φορολογικά έσοδα την περίοδο 2014-2024.
Το ποσοστό του ΦΠΑ αυξήθηκε από 19,5% σε 22,6% των συνολικών φορολογικών εσόδων, ενώ τα έσοδα από τον φόρο προστιθέμενης αξίας ανήλθαν περίπου στα 21,4 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας στο 9% του ΑΕΠ.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως:
- η αύξηση της κατανάλωσης,
- ο πληθωρισμός,
- η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών,
- η καλύτερη φορολογική συμμόρφωση μέσω των ψηφιακών εργαλείων.
Τα θετικά μηνύματα για το myDATA
Παρά τις επισημάνσεις για το υψηλό φορολογικό βάρος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την πρόοδο της Ελλάδας στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο myDATA, το οποίο χαρακτηρίζεται ως βασικό εργαλείο για:
- την ηλεκτρονική διαβίβαση φορολογικών στοιχείων,
- τη διασταύρωση εσόδων και εξόδων,
- την αποτελεσματικότερη στόχευση των ελέγχων,
- την ταχύτερη ανίχνευση φορολογικών αποκλίσεων.
Παράλληλα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η αξιοποίηση δεδομένων (data-driven audits) επιτρέπει πλέον στη φορολογική διοίκηση να εντοπίζει πιο αποτελεσματικά τις υποθέσεις υψηλού κινδύνου.
Τι σημαίνουν τα στοιχεία για εργαζόμενους και επιχειρήσεις
Τα συμπεράσματα της έκθεσης δημιουργούν μια διπλή πραγματικότητα για την ελληνική οικονομία.
Από τη μία πλευρά, το υψηλό φορολογικό και ασφαλιστικό βάρος αυξάνει σημαντικά το κόστος εργασίας και περιορίζει τη διαφορά ανάμεσα σε όσα πληρώνει μια επιχείρηση και σε όσα τελικά λαμβάνει ο εργαζόμενος.
Από την άλλη, η πλήρης ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών μέσω του myDATA και των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων δημιουργεί ένα πιο διαφανές και αποτελεσματικό πλαίσιο ελέγχων, περιορίζοντας σταδιακά τη φοροδιαφυγή.
Το μήνυμα της Κομισιόν
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης, όμως εξακολουθεί να επιβαρύνει την εργασία περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεγάλη πρόκληση για τα επόμενα χρόνια θα είναι να αξιοποιηθούν οι νέες ψηφιακές υποδομές ώστε να καταστεί το φορολογικό σύστημα πιο αποτελεσματικό, χωρίς να συνεχίσει να μεταφέρει τόσο μεγάλο βάρος σε εργαζόμενους, επιχειρήσεις και καταναλωτές.
