Αν και τα τελευταία χρόνια οι εικόνες οδηγών που περνούν από τα διόδια χωρίς να καταβάλουν το αντίτιμο είχαν σχεδόν εκλείψει, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται ξανά –έστω και σε πολύ περιορισμένο βαθμό– περιστατικά που παραπέμπουν στο... γνωστό κίνημα «Δεν Πληρώνω», το οποίο είχε βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας την προηγούμενη δεκαετία.
Την περίοδο εκείνη αρκετοί οδηγοί, έχοντας ακόμη και την υποστήριξη ή την προτροπή ορισμένων πολιτικών δυνάμεων, σήκωναν τις μπάρες των διοδίων ή περνούσαν πίσω από άλλο όχημα χωρίς να πληρώσουν το αντίτιμο.
Αυστηρότερο το πλαίσιο σε σχέση με το παρελθόν
Σήμερα, ωστόσο, τα δεδομένα έχουν αλλάξει σημαντικά. Το νομοθετικό πλαίσιο είναι πλέον πολύ πιο αυστηρό, οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα και οι εταιρείες διαχείρισης των αυτοκινητοδρόμων δεν επιδεικνύουν καμία ανοχή απέναντι σε τέτοιες πρακτικές.
Η διέλευση χωρίς πληρωμή δεν θεωρείται πλέον μορφή διαμαρτυρίας ή μια αμφισβητούμενη πρακτική, αλλά αντιμετωπίζεται ως κανονική παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, με συγκεκριμένες διοικητικές κυρώσεις.
Τι ορίζει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
Σύμφωνα με το άρθρο 33 του ΚΟΚ, απαγορεύεται η χρήση αυτοκινητοδρόμων, οδών ταχείας κυκλοφορίας, γεφυρών και σηράγγων στις οποίες προβλέπεται καταβολή διοδίων χωρίς την εξόφληση του αντίστοιχου τέλους.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι υπεύθυνος για την παράβαση μπορεί να θεωρηθεί όχι μόνο ο οδηγός αλλά και ο ιδιοκτήτης του οχήματος. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η αναγνώριση και η βεβαίωση της παράβασης ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει επιτόπιος έλεγχος. Η συγκεκριμένη διάταξη θεσπίστηκε προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα μαζικά φαινόμενα άρνησης πληρωμής που είχαν εμφανιστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Πώς καταγράφονται όσοι δεν πληρώνουν
Η πιθανότητα να περάσει σήμερα κάποιος απαρατήρητος από τα διόδια είναι εξαιρετικά μικρή. Οι σταθμοί διοδίων διαθέτουν πλέον κάμερες υψηλής ευκρίνειας, συστήματα αυτόματης αναγνώρισης πινακίδων κυκλοφορίας και ηλεκτρονικά αρχεία που καταγράφουν κάθε διέλευση.
Είτε ένας οδηγός σηκώσει χειροκίνητα τη μπάρα, είτε ακολουθήσει πολύ κοντά προπορευόμενο όχημα, είτε χρησιμοποιήσει λωρίδα χωρίς να καταβάλει το αντίτιμο ή επιχειρήσει να παρακάμψει τον σταθμό διοδίων, το περιστατικό καταγράφεται ηλεκτρονικά και μπορεί να ταυτοποιηθεί μέσω του αριθμού κυκλοφορίας.
Στη συνέχεια τα στοιχεία αποστέλλονται στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες προχωρούν στη διαδικασία επιβολής των προβλεπόμενων κυρώσεων.
Πρόστιμο 150 ευρώ για κάθε παράβαση
Η μη καταβολή του αντιτίμου των διοδίων επιφέρει διοικητικό πρόστιμο ύψους 150 ευρώ, ανεξάρτητα από το ποσό που όφειλε να πληρώσει ο οδηγός. Έτσι, μια προσπάθεια αποφυγής πληρωμής λίγων ευρώ μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο πολλαπλάσιας αξίας, ενώ ο παραβάτης εξακολουθεί να υποχρεούται να εξοφλήσει και το ίδιο το τέλος διοδίων.
Εάν ένας οδηγός επαναλάβει την ίδια παράβαση πολλές φορές, το πρόστιμο επιβάλλεται για κάθε ξεχωριστή περίπτωση. Για παράδειγμα, δέκα διελεύσεις χωρίς πληρωμή συνεπάγονται συνολικό πρόστιμο 1.500 ευρώ, πέρα από την υποχρέωση καταβολής των αντίστοιχων διοδίων.
Ακόμη βαρύτερες κυρώσεις για όσους κρύβουν τις πινακίδες
Ιδιαίτερα σοβαρά αντιμετωπίζονται και οι περιπτώσεις οδηγών που καλύπτουν ή αλλοιώνουν τις πινακίδες κυκλοφορίας ώστε να μην είναι δυνατή η αναγνώριση του οχήματος.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ, ενώ παράλληλα αφαιρούνται για έναν μήνα τόσο η άδεια οδήγησης όσο και οι πινακίδες κυκλοφορίας, καθώς η παράβαση αφορά όχι μόνο την αποφυγή πληρωμής διοδίων αλλά και την απόκρυψη των στοιχείων του οχήματος.
Οι πρακτικές του παρελθόντος δεν έχουν πλέον περιθώριο
Οι δικαστικές αντιπαραθέσεις που είχαν αναπτυχθεί στα χρόνια της έξαρσης του κινήματος «Δεν Πληρώνω» ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Παρά τις προσφυγές που είχαν κατατεθεί τότε, η βασική αρχή παρέμεινε σταθερή: η διέλευση από σταθμούς διοδίων χωρίς την καταβολή του προβλεπόμενου τέλους συνιστά παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Με το σημερινό καθεστώς, όπου λειτουργούν εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου σε όλο το δίκτυο των αυτοκινητοδρόμων και το νομοθετικό πλαίσιο είναι απολύτως σαφές, οι πιθανότητες να μην εντοπιστεί ένας παραβάτης είναι πλέον ελάχιστες.
Το μήνυμα των αρχών είναι ξεκάθαρο: όσοι επιχειρούν να επαναφέρουν πρακτικές που θύμιζαν το παλαιό κίνημα «Δεν Πληρώνω» κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικά πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις, οι οποίες κοστίζουν πολλαπλάσια σε σχέση με το αντίτιμο των διοδίων που επιχείρησαν να αποφύγουν.
