Μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις κατά του οργανωμένου εγκλήματος στον τομέα των αγροτικών επιδοτήσεων βρίσκεται σε εξέλιξη από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, γνωστή και ως... «ελληνικό FBI».
Υπό την κωδική ονομασία «Θερισμός», οι Αρχές έχουν καταφέρει μέσα στους τελευταίους μήνες να αποκαλύψουν τη δράση πέντε εγκληματικών οργανώσεων που φέρονται να αποσπούσαν παράνομα εκατομμύρια ευρώ από επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα στοιχεία των ερευνών δείχνουν ότι σημαντικό μέρος της απάτης δεν συνδέεται με μεμονωμένες περιπτώσεις παραγωγών, αλλά με οργανωμένα κυκλώματα που λειτουργούσαν επί σειρά ετών σε διάφορες περιοχές της χώρας, από την Κρήτη έως τη Βόρεια Ελλάδα.
Πάνω από 1.150 κατηγορούμενοι
Οι αριθμοί που προκύπτουν από την έρευνα είναι εντυπωσιακοί. Στις πέντε υποθέσεις που έχουν εξιχνιαστεί μέχρι σήμερα εμπλέκονται συνολικά 1.151 κατηγορούμενοι, ενώ περισσότεροι από 90 έχουν συλληφθεί. Από αυτούς, τουλάχιστον 17 έχουν προφυλακιστεί, ενώ δεκάδες ακόμη αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.
Η οικονομική ζημία που αποδίδεται στη δράση των κυκλωμάτων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί πλήρως, ωστόσο οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ποσό που υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.
Ο τρόπος δράσης των κυκλωμάτων
Σύμφωνα με τα στοιχεία των Αρχών, οι εγκληματικές οργανώσεις εντόπιζαν εκτάσεις που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διεκδίκηση επιδοτήσεων, χωρίς να έχουν δηλωθεί από άλλους δικαιούχους. Σε πολλές περιπτώσεις επρόκειτο για ακίνητα που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε αποβιώσαντες ή ακόμη και στο Δημόσιο.
Στη συνέχεια, τα μέλη των κυκλωμάτων προχωρούσαν σε ψευδείς δηλώσεις ιδιοκτησίας ή εκμίσθωσης μέσω φορολογικών εγγράφων και χρησιμοποιούσαν τα στοιχεία αυτά για να υποβάλουν αιτήσεις επιδοτήσεων. Αφού ολοκληρωνόταν η διαδικασία, τα ίχνη συχνά εξαφανίζονταν με διαγραφές και τροποποιήσεις στοιχείων.
Σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώθηκε ακόμη και τεχνητή διόγκωση ζωικού κεφαλαίου, ώστε να αυξηθούν τα ποσά των ενισχύσεων που εισπράττονταν παράνομα.
Η εμπλοκή ενδιάμεσων και τα εικονικά παραστατικά
Οι έρευνες αποκάλυψαν επίσης ότι σε ορισμένες υποθέσεις υπήρχε υποστήριξη από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι στη διαδικασία υποβολής αιτήσεων προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μέσω αυτής της πρόσβασης, οι δράστες φέρονται να αποκτούσαν κρίσιμες πληροφορίες για αδήλωτες εκτάσεις ή να εξασφάλιζαν ευνοϊκή διαχείριση των αιτήσεών τους.
Μία από τις οργανώσεις ακολουθούσε διαφορετική μεθοδολογία, χρησιμοποιώντας εταιρείες που εξέδιδαν εικονικά τιμολόγια και πλαστές πιστοποιήσεις σπόρων, τα οποία στη συνέχεια αξιοποιούνταν ως δικαιολογητικά για την είσπραξη ενισχύσεων.
Δίκτυα με πανελλαδική δράση
Η γεωγραφική διασπορά των υποθέσεων αναδεικνύει το εύρος του προβλήματος. Οι εγκληματικές οργανώσεις δραστηριοποιούνταν σε Κρήτη, Σάμο, Κιλκίς, Μακεδονία, Αθήνα, Ήπειρο, Σαντορίνη και άλλες περιοχές της χώρας. Μάλιστα, σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις που ερευνώνται, οι κατηγορούμενοι φτάνουν τους 404 και η δράση τους εκτιμάται ότι ξεκίνησε τουλάχιστον από το 2018.
Έρευνες με βάθος χρόνου
Οι αποκαλύψεις της επιχείρησης «Θερισμός» έρχονται να αναδείξουν ένα πρόβλημα που, σύμφωνα με τα στοιχεία των Αρχών, δεν είναι πρόσφατο. Συνολικά έχουν διαταχθεί περίπου 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις αγροτικές ενισχύσεις, ενώ οι πρώτες σχετικές έρευνες χρονολογούνται ήδη από το 2010.
Παράλληλα με τις έρευνες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, υποθέσεις εξετάζονται και από εισαγγελικές αρχές της χώρας, καθώς και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία διερευνά πιθανές παραβιάσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων.
Η επιχείρηση συνεχίζεται, με τις Αρχές να θεωρούν ότι τα μέχρι τώρα ευρήματα αποτελούν μόνο μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης εικόνας γύρω από την παράνομη εκμετάλλευση των αγροτικών επιδοτήσεων στη χώρα.
