Μετά τη φονική συμπλοκή με δύο νεκρούς, στις φυλακές Νιγρίτας Σερρών ξεδιπλώνεται μια εικόνα που δείχνει πόσο εύθραυστη έχει γίνει η καθημερινότητα μέσα... στα κελιά.
Σε έναν χώρο που είναι ήδη ασφυκτικά γεμάτος και λειτουργεί με ελάχιστο προσωπικό, η ένταση και η βία μοιάζουν να καραδοκούν διαρκώς, με την επιβίωση να γίνεται η βασική προτεραιότητα για όλους. Ακόμη και αντικείμενα που κανονικά δεν θα προκαλούσαν καμία ανησυχία, μπορούν να μετατραπούν σε επικίνδυνα μέσα, δημιουργώντας μια αίσθηση ότι το περιβάλλον έχει χάσει κάθε σταθερότητα. Το περιστατικό δεν μοιάζει με μεμονωμένο γεγονός, αλλά με ακόμα μία ένδειξη ότι τα προβλήματα είναι βαθιά και συσσωρευμένα εδώ και καιρό.
Σύμφωνα με μαρτυρίες σωφρονιστικών υπαλλήλων, η επινοητικότητα των κρατουμένων είναι τέτοια που κάθε διαθέσιμο υλικό μπορεί να μετατραπεί σε όπλο. Τενεκεδάκια καφέ μεταμορφώνονται σε αιχμηρές λεπίδες, ξυραφάκια λιώνουν και στερεώνονται πάνω σε οδοντόβουρτσες, ενώ ακόμη και οι ίδιες οι οδοντόβουρτσες, μετά από κατάλληλη επεξεργασία, χρησιμοποιούνται σαν αυτοσχέδια σουβλιά.
Κόβουν μέχρι και μεταλλικά αντικείμενα από παράθυρα
Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί ακόμη και παρεμβάσεις σε δομικά στοιχεία των κελιών, όπως η αφαίρεση μεταλλικών τμημάτων από παράθυρα, τα οποία μετατρέπονται σε επικίνδυνα εργαλεία.
Το κρίσιμο πρόβλημα, όπως επισημαίνεται, είναι ότι πρόκειται για αντικείμενα καθημερινής χρήσης που δεν μπορούν να απαγορευτούν. Την ίδια ώρα, οι έλεγχοι στα κελιά δεν πραγματοποιούνται συστηματικά, αλλά μόνο κατόπιν εντολής, γεγονός που αφήνει περιθώρια για την κατασκευή και απόκρυψη επικίνδυνων αντικειμένων. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την απουσία γιατρού εντός της φυλακής, που οδηγεί σε συνεχή μεταφορά κρατουμένων στο Νοσοκομείο Σερρών -ακόμη και για περιστατικά που δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν άμεσα ως πραγματικά, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη πιεσμένο σύστημα.
Διπλάσιοι κρατούμενοι στη φυλακή της Νιγρίτας
Η φυλακή της Νιγρίτας λειτουργεί πολύ πάνω από τα όριά της. Ενώ αρχικά σχεδιάστηκε για περίπου 400 κρατούμενους και αργότερα επεκτάθηκε για 600, σήμερα φιλοξενεί περίπου 850 άτομα. Παράλληλα, από τις 104 οργανικές θέσεις σωφρονιστικών υπαλλήλων καλύπτονται μόλις 38, δημιουργώντας μια επικίνδυνη αναλογία που καθιστά αδύνατο τον ουσιαστικό έλεγχο της κατάστασης.
Ενδεικτικό της υποστελέχωσης είναι το γεγονός ότι τη στιγμή της αιματηρής συμπλοκής υπηρετούσαν μόλις πέντε φύλακες για ολόκληρη τη φυλακή. Οι δράστες είχαν τον χρόνο να παραβιάσουν κελιά, να κινηθούν ανενόχλητοι και να επιτεθούν θανάσιμα σε συγκρατούμενους, πριν επιστρέψουν μόνοι τους στους χώρους κράτησης. Το περιστατικό αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την επάρκεια των μέτρων ασφαλείας και την επιχειρησιακή ετοιμότητα του προσωπικού.
Παράλληλα, η συνύπαρξη υπόδικων με βαρυποινίτες εντείνει την ένταση και, σύμφωνα με εργαζομένους, μετατρέπει τις φυλακές σε «σχολείο εγκληματικότητας» αντί για χώρο σωφρονισμού. Οι εξελίξεις μετά το περιστατικό, με 11 συλλήψεις και έρευνες για τα αίτια της σύγκρουσης, επισημαίνουν την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων, τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και σε επίπεδο πολιτικής διαχείρισης του σωφρονιστικού συστήματος. Ειδικοί επισημαίνουν ότι χωρίς ενίσχυση προσωπικού, αποσυμφόρηση των φυλακών και σαφή διαχωρισμό κατηγοριών κρατουμένων, παρόμοια περιστατικά είναι πολύ πιθανό να επαναληφθούν.
