Η Τουρκία ακολουθεί διαχρονικά μια συγκεκριμένη μέθοδο στο Αιγαίο. Αρχικά ανεβάζει τους τόνους με επιθετική ρητορική και κατηγορίες περί παραβίασης...διεθνών συνθηκών.
Στη συνέχεια επαναφέρει σταδιακά τις παραβιάσεις, τις υπερπτήσεις και τις αμφισβητήσεις του FIR Αθηνών. Παράλληλα, επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τη δική της επιθετικότητα στη δήθεν «παράνομη» ελληνική άμυνα. Ακριβώς την ίδια τακτική έχει αρχίσει να εφαρμόζει και τις τελευταίες εβδομάδες.
Αναθεωρητική πολιτική
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών ήρθαν να επιβεβαιώσουν αυτό που στην Αθήνα ουδείς σοβαρός αναλυτής πίστεψε ποτέ… ότι η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ούτε στο ελάχιστο την αναθεωρητική πολιτική και τη στρατηγική αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Παράλληλα, το τελευταίο διάστημα drones και αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας πραγματοποιούν καθημερινές παραβιάσεις του FIR Αθηνών, ενώ δεν λείπουν και οι εμπλοκές με ελληνικά μαχητικά. Πρόκειται για μια σταθερή τουρκική τακτική δημιουργίας ελεγχόμενης έντασης, με στόχο να διατηρείται μόνιμα υπό αμφισβήτηση το καθεστώς ασφαλείας στο Αιγαίο.
Ο βρόμικος σκοπός
Η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως «θιγόμενη» από την ελληνική στρατιωτική παρουσία στα νησιά, την ώρα που η ίδια:
- διατηρεί το casus belli κατά της Ελλάδας για τα 12 ναυτικά μίλια,
- έχει συγκροτήσει απέναντι από τα νησιά την 4η Στρατιά Αιγαίου,
- αμφισβητεί ανοιχτά την ελληνική κυριαρχία μέσω της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών»,
- παραβιάζει επί δεκαετίες τον ελληνικό εναέριο χώρο και
- συνεχίζει να εργαλειοποιεί κάθε διεθνή συγκυρία για να πιέσει την Αθήνα.
Ποιος είναι όμως ο στόχος της Άγκυρας; Γιατί επαναφέρει συνεχώς το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης;
Οι πέρα για πέρα παράλογες αξιώσεις που προβάλλει με κάθε ευκαιρία το τουρκικό καθεστώς ουσιαστικά υπονομεύουν τις συζητήσεις με την Ελλάδα, με ορισμένους μάλιστα διπλωματικούς αναλυτές να τονίζουν πως ενδεχομένως αυτός να είναι και ο απώτερος στόχος της γείτονος, δηλαδή να αποτύχει τελικά ο όποιος διάλογος και κανείς να μην μπορεί να κατηγορήσει την Τουρκία για αυτό.
Επί της ουσίας, η Άγκυρα φαίνεται να επιδιώκει τη δημιουργία μιας «ζώνης ασφαλείας» μεταξύ της επικράτειάς της και της ηπειρωτικής Ελλάδας, η οποία θα επέτρεπε στην Τουρκία να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντά της στην περιοχή σε καιρό ειρήνης, ενώ παράλληλα θα περιόριζε σημαντικά την ικανότητα της Ελλάδας να αμυνθεί ή να αντεπιτεθεί σε περίπτωση πολέμου. Η αλήθεια είναι πως η Άγκυρα δεν ζητά απλώς αποστρατιωτικοποίηση. Ζητά ένα Αιγαίο με ελληνικά νησιά ευάλωτα, αποδυναμωμένα και στρατηγικά εκτεθειμένα απέναντι στη μεγαλύτερη αποβατική δύναμη της Ανατολικής Μεσογείου. Ζητά νησιά χωρίς ουσιαστική άμυνα, την ώρα που απέναντί τους παραμένει ανεπτυγμένη η τουρκική Στρατιά Αιγαίου με αποβατικές, αεροκίνητες και αεραποβατικές δυνατότητες, σχεδιασμένες αποκλειστικά για επιχειρήσεις εναντίον ελληνικού εδάφους.
Οχύρωση με σύγχρονα οπλικά συστήματα
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η ουσία της τουρκικής ενόχλησης. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλάζει ραγδαία το επιχειρησιακό τοπίο στο Αιγαίο. Τα ελληνικά νησιά δεν είναι πλέον απομονωμένα φυλάκια περιορισμένης αποτρεπτικής ισχύος. Ενισχύονται με σύγχρονα οπλικά συστήματα, νέα αντιαεροπορικά μέσα, προηγμένες δυνατότητες επιτήρησης και διασύνδεση με το νέο δόγμα δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές… κανένα νησί δεν θα μετατραπεί σε εύκολο στόχο.
Ιδού οι επτά λόγοι για ισχυρή αμυντική ομπρέλα προστασίας
Η ελληνική θέση δεν είναι πολιτική ερμηνεία. Είναι ζήτημα διεθνούς νομιμότητας και εθνικής επιβίωσης. Κανένα κράτος στον κόσμο δεν θα άφηνε ανοχύρωτο έδαφος που βρίσκεται λίγα μίλια απέναντι από μια συγκεντρωμένη αποβατική δύναμη. Πολύ περισσότερο όταν το κράτος που βρίσκεται απέναντι απειλεί ανοιχτά με πόλεμο.
Η Ελλάδα διαθέτει πλήρες δικαίωμα να διατηρεί ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου για επτά βασικούς λόγους.
1.Η Άγκυρα απειλεί με casus belli
Το τουρκικό casus belli αποτελεί το πιο ξεκάθαρο στοιχείο απειλής κατά της Ελλάδας. Από το 1995 η τουρκική Εθνοσυνέλευση έχει αποφασίσει ότι πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα θεωρηθεί αιτία πολέμου. Πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, ο οποίος απαγορεύει ρητά την απειλή χρήσης βίας μεταξύ κρατών. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει μια επίσημη απειλή πολέμου. Κάθε κυρίαρχο κράτος έχει υποχρέωση να προστατεύει την εδαφική του ακεραιότητα και τον πληθυσμό του.
2. Απέναντι από τα νησιά υπάρχει αποβατική στρατιά
Η περίφημη 4η τουρκική στρατιά -η Στρατιά Αιγαίου- δεν δημιουργήθηκε για λόγους άμυνας. Η διάταξη δυνάμεων, οι ασκήσεις και το επιχειρησιακό της δόγμα παραπέμπουν ξεκάθαρα σε επιθετικές επιχειρήσεις κατά νησιωτικών στόχων. Διαθέτει αποβατικές δυνατότητες, αεροκίνητες δυνάμεις, μονάδες ειδικών επιχειρήσεων και ισχυρή ναυτική και αεροπορική υποστήριξη. Η Άγκυρα ζητά ουσιαστικά από την Ελλάδα να αποδυναμώσει τα νησιά της απέναντι σε μια δύναμη που σχεδιάστηκε ακριβώς για να μπορεί να τα πλήξει.
3.Η Τουρκία παραβιάζει συστηματικά το Αιγαίο
Για δεκαετίες τουρκικά μαχητικά πραγματοποιούν παραβιάσεις και υπερπτήσεις ακόμη και πάνω από κατοικημένα ελληνικά νησιά. Η Άγκυρα επικαλείται τη Συνθήκη της Λωζάννης, αλλά την ίδια στιγμή παραβίαζε ακόμη και τις προβλέψεις του άρθρου 13 που απαγόρευαν υπερπτήσεις πάνω από τα συγκεκριμένα νησιά. Δεν μπορεί μια χώρα που αμφισβητεί εμπράκτως την ελληνική κυριαρχία να απαιτεί ταυτόχρονα περιορισμό της ελληνικής άμυνας.
4.Η Συνθήκη του Μοντρέ για Λήμνο και Σαμοθράκη
Η Τουρκία αποκρύπτει συστηματικά ότι η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 αντικατέστησε πλήρως τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά. Με τη νέα σύμβαση η ίδια η Τουρκία απέκτησε δικαίωμα επανεξοπλισμού της περιοχής των Στενών. Το νέο καθεστώς αφορούσε συνολικά την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων της Λήμνου και της Σαμοθράκης. Άρα το επιχείρημα περί αποστρατιωτικοποίησης των δύο νησιών δεν στέκει νομικά.
5. Κανένα δικαίωμα επίκλησης της Συνθήκης των Παρισίων
Η Άγκυρα επικαλείται συχνά τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 για τα Δωδεκάνησα. Όμως, υπάρχει ένα απλό νομικό πρόβλημα: η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συγκεκριμένη συνθήκη. Συνεπώς δεν διαθέτει κανένα νομικό έρεισμα για να επικαλείται διατάξεις της απέναντι στην Ελλάδα.
6.Η γεωγραφία του Αιγαίου επιβάλλει ισχυρή άμυνα
Τα ελληνικά νησιά βρίσκονται σε ελάχιστη απόσταση από τα μικρασιατικά παράλια, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απέχουν δεκάδες μίλια από την ηπειρωτική Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι η πρώτη γραμμή άμυνας της χώρας βρίσκεται πάνω στα ίδια τα νησιά. Οποιαδήποτε αποδυνάμωση της άμυνάς τους θα δημιουργούσε συνθήκες στρατηγικής ασφυξίας για την Ελλάδα.
7.Η αποτροπή είναι ο μόνος δρόμος σταθερότητας
Η στρατιωτική παρουσία στα νησιά δεν είναι επιθετική επιλογή. Είναι μηχανισμός αποτροπής. Όσο πιο ισχυρή είναι η άμυνα των νησιών, τόσο πιο δύσκολο και επικίνδυνο γίνεται οποιοδήποτε σενάριο αμφισβήτησης ελληνικής κυριαρχίας. Αυτό ακριβώς προκαλεί την τουρκική ενόχληση σήμερα. Η Ελλάδα παύει να αποτελεί εύκολο επιχειρησιακό στόχο στο Αιγαίο.
Η Αθήνα δεν οφείλει να απολογείται
Η Ελλάδα δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Υπερασπίζεται το αυτονόητο δικαίωμα κάθε κυρίαρχου κράτους να προστατεύει το έδαφος και τον πληθυσμό του. Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει την ελληνική άμυνα ως «πρόκληση», ενώ η ίδια συντηρεί απειλές πολέμου, αποβατικές δυνάμεις και αναθεωρητική ρητορική.
Η πραγματικότητα όμως είναι αμείλικτη. Τα ελληνικά νησιά δεν πρόκειται να μετατραπούν σε ανοχύρωτες ζώνες για να ικανοποιηθούν οι στρατηγικές επιδιώξεις της Τουρκίας. Και όσο η Άγκυρα επιμένει να αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα και διεθνείς συνθήκες, τόσο η Ελλάδα θα ενισχύει την αποτρεπτική της ισχύ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μήνυμα της Αθήνας είναι ξεκάθαρο: «Αφού δεν σέβεστε τις διεθνείς συνθήκες, θα φοβάστε».
Γιατί στο τέλος της μέρας η αμυντική θωράκιση των νησιών δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας, κυριαρχίας και επιβίωσης.
