Ανησυχία προκαλούν οι τελευταίες εξελίξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς η Ευρώπη φαίνεται να διαθέτει αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών που... επαρκούν μόλις για περίπου έξι εβδομάδες, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ.
Μιλώντας στο Associated Press, ο Μπιρόλ περιέγραψε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, κάνοντας λόγο για μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών. Στην «καρδιά» του προβλήματος βρίσκεται το κλείσιμο των Στενά του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η διακοπή των ενεργειακών ροών από την περιοχή —που συνδέεται με την ένταση γύρω από το Ιράν— έχει αρχίσει ήδη να προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις. Οι τιμές των καυσίμων, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας κινούνται ανοδικά, ενώ οι επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο αισθητές αν η κρίση παραταθεί.
Μεγάλο το πρόβλημα για τις πτήσεις στην Ευρώπη
Ιδιαίτερα ευάλωτος εμφανίζεται ο αεροπορικός κλάδος στην Ευρώπη. Όπως προειδοποίησε ο Μπιρόλ, αν δεν αποκατασταθεί σύντομα η ομαλή ροή καυσίμων, δεν αποκλείεται να αρχίσουν να καταγράφονται ακυρώσεις πτήσεων, καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε άμεσο αντίκτυπο όχι μόνο στις μετακινήσεις, αλλά και στην οικονομική δραστηριότητα.
Την ίδια ώρα, η κρίση δεν πλήττει όλες τις περιοχές το ίδιο. Χώρες της Ασίας —όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία— βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή», λόγω της υψηλής εξάρτησής τους από εισαγόμενη ενέργεια. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο επικεφαλής της IEA, οι μεγαλύτερες πιέσεις ενδέχεται να ασκηθούν σε φτωχότερες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, που έχουν μικρότερα περιθώρια αντίδρασης.
Κακό προηγούμενο η απαίτηση του Ιραν για “διόδια” στο Ορμούζ
Παράλληλα, έντονες αντιδράσεις προκαλεί και η πρακτική που φέρεται να εξετάζει η Τεχεράνη, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ με αντάλλαγμα οικονομικό «τέλος». Ο Μπιρόλ προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο και για άλλες στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς, όπως το Στενό της Μαλάκα.
«Αν ανοίξει αυτός ο δρόμος, θα είναι δύσκολο να κλείσει», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η ελεύθερη ροή ενέργειας χωρίς περιορισμούς.
Καθώς η κρίση εξελίσσεται, οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής. Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς θα δείξει αν πρόκειται για μια προσωρινή αναταραχή ή για την αρχή μιας βαθύτερης ενεργειακής κρίσης με παγκόσμιες συνέπειες.
