Παράλληλα αποτυπώνεται το πως ένας οργανωμένος πολιτικά φοιτητής στο Παρίσι, έγινε ο “Λάμπρος” της 17Ν και ζούσε μια διπλή ζωή ως Μιχάλης Οικονόμου, ενώ για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε το άγνωστο σχέδιο των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών για τη σύλληψη των μελών της τρομοκρατικής οργάνωσης.
«Εμπλεκόταν λίγο η Ορθόδοξη Εκκλησία»
Όπως αναφέρει στο ντοκιμαντέρ ο Σερ Ρίτσαρντ Ντίαρλαβ, πρώην επικεφαλής της βρετανικής ΜΙ6, οι μυστικές υπηρεσίες επεξεργάζονταν τις τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδίου σύλληψης του αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης, την ίδια περίοδο που η βόμβα εξερράγη στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον Πειραιά, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για τη δράση της 17Ν. Μάλιστα επισημαίνει πως είχε βρεθεί τρόπος να τον πλησιάσουν, μέσω των συγγενών του. «Πιστεύω, λοιπόν, ότι ήμασταν στα πρόθυρα να μάθουμε ακριβώς πως να τον συλλάβουμε ή πως να κάνουμε τους Έλληνες να τον συλλάβουν», τονίζει ο πρώην επικεφαλής της βρετανικής MI6, μιλώντας για ένα ιδιαιτέρως ευρηματικό σενάριο σύλληψης των μελών της τρομοκρατικής οργάνωσης το οποίο, ήταν «λίγο περίπλοκο» αφού, όπως αποκαλύπτει, εμπλεκόταν λίγο και η Ορθόδοξη εκκλησία.
«Λάμπρο σε λένε;»
Μια δακτυλογραφημένη προκήρυξη με χειρόγραφες παραπομπές, που βρέθηκε πάνω σε πάγκο στη γιάφκα της οδού Πάτμου, αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό εύρημα γύρω από το ποιος ήταν τελικά ο αρχηγός της 17Ν, όπως περιγράφει ο Ευστράτιος Κυριακάκης, Αντιστράτηγος ε.α. και επικεφαλής της διεύθυνσης εγκληματολογικών ερευνών την περίοδο 2001-2004. «Πάνω στην προκήρυξη, παραπομπές χειρόγραφες… Τρελαίνομαι», θυμάται ο κος Κυριακάκης προσθέτοντας πως αμέσως έδωσε εντολή η προκήρυξη να τοποθετηθεί σε ζελατίνα αφού όπως σχολίασε τότε «εδώ κρατάμε τον αρχηγό της 17Ν».
Η προκήρυξη, που σχετιζόταν με τη δολοφονία Περατικού, το 1997, εξετάστηκε από το τμήμα γραφολογίας της αστυνομίας και ο γραφικός χαρακτήρας πράγματι ταυτίστηκε με χειρόγραφες σημειώσεις από το αρχείο της Πάρνηθος. Από την πλευρά του ο Φώτης Νασιάκος, Στρατηγός ε.α, επικεφαλής της Αντιτρομοκρατικής την περίοδο 1996-2000 και αρχηγός της ΕΛΑΣ από το 2001 έως το 2004, δήλωσε πως από τις μέχρι τότε ανακρίσεις, κυρίως των αδελφών Ξηρών, ο αρχηγός περιγραφόταν ως άνδρας 65 ετών, ψηλού αναστήματος με άσπρα μαλλιά και σχέσεις με τη Γαλλία. «Στον κύκλο των συντρόφων του ήταν γνωστός ως Λάμπρος ή ψηλός», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο θεατρικός συγγραφέας Ανδράς Στάικος, περιγράφει τον Γιωτόπουλο ως άτομο με «λαμπρό μυαλό» και ευρυμάθεια και ιδιαίτερη αγάπη για τις τέχνες. «Πρώτα απ’ όλα, ήταν συμπαθής. Ωραίο παιδί. Ψηλός, ξανθός», προσθέτει ο Έλληνας στοχαστής Στέλιος Ράμφος συνοψίζοντας ωστόσο πως όποιος γνώριζε τον Γιωτόπουλο καλύτερα, εν τέλει διαπίστωνε ότι τον διακατείχε μια «αοριστία» αφού εσωτερίκευσε αφάνταστα τις ιδέες που ασπαζόταν. Αξίζει να σημειωθεί πως στο πλαίσιο ανάκρισής του, όσο νοσηλευόταν στον Ευαγγελισμό, ο Σάββας Ξηρός είχε αναφέρει στις αρχές πως ο αρχηγός συχνά προσφωνούταν και ως Μιχάλης που μάλλον είχε κάποιο εξοχικό σπίτι κάπου στην Πάτμο. Οι έρευνες των αρχών εν τέλει επικεντρώθηκαν στους Αρκιούς ή τους Λειψούς, ως τα πιθανότερα νησιά στα οποία ενδεχομένως βρισκόταν το σπίτι αυτό.
Στο αστυνομικό τμήμα της Λέρου, ένα τηλεφώνημα θα προκαλούσε αναστάτωση. «Γύρω στις 10 το πρωί, δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από τον υποστράτηγο», περιγράφει ο Λάμπρος Κούτρας, ταξίαρχος που υπηρέτησε στο ΑΤ Λέρου την περίοδο 1999-2005. Σε αυτό το τηλεφώνημα ο Στυλιανός Σύρος του έδωσε εντολή να διεξάγει έρευνα στα προαναφερθέντα νησιά.
Όταν πια, επιβεβαιώθηκε πως ο αρχηγός της 17Ν, βρισκόταν στους Λειψούς, ο Φώτης Νασιάκος, περιέγραψε πως «τέθηκαν επί τάπητος» πολλά και διαφορετικά σενάρια- μεταξύ αυτών και η πρόκληση ελεγχόμενης πυρκαγιάς στο νησί- προκειμένου να πραγματοποιηθεί με απόλυτη επιτυχία η σύλληψη. «Παίρνω τον διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος Λέρου. “Πώς σε λένε, του λέω, παιδί μου;. “Κύριε αρχηγέ, Λάμπρο”. Γελώντας από νευρικότητα ο κος Νασιάκος τον ρώτησε αν πράγματι τον λένε Λάμπρο, σκεπτόμενος την ειρωνεία της σύμπτωσης αυτής. «Ναι, κύριε αρχηγέ. Τι κακό έχει το όνομά μου;», του απάντησε. «Εντάξει, Λάμπρο. Αργότερα…».
«Πάμε στοίχημα ότι θα σαπίσεις στις ελληνικές φυλακές;»
«Μπαίνω μέσα στο σταθμό των Λειψών και ήταν σε μια καρέκλα μόνος έτσι δεμένος ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Του λέω “Γεια σου Λάμπρο. Με κοιτάει και μου λέει “Λάμπρο; τι όνομα είναι αυτό; Τότε του λέω “Γεια σου Αλέκο”. “Είσαι Νενέκος” μου λέει. “Είμαι Έλληνας αξιωματικός, πατριώτης”, του απαντάω. Το γυρίζει στον πληθυντικό και μου λέει “κι αν εσείς δεν είστε, είναι οι πάνω από σας. Πάμε στοίχημα ότι σε λίγες ώρες θα είμαι στο Γκουαντάναμο”; «Πάμε στοίχημα, του λέω, ότι θα σαπίσεις στις ελληνικές φυλακές;» Με αυτή τη στιχομυθία περιγράφει ο Φώτης Παπαγεωργίου, Επικεφαλής Ειδικής Μονάδας Ερευνών για την 17Ν από την περίοδο 1993- 1999 και Επικεφαλής Υπηρεσίας πληροφοριών ΔΑΕΕΒ από το 1999 έως το 2006, την πρώτη του επαφή με τον Γιωτόπουλο.
«Είχε φάει με τον άνθρωπο που δολοφόνησε»
Αίσθηση προκαλεί, στο πλαίσιο των αποκαλύψεων του ντοκιμαντέρ, η μαρτυρία που καταθέτει, για τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, ο Παύλος Αποστολίδης, πρέσβης ε.τ και πρώην επικεφαλής της ΕΥΠ. Όπως περιγράφει επικαλούμενος τα λεγόμενα παιδικής του φίλης ο Γιωτόπουλος, έχει τύχει να δειπνήσει μαζί με γιο του Περατικού στην Πάτμο. «Τρομερό αυτό δηλαδή, είχε φάει μαζί με τον άνθρωπο που στη συνέχεια δολοφόνησε».
«Μα, καλά, αυτοί ήταν;»
«Όλη η Ελλάδα είχε μια εικόνα όλων αυτών, ως ηρώων και ως υπερανθρώπων, ενώ επρόκειτο για ανθρώπους κανονικούς, που ήταν ανάμεσά μας, και δρούσαν με έναν τρόπο τόσο πολύ απλό. Τόσο πολύ απλό, που- όπως συνοψίζει από την πλευρά του ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης που διατέλεσε υπουργός Δημοσίας Τάξης την περίοδο 1999-2003- άπαντες συγκλονίστηκαν από την αποκάλυψη τους, απορώντας. «Μα, καλά, αυτοί ήταν;». «Ε, αυτοί ήταν λοιπόν».
«Τώρα, μπορώ να πεθάνω»
Το μέγεθος της ηθικής δικαίωσης που συνδέεται με την εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης αποτυπώνεται στο γεγονός ότι, αμέσως μετά τις συλλήψεις και μόλις διαπιστώθηκε ποιος πυροβόλησε τον γιο του, ο Μιχάλης Περατικός δήλωσε ότι πλέον νιώθει ότι μπορεί να πεθάνει.
Υπάρχουν ασύλλυπτα μέλη;
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, δηλώνει πως σήμερα νιώθει πως μπορεί να κοιτάξει τους Έλληνες στα μάτια και να προσυπογράψει αφενός ότι δεν υπάρχει κάποια συγκάλυψη γύρω από την εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης κι αφετέρου πως δεν αφέθηκαν, επί τούτου, ασύλληπτα μέλη της «με πλήρη βεβαιότητα, εντιμότητα, αλήθεια». Από την θέση του πολιτικού, μάλιστα, τονίζει πως μπορεί να διαβεβαιώσει πλήρως ότι η οργάνωση ανήκει στο παρελθόν.
Διαφορετική προσέγγιση, ωστόσο, είχε ο Τόμας Μίλερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ, ο οποίος εκτίμησε ότι υπάρχει πιθανότητα να υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της οργάνωσης, αλλά αυτό το ξέρει ο Γιωτόπουλος και το πιθανότερο είναι να πάρει τα μυστικά του στον τάφο του. Από την πλευρά του, ο πρώην πράκτορας της CIA Τζον Κυριάκου, παρατήρησε ότι δεν ξέρουμε όλη την ιστορία της 17Ν, δεν ξέρουμε, για παράδειγμα την ιστορία του Χρήστου Τσουτσουβή, που όμως είπε πέρασε από τον ΕΛΑ στην 17Ν, δεν έχουμε 45άρι και γραφομηχανή, δεν ξέρουμε τη γυναίκα που κρατούσε τσίλιες στη δολοφονία Γουέλς.
Κουφοντίνας: Έκλεισε ο κύκλος της 17Ν
«Αν αφήσεις αυτό το δίλημμα που έχεις βία μη βία, απαρνιέσαι την ιδέα της ίδιας της επανάστασης, και σε προσωπικό επίπεδο, απαρνιέσαι την ίδια την οικογενειακή ιστορία, κομμουνιστή παππού, ελασίτη πατέρα. Η 17Ν ανήκει σ’ αυτόν τον ιστορικό κύκλο που έχει κλείσει. Νομίζω ότι ήταν στον καιρό της μία από τις μορφές της επαναστατικής συνέχειας. Ένα κομμάτι του λαού στήριζε την οργάνωση όλα αυτά τα χρόνια, δεν την έβλεπε μόνο ως κοινωνικό αντίβαρο, νομίζω ότι την έβλεπε ως μία έκφραση του διαχρονικού ρεύματος της αντίστασης που διασχίζει την ελληνική ιστορία» ισχυρίστηκε ο αρχιεκτελεστής Δημήτρης Κουφοντίνας.
Το ξέσπασμα της κόρης του Αμερικανού λοχία
Όλα αυτά την ώρα που «γροθιά στο στομάχι» είναι τα λόγια της Νικόλ Εντουαρτς, κόρης του λοχία Ρόναλντ Στιούαρτ που δολοφονήθηκε σε βομβιστική επίθεση της οργάνωσης. Απευθύνοντας ένα ιδιαιτέρως φορτισμένο συναισθηματικά μήνυμα προς τα μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης, ρωτά «Τι καταφέρατε πραγματικά, τι αποδείξατε; Δεν καταφέρατε τίποτα. Δεν αποδείξατε τίποτα. Τίποτα δεν άλλαξε, τίποτα από αυτά που πιστεύατε ότι θα αλλάξουν δεν βελτιώθηκε, το μόνο που κάνατε ήταν να κάνετε τη ζωή μου χειρότερη».
