Ο έλεγχος του αίματος της περιόδου για ενδείξεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακριβή και βολικό τρόπο προληπτικού ελέγχου της νόσου... σύμφωνα με τους ερευνητές.
Η σημερινή εξέταση του Εθνικού Συστήματος Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS) περιλαμβάνει τη λήψη δείγματος κυττάρων από τον τράχηλο της μήτρας από νοσηλευτή ή γιατρό - ωστόσο, μία στις τρεις γυναίκες που καλούνται για προληπτικό έλεγχο δεν προσέρχεται.
Μελέτη για τη νέα αυτή εξέταση, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί στο σπίτι, χρησιμοποίησε αίμα που συλλέχθηκε σε βαμβακερή λωρίδα προσαρμοσμένη σε κοινή σερβιέτα.
Οργανώσεις για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αναφέρουν ότι η αναζήτηση νέων και πιθανώς πιο ήπιων τρόπων ελέγχου είναι ενθαρρυντική και θα μπορούσε να βελτιώσει την προσβασιμότητα, αν και επισημαίνουν ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Το NHS ήδη αποστέλλει κιτ αυτοεξέτασης στο σπίτι σε γυναίκες σε ορισμένες περιοχές της Αγγλίας που έχουν χάσει αρκετά ραντεβού για προληπτικό έλεγχο τραχήλου. Τα κιτ αυτά, που περιλαμβάνουν κολπικό επίχρισμα, αναμένεται να διανεμηθούν ευρύτερα κάποια στιγμή μέσα στη χρονιά.
Ραντεβού για προληπτικό έλεγχο τραχήλου της μήτρας προσφέρονται σε όλες τις γυναίκες –και σε όποιο άτομο διαθέτει τράχηλο μήτρας– κάθε πέντε χρόνια, από την ηλικία των 25 έως των 64 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο έλεγχος στοχεύει στον εντοπισμό τύπων υψηλού κινδύνου του ανθρώπινου ιού των θηλωμάτων (HPV), οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο.
Η εξέταση διενεργείται από νοσηλευτή ή γιατρό και περιλαμβάνει την εισαγωγή κολποδιαστολέα στον κόλπο, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση στον τράχηλο.
Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνες, πέντε εκατομμύρια γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν προβεί σε προληπτικό έλεγχο, για πολλούς λόγους – μεταξύ αυτών ο φόβος, ο πόνος και η δυσφορία.
«Ο προληπτικός έλεγχος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να είναι δύσκολος για ορισμένες γυναίκες για πολλούς λόγους, όπως μια κακή προηγούμενη εμπειρία, η εμμηνόπαυση, κάποια σωματική ή μαθησιακή αναπηρία, πολιτισμικά εμπόδια ή το γεγονός ότι είναι επιζήσασες σεξουαλικής βίας», λέει η Athena Lamnisos από τη φιλανθρωπική οργάνωση The Eve Appeal.
Σύμφωνα με τις αρχές, οι νεότερες γυναίκες, τα άτομα με αναπηρίες, καθώς και όσοι προέρχονται από εθνοτικές μειονότητες ή από κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+ είναι πιο πιθανό να χάνουν τα ραντεβού τους.
Οι γιατροί έχουν δώσει συμβουλές για το πώς μπορεί να γίνει ο προληπτικός έλεγχος πιο άνετος.
«Ενθαρρυντικό»
Ο έλεγχος του αίματος της περιόδου θα μπορούσε να είναι μια ακόμη λιγότερο επεμβατική επιλογή, αναφέρουν οι Κινέζοι ερευνητές πίσω από τη νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The BMJ, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει «μια αξιόπιστη εναλλακτική» στις σημερινές μεθόδους.
Η μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 3.000 γυναίκες ηλικίας 20–54 ετών, συνέκρινε την αποτελεσματικότητα της εξέτασης αίματος περιόδου που συλλέχθηκε σε μικρές σερβιέτες με δείγματα που ελήφθησαν από επαγγελματίες υγείας. Οι γυναίκες ενημερώνονταν για τα αποτελέσματα μέσω ειδικά σχεδιασμένης εφαρμογής.
Όταν τα δείγματα στάλθηκαν στο εργαστήριο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο έλεγχος του αίματος ήταν σχεδόν εξίσου αποτελεσματικός στον εντοπισμό όσων είχαν τη νόσο, σε σύγκριση με τις άλλες μεθόδους, και ιδιαίτερα αποτελεσματικός στον αποκλεισμό όσων δεν είχαν.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η χρήση του εμμηνορροϊκού αίματος για έλεγχο HPV είναι «βολική», καθώς σέβεται την ιδιωτικότητα των γυναικών και μειώνει τη δυσφορία τους.
Όσοι βρεθούν θετικοί στον HPV θα παραπέμπονται για κολποσκόπηση, κατά την οποία χρησιμοποιείται ειδικό μεγεθυντικό όργανο που επιτρέπει στους γιατρούς να εξετάσουν προσεκτικά τον τράχηλο για προκαρκινικά κύτταρα.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι εξετάσεις αίματος περιόδου δεν μπορούν ακόμη να αντικαταστήσουν άμεσα τον υπάρχοντα προληπτικό έλεγχο, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο από άτομα που έχουν έμμηνο ρύση. Άλλοι επισημαίνουν ότι η μελέτη ενδέχεται να υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα της εξέτασης, επειδή δεν υποβλήθηκαν όλες οι συμμετέχουσες σε βιοψία – μια πιο λεπτομερή εξέταση για επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.
Η Σόφι Μπρουκς, υπεύθυνη ενημέρωσης υγείας στο Cancer Research UK, χαρακτήρισε «ενθαρρυντική» την έρευνα που εξετάζει νέους τρόπους ώστε ο προληπτικός έλεγχος τραχήλου της μήτρας να γίνει «πιο προσβάσιμος».
Όπως είπε, ο έλεγχος του εμμηνορροϊκού αίματος για HPV αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και μη επεμβατική προσέγγιση, τόνισε όμως ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα και σε πιο ποικίλους πληθυσμούς, για να διαπιστωθεί πώς θα μπορούσε να ενταχθεί στα υφιστάμενα προγράμματα ελέγχου.
