Ένα καθολικό εμβόλιο που θα μπορεί να προσφέρει προστασία από κάθε πιθανό παθογόνο οργανισμό αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα που επιδιώκουν οι... επιστημονικές κοινότητες.
Ένα πρόσφατο έργο από ερευνητές του Stanford Medicine και συνεργαζόμενα ιδρύματα έχει κάνει μια εντυπωσιακή πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση.
Συγκεκριμένα, σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια καινοτόμο εμβολιαστική φόρμουλα που παρέχει προστασία ενάντια σε ένα ευρύ φάσμα αναπνευστικών ιών, βακτηρίων και αλλεργιογόνων. Το εμβόλιο χορηγήθηκε ενδορρινικά, και φαίνεται ότι με τρεις δόσεις, προσφέρει προστασία από τον SARS-CoV-2 και άλλους κορονοϊούς για τουλάχιστον τρεις μήνες. Στην περίπτωση των μη εμβολιασμένων ποντικιών, οι λοιμώξεις οδήγησαν σε σημαντική απώλεια βάρους και συχνά σε θάνατο, συνοδευόμενες από έντονη φλεγμονή στους πνεύμονες. Αντίθετα, τα εμβολιασμένα ποντίκια παρουσίασαν ελάχιστα συμπτώματα και οι πνεύμονές τους παρέμειναν καθαροί από ιικά φορτία.
Η μελέτη αυτή, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, αποκάλυψε ότι τα εμβολιασμένα ζώα ήταν ανθεκτικά όχι μόνο στον SARS-CoV-2 και άλλους κορονοϊούς, αλλά και σε βακτήρια όπως το Staphylococcus aureus και το Acinetobacter baumannii, που συχνά προκαλούν ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις. Επιπλέον, προστατεύτηκαν από τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, που είναι κοινά αλλεργιογόνα.
Αν αυτή η μέθοδος αποδειχθεί επιτυχής και στους ανθρώπους, ένα τέτοιο εμβόλιο θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις επαναλαμβανόμενες ετήσιες δόσεις για εποχικές αναπνευστικές ασθένειες, προσφέροντας άμεση προστασία σε περίπτωση νέας πανδημίας.
Αυτό το νέο εμβόλιο διαφέρει ριζικά από τα υπάρχοντα. Τα περισσότερα εμβόλια βασίζονται στην αρχή της μίμησης συγκεκριμένων στοιχείων του παθογόνου, όπως οι πρωτεΐνες ακίδας του SARS-CoV-2, προκειμένου να εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα να ανιχνεύει και να αντιδρά γρήγορα σε αυτές τις λοιμώξεις. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των εμβολίων μπορεί να μειωθεί λόγω μεταλλάξεων των παθογόνων ή της εμφάνισης νέων.
Το καινοτόμο εμβόλιο δεν ακολουθεί αυτή τη μέθοδο μίμησης. Αντίθετα, επικεντρώνεται στη μίμηση των σημάτων που χρησιμοποιούν τα ανοσοκύτταρα για την επικοινωνία τους κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης. Με αυτή την προσέγγιση, ενοποιεί τους δύο τύπους ανοσίας -την έμφυτη και την επίκτητη- δημιουργώντας έναν μηχανισμό ανατροφοδότησης που εξασφαλίζει ευρεία ανοσολογική απόκριση.
Οι ερευνητές ετοιμάζουν τώρα κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, ξεκινώντας από μια μελέτη ασφάλειας Φάσης Ι, και σε περίπτωση επιτυχίας, θα προχωρήσουν σε μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές.
