Στα 58,44 ευρώ ανά μετρητή ορίζεται το κόστος που πληρώνουν οι καταναλωτές για να καλυφθεί η ζημιά των περίπου 450 εκατ. ευρώ που προκαλούν στο εθνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας όσοι «κλέβουν»... συστηματικά ρεύμα!
Το ποσό αυτό, όπως σημειώνει ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη στην εφημερίδα «Political» προκύπτει από τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας και του Διαχειριστή του Εθνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), το οποίο δεν «χάνεται», αλλά ενσωματώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος των καταναλωτών μέσω των χρεώσεων συστήματος και διανομής, επιβαρύνοντας κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση. Η κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να αναχαιτίσει το φαινόμενο, έχει προχωρήσει στην επιβολή εξοντωτικών προστίμων. Έτσι, εκτός από την αξία του ρεύματος που εκλάπη (υπολογισμένη με τη μέγιστη τιμή), επιβάλλεται επιπλέον ποινή για τα διοικητικά έξοδα του ελέγχου, ενώ η επανασύνδεση του ρεύματος γίνεται μόνο μετά την πλήρη εξόφληση ή τον διακανονισμό των οφειλών, οι οποίες συχνά ξεπερνούν τις αρκετές χιλιάδες ευρώ.
Ποινικό αδίκημα – κυρώσεις
Η ρευματοκλοπή αποτελεί ποινικό αδίκημα και στις κυρώσεις περιλαμβάνονται φυλάκιση που μπορεί να φτάσει τα αρκετά έτη, ανάλογα με την αξία της κλοπής, αφαίρεση της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος για ηλεκτρολόγους που αποδεδειγμένα βοήθησαν στην παραβίαση του μετρητή και αυτόφωρη διαδικασία σε περιπτώσεις που η κλοπή εντοπιστεί επ’ αυτοφώρω από τα συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι έχουν εξελιχθεί, ενώ είναι χιλιάδες οι περιπτώσεις, που, εκτός από τα διοικητικά πρόστιμα χιλιάδων ευρώ, προβλέπεται και παραπομπή τους στη Δικαιοσύνη. Η πιο συνηθισμένη μέθοδος είναι η τοποθέτηση ισχυρών μαγνητών που επιβραδύνουν ή σταματούν την περιστροφή του δίσκου στους παλιούς αναλογικούς μετρητές. Από την άλλη, πολλοί ανοίγουν το κιβώτιο του μετρητή και πειράζουν την εσωτερική καλωδίωση (γεφύρωμα), ώστε το ρεύμα να διοχετεύεται στην εγκατάσταση χωρίς να καταγράφεται από τον μηχανισμό. Η τρίτη μέθοδος ρευματοκλοπής αφορά στην παράνομη σύνδεση με καλώδια απευθείας στις κολόνες του δικτύου, παρακάμπτοντας πλήρως τον μετρητή, ενώ στις πιο σύγχρονες μεθόδους περιλαμβάνονται ηλεκτρονικά κυκλώματα που απενεργοποιούν τη μέτρηση με τη χρήση τηλεχειριστηρίου, καθιστώντας τον εντοπισμό τους εξαιρετικά δύσκολο κατά τη διάρκεια τυπικών ελέγχων.
Έντονες διαμαρτυρίες
Λόγω της έξαρσης του φαινομένου, ο ΔΕΔΔΗΕ βρίσκεται στο στόχαστρο έντονων διαμαρτυριών από καταναλωτικές οργανώσεις και πολίτες. Κύριο σημείο τριβής αποτελεί η καθυστέρηση στην εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών, καθώς η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην αντικατάσταση των παλιών μετρητών με ψηφιακούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να στέλνουν ειδοποίηση σε πραγματικό χρόνο για οποιαδήποτε παραβίαση. Επιπλέον, πολλοί καταναλωτές διαμαρτύρονται ότι καλούνται να πληρώσουν υπέρογκα πρόστιμα για «τεκμαρτή ρευματοκλοπή» βάσει ενδείξεων που οι ίδιοι θεωρούν λανθασμένες ή λόγω βλαβών του δικτύου που ο ΔΕΔΔΗΕ βαφτίζει «παρέμβαση». Επίσης, δεν λείπουν και οι καταγγελίες για αυθαιρεσία των συνεργείων ελέγχου και έλλειψη διαφάνειας στον τρόπο υπολογισμού της κλαπείσας ενέργειας.
Οι «έξυπνοι» μετρητές
Μέχρι σήμερα, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ήδη εγκαταστήσει περισσότερους από 1,4 εκατομμύρια «έξυπνους» μετρητές ρεύματος σε ολόκληρη την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, το πρόβλημα θα εξαλειφθεί με την τοποθέτηση των «έξυπνων» μετρητών, αλλά το πρόγραμμα υλοποιείται με χαμηλούς ρυθμούς. Σήμερα, οι εγκατεστημένοι μετρητές αντιστοιχούν περίπου στο 18%-20% των συνολικών παροχών της χώρας (7,7 εκατομμύρια), αλλά καλύπτουν ήδη πάνω από το 55% της συνολικής κατανάλωσης χαμηλής τάσης, καθώς η τοποθέτηση ξεκίνησε κατά προτεραιότητα από μεγάλους καταναλωτές και επιχειρήσεις. Αυτή τη στιγμή τοποθετούνται περίπου 10.000 νέοι μετρητές την εβδομάδα, ενώ ο προγραμματισμός προβλέπει την κάλυψη του 1/3 των καταναλωτών (περίπου 1,87 εκατομμύρια) έως το τέλος του 2026. Εκτιμάται ότι έως το τέλος του 2030 οι «έξυπνοι» μετρητές θα έχουν καλύψει το σύνολο της επικράτειας, δηλαδή 7,7 εκατομμύρια παροχές.
