Ανάμεσα στις επιγραφές ξεχωρίζει ένα μικρό ερωτικό μήνυμα και λίγο πιο πέρα, μια ζωγραφιά που απεικονίζει μονομάχους.
Το πιο ζωντανό εύρημα είναι ένα σύντομο ερωτικό μήνυμα, χαραγμένο βιαστικά στον τοίχο: «Βιάζομαι. Πρόσεχε, Σάβα μου. Και φρόντισε να μ’ αγαπάς». Δίπλα σε τέτοιες φράσεις υπάρχουν πειράγματα, κακίες και προσβολές, αλλά και αναφορές σε θεάματα και γεγονότα της εποχής, προσφέροντας μια γρήγορη ματιά στην καθημερινότητα των πολιτών στην Πομπηίας.
Οι επιγραφές βρίσκονται σε έναν μακρύ διάδρομο που συνέδεε τα θέατρα της πόλης με τη Via Stabiana, έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της αρχαίας Πομπηίας. Ο διάδρομος είχε ανασκαφεί ήδη από τον 18ο αιώνα, όμως πλήθος χαραγμάτων είχε ξεθωριάσει τόσο, ώστε να περνά απαρατήρητο με γυμνό μάτι.
Η νέα καταγραφή έγινε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «Corridor Whispers / Bruits de couloir», σε συνεργασία του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας με ομάδα πανεπιστημιακών από τη Σορβόννη και το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ. Οι εργασίες έγιναν σε δύο φάσεις, το 2022 και το 2025.
Το «κλειδί» ήταν τεχνικές ψηφιακής απεικόνισης που ενισχύουν ανεπαίσθητες χαρακιές στην επιφάνεια του σοβά. Με τη μέθοδο Reflectance Transformation Imaging (RTI), οι ερευνητές κατάφεραν να διαβάσουν και να αποτυπώσουν ξανά ίχνη που είχαν σχεδόν σβήσει από τη φθορά των αιώνων.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, στον συγκεκριμένο τοίχο έχουν πλέον καταγραφεί περίπου 300 επιγραφές, με δεκάδες να αναγνωρίζονται για πρώτη φορά χάρη στις νέες μεθόδους. Τα χαράγματα κινούνται στο επίπεδο της καθημερινότητας και καταγράφουν από σύντομες εξομολογήσεις και πειράγματα μέχρι αναφορές σε θεάματα ή αγώνες και ωμές προσβολές, σε έναν διάδρομο απ’ όπου περνούσε διαρκώς κόσμος.
Ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Πάρκου, Γκαμπριέλε Τσούχτριγκελ, είπε ότι η τεχνολογία είναι κρίσιμη τόσο για τον εντοπισμό όσο και για τη συντήρηση των επιγραφών. Στην Πομπηία έχουν καταγραφεί πάνω από 10.000 χαράγματα και, όπως ανέφερε, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξής τους.
