Ένα γενικευμένο blackout, μια μεγάλη φυσική καταστροφή ή μια παρατεταμένη διακοπή τηλεπικοινωνιών μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για χιλιάδες επιχειρήσεις που δεν έχουν προβλέψει πώς θα συνεχίσουν να λειτουργούν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και πρόσβαση στα ψηφιακά τους συστήματα.
Το παράδειγμα της Ιβηρικής Χερσονήσου, τον Απρίλιο του 2025, ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την εξάρτηση της σύγχρονης οικονομίας από κρίσιμες υποδομές.
Μέσα σε λίγα λεπτά, επιχειρήσεις στην Ισπανία και την Πορτογαλία βρέθηκαν χωρίς δυνατότητα ηλεκτρονικών πληρωμών, επικοινωνίας και κανονικής λειτουργίας. Τρένα ακινητοποιήθηκαν, εργοστάσια διέκοψαν την παραγωγή τους και εμπορικές δραστηριότητες αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα.
Σύμφωνα με εκτίμηση του ισπανικού συνδέσμου εργοδοτών CEOE, οι οικονομικές απώλειες έφτασαν τα 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο.
Η Ευρώπη προετοιμάζεται για 72 ώρες κρίσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 3 Νοεμβρίου 2026 νέες κατευθύνσεις για την ετοιμότητα των πολιτών απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα κάθε νοικοκυριού να καλύπτει τις βασικές ανάγκες του για τουλάχιστον 72 ώρες, χωρίς άμεση εξωτερική βοήθεια.
Οι οδηγίες περιλαμβάνουν την εξασφάλιση πόσιμου νερού, τροφίμων, φαρμάκων, φωτισμού και βασικών μέσων επικοινωνίας.
Παράλληλα, προβλέπεται η καθιέρωση ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας, με πρώτη διοργάνωση στις 23 Οκτωβρίου 2027, καθώς και η ενίσχυση της σχετικής εκπαίδευσης στα σχολεία.
Ωστόσο, πέρα από την ατομική προετοιμασία, ένα εξίσου σημαντικό ερώτημα αφορά την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.
Τι σταματά πρώτο όταν πέσει το ρεύμα
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές είναι συχνά μία από τις πρώτες λειτουργίες που επηρεάζονται.
Χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή τηλεπικοινωνιακή σύνδεση, τα POS ενδέχεται να τεθούν εκτός λειτουργίας, ενώ τα ΑΤΜ μπορεί να μην είναι διαθέσιμα.
Ακολουθούν οι εγκαταστάσεις ψύξης. Για εστιατόρια, σούπερ μάρκετ, φαρμακεία και επιχειρήσεις τροφίμων, μια πολύωρη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια εμπορευμάτων.
Στην Ισπανία, οι ζημιές στη βιομηχανία κρέατος εκτιμήθηκαν έως και σε 190 εκατομμύρια ευρώ, εξαιτίας των προβλημάτων που προκλήθηκαν στις ψυκτικές εγκαταστάσεις.
Οι τηλεπικοινωνίες αποτελούν το επόμενο κρίσιμο σημείο. Χωρίς τηλέφωνα και διαδίκτυο, δυσκολεύουν οι παραγγελίες, η επικοινωνία με προμηθευτές και η ενημέρωση των εργαζομένων.
Προβλήματα δημιουργούνται και στην πρόσβαση σε δεδομένα που βρίσκονται αποκλειστικά σε διαδικτυακές υπηρεσίες, από τα συστήματα τιμολόγησης μέχρι τα προγράμματα κρατήσεων.
Το παράδειγμα της Ισπανίας και το ελληνικό καλοκαίρι
Κατά τη μεγάλη διακοπή ηλεκτροδότησης στην Ιβηρική, η εταιρεία Thune Eureka αποφάσισε να αποδεσμεύσει το προσωπικό της μόλις μία ώρα μετά την έναρξη του προβλήματος.
Η έγκαιρη απόφαση στηρίχθηκε στην εκτίμηση ότι η διακοπή θα είχε μεγάλη διάρκεια, αποφεύγοντας πολύωρη αναμονή χωρίς σαφή προοπτική επαναλειτουργίας.
Για την Ελλάδα, η ανάγκη επιχειρησιακής ετοιμότητας δεν συνδέεται αποκλειστικά με ένα υποθετικό γενικευμένο blackout.
Οι πλημμύρες στη Θεσσαλία, οι δασικές πυρκαγιές και οι τοπικές διακοπές ηλεκτροδότησης κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων αποτελούν υπαρκτά παραδείγματα κινδύνων που μπορούν να διακόψουν την οικονομική δραστηριότητα.
Οι έξι κινήσεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Η προετοιμασία μιας μικρής επιχείρησης δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλες επενδύσεις.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η ύπαρξη εναλλακτικού τρόπου διαχείρισης πληρωμών, με μικρό απόθεμα μετρητών και νόμιμη διαδικασία έκδοσης παραστατικών όταν τα ηλεκτρονικά συστήματα δεν λειτουργούν.
Δεύτερη είναι η εξασφάλιση εφεδρικής ηλεκτρικής ενέργειας για τις απολύτως κρίσιμες συσκευές, όπως το router, τα συστήματα επικοινωνίας και, όπου απαιτείται, οι εγκαταστάσεις ψύξης.
Τρίτη είναι η ύπαρξη εκτυπωμένου σχεδίου επικοινωνίας με τα στοιχεία εργαζομένων, προμηθευτών και τεχνικών συνεργατών, χωρίς να εκτίθενται ευαίσθητοι κωδικοί πρόσβασης.
Τέταρτη είναι η διατήρηση ασφαλών αντιγράφων βασικών δεδομένων, διαθέσιμων και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.
Πέμπτη είναι ο προκαθορισμός του προσώπου που θα λαμβάνει αποφάσεις σε περίπτωση κρίσης, καθώς και των συνθηκών υπό τις οποίες θα διακόπτεται η λειτουργία της επιχείρησης.
Έκτη είναι η συνεργασία με γειτονικές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών, όπου αυτό είναι πρακτικά και τεχνικά εφικτό.
Η ετοιμότητα ως οικονομική προστασία
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν οργανωμένα σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας.
Σε παλαιότερη αμερικανική έρευνα της Nationwide και της Harris Interactive, περίπου τρεις στους τέσσερις ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων δήλωναν ότι δεν διέθεταν σχέδιο ανάκαμψης από καταστροφή.
Η ετοιμότητα, πάντως, δεν σημαίνει υπερβολικές δαπάνες ή προετοιμασία για κάθε απίθανο σενάριο.
Σημαίνει εντοπισμό των λειτουργιών που είναι απαραίτητες για την επιβίωση μιας επιχείρησης και λήψη αναλογικών μέτρων προστασίας.
Το μάθημα της Ιβηρικής είναι ότι ακόμη και μια διακοπή μικρότερη των 24 ωρών μπορεί να προκαλέσει τεράστιες οικονομικές απώλειες.
Για μια μικρή επιχείρηση, η διαφορά ανάμεσα στην προσωρινή αναστολή λειτουργίας και σε μια πολύ μεγαλύτερη ζημιά μπορεί να βρίσκεται σε ένα απλό σχέδιο που έχει καταρτιστεί πριν εμφανιστεί η κρίση.

Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
