Οι κινητοποιήσεις έχουν μετατραπεί σε ευρύτερη αντικυβερνητική εξέγερση, με την ένταση να παραμένει υψηλή στα Τίρανα και το σενάριο πρόωρων εκλογών το 2027 να μπαίνει στη συζήτηση
Η Αλβανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα κύματα κοινωνικής αναταραχής των τελευταίων ετών, καθώς οι κινητοποιήσεις που έχουν στον πυρήνα τους μαθητές, φοιτητές και νέους ανθρώπους έχουν εξελιχθεί σε μια ευρύτερη αντικυβερνητική διαμαρτυρία.
Οι συγκεντρώσεις ξεκίνησαν με αιτήματα που αφορούσαν το κόστος και τις συνθήκες της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και γρήγορα διευρύνθηκαν. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η διαφθορά, οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές και το κόστος ζωής, ενώ πλέον ακούγεται ανοιχτά και το αίτημα για παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Η ένταση έχει ξεφύγει σε αρκετές περιπτώσεις από τα όρια της ειρηνικής διαμαρτυρίας. Διαδηλωτές έχουν επιτεθεί σε δημόσια κτίρια και αστυνομικές δυνάμεις, ενώ η αστυνομία έχει απαντήσει με δακρυγόνα, αντλίες νερού και άλλα μέσα καταστολής. Παράλληλα, επτά αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα εν μέσω έρευνας για καταγγελίες περί υπερβολικής χρήσης βίας.
Από τα πανεπιστήμια στους δρόμους των Τιράνων
Η δυσαρέσκεια δεν εμφανίστηκε μέσα σε μία νύχτα. Φοιτητές διαμαρτύρονταν εδώ και μήνες για το υψηλό κόστος των σπουδών, τις συνθήκες στα πανεπιστήμια και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην αγορά εργασίας μετά την αποφοίτηση.
Από τις 13 Οκτωβρίου, ωστόσο, οι κινητοποιήσεις μπήκαν σε διαφορετική φάση. Στα Τίρανα σημειώθηκαν επανειλημμένες συγκρούσεις με την αστυνομία, ενώ οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν και σε άλλες πόλεις, όπως η Λέζα, το Ελμπασάν, η Σκόδρα και η Κορυτσά.
Οι κινητοποιήσεις συνδέθηκαν παράλληλα με μια ευρύτερη αντικυβερνητική δυσαρέσκεια που είχε ήδη εκφραστεί τους προηγούμενους μήνες, μεταξύ άλλων και γύρω από το αμφιλεγόμενο σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης στις αλβανικές ακτές που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο Ράμα ανεβάζει τους τόνους
Απέναντι στην κλιμάκωση των επεισοδίων, η κυβέρνηση σκληραίνει τη στάση της. Ο Έντι Ράμα έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις εκκλήσεις για παραίτηση και υποστηρίζει ότι οι βίαιες κινητοποιήσεις θέτουν σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Ο Αλβανός πρωθυπουργός ακύρωσε επίσης προγραμματισμένη επίσκεψή του στη Βιέννη.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε τη Δευτέρα, μαθητές και φοιτητές που εμπλέκονται σε βίαια επεισόδια ή καταστροφές θα βρίσκονται αντιμέτωποι με διοικητικές συνέπειες. Για τους φοιτητές έκανε λόγο ακόμη και για απώλεια του δικαιώματος δωρεάν φοίτησης, υποτροφιών και κρατικής οικονομικής ενίσχυσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, προειδοποίησε εκπαιδευτικούς που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, υποκινούν μαθητές σε πράξεις βίας ή καταστροφές, ενώ ανέφερε ότι οι οικογένειες ανηλίκων που προκαλούν ζημιές θα μπορούν να επιβαρύνονται με το κόστος τους.
Την ίδια ώρα, ανακοίνωσε έκτακτη οικονομική επιβράβευση ύψους 2.500 ευρώ για αστυνομικούς που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση των βίαιων επεισοδίων, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Μια γενιά που ζητά περισσότερα από μια αλλαγή προσώπου
Πίσω από τις εικόνες των συγκρούσεων υπάρχει μια κοινωνική συζήτηση που ξεπερνά τις πανεπιστημιακές αίθουσες.
Οι διαδηλωτές μιλούν για χαμηλούς μισθούς, δυσκολία εύρεσης αξιοπρεπούς εργασίας, αυξημένο κόστος στέγασης και διαφθορά. Σε μαρτυρία της στο DW, 22χρονη μεταπτυχιακή φοιτήτρια έθεσε χαρακτηριστικά το ζήτημα της απόστασης ανάμεσα στη ραγδαία ανοικοδόμηση των Τιράνων και στους μισθούς που λαμβάνει ένας νέος εργαζόμενος.
Αυτό εξηγεί και γιατί η κρίση δύσκολα περιορίζεται σε μια κλασική αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Το κίνημα είναι σε μεγάλο βαθμό νεανικό και δεν διαθέτει ενιαία πολιτική έκφραση, ενώ η δυσαρέσκεια στρέφεται ευρύτερα απέναντι στον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού και οικονομικού συστήματος.
Το σενάριο πρόωρων εκλογών
Μέσα σε αυτό το κλίμα έχει αρχίσει να συζητείται και το ενδεχόμενο πρόωρων βουλευτικών εκλογών την άνοιξη του 2027, παράλληλα με τις προγραμματισμένες δημοτικές κάλπες.
Προς το παρόν πρόκειται για σενάριο και όχι για ανακοινωμένη κυβερνητική απόφαση. Ο ίδιος ο Ράμα επιμένει δημόσια ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί και υπενθυμίζει την εντολή που έλαβε στις εκλογές του 2025, όταν εξασφάλισε τέταρτη κυβερνητική θητεία.
Η πίεση, πάντως, συνεχίζεται. Και όσο οι κινητοποιήσεις παραμένουν στους δρόμους, το ερώτημα για την κυβέρνηση δεν αφορά μόνο το πώς θα αποκαταστήσει την τάξη, αλλά και το εάν μπορεί να απαντήσει στη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια μιας γενιάς που δηλώνει ότι οι σημερινές οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες δεν της αφήνουν αρκετό χώρο για το μέλλον.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο`
