Ένα χρηματοδοτικό κενό 27 δισ. δολαρίων μέχρι το τέλος του 2026 δημιουργεί νέα πίεση στην Ουκρανία και στους Ευρωπαίους συμμάχους της, την ώρα που το κόστος του πολέμου αυξάνεται και η οικονομική συνεισφορά των ΗΠΑ έχει περιοριστεί.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσίασε το μέγεθος του κενού σε περισσότερους από 30 Ευρωπαίους και συμμάχους αξιωματούχους που βρέθηκαν στο Κίεβο στις 24 Αυγούστου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ποσό αφορά τον αμυντικό προϋπολογισμό μέχρι το τέλος της χρονιάς και οι ανάγκες περιλαμβάνουν από την αγορά όπλων μέχρι τη μισθοδοσία στρατιωτών και τις αποζημιώσεις οικογενειών πεσόντων.
Γιατί άνοιξε η «τρύπα» των 27 δισ.
Μέρος της πίεσης αποδίδεται στην απόφαση να χρησιμοποιηθούν νωρίτερα μέσα στη χρονιά κονδύλια που είχαν προβλεφθεί για το δεύτερο εξάμηνο. Η επιλογή είχε στρατιωτική λογική, καθώς στόχος ήταν να χρηματοδοτηθούν ταχύτερα drones, επιθέσεις σε ρωσικές γραμμές εφοδιασμού και άλλα συστήματα με άμεση χρησιμότητα στο μέτωπο.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη εξήγηση. Ο ίδιος ο πόλεμος γίνεται ακριβότερος. Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2026, η Ουκρανία δαπάνησε περίπου 37 δισ. δολάρια για ασφάλεια και άμυνα, ποσό σχεδόν 20% υψηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Οι συγκεκριμένες δαπάνες αντιστοιχούσαν στο 63,2% των συνολικών δαπανών του γενικού κρατικού προϋπολογισμού.
Την ίδια ώρα, τα κρατικά έσοδα βρίσκονται υπό πίεση. Οι ρωσικές επιθέσεις σε βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά και σε υποδομές που συνδέονται με τις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας, επιβαρύνουν τόσο την άμυνα όσο και την οικονομική δυνατότητα του Κιέβου να τη χρηματοδοτεί.
Το Κίεβο ζητά χρήματα του 2027 από τώρα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει δάνειο 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027, από τα οποία περίπου 60 δισ. προορίζονται για αμυντικές ανάγκες και 30 δισ. για δημοσιονομική στήριξη και τη λειτουργία του ουκρανικού κράτους.
Για το 2026 έχουν προβλεφθεί έως 45 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 28,3 δισ. αφορούν την άμυνα και τα 16,7 δισ. τον κρατικό προϋπολογισμό.
Ο Ζελένσκι ζητά πλέον να επισπευσθεί μέρος των χρημάτων που είχαν προγραμματιστεί για το 2027, ώστε να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες του 2026. Η λύση έχει το πλεονέκτημα ότι ο χρηματοδοτικός μηχανισμός υπάρχει ήδη, αλλά δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: όσα χρήματα χρησιμοποιηθούν τώρα θα λείπουν από την επόμενη χρονιά.
Οι Βρυξέλλες ζητούν πιο καθαρή εικόνα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ζητά σαφέστερη αποτύπωση της δημοσιονομικής κατάστασης της Ουκρανίας πριν από νέες αποφάσεις.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η χρηματοδότηση του Κιέβου αποκτά ολοένα μεγαλύτερο πολιτικό βάρος, καθώς ταυτόχρονα αυξάνουν τις δικές τους αμυντικές δαπάνες και αντιμετωπίζουν πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Το ζήτημα επομένως αφορά πλέον όχι μόνο πόσα χρήματα χρειάζεται η Ουκρανία, αλλά και το πότε δίνονται, πού κατευθύνονται και με ποιους μηχανισμούς ελέγχονται.
Τα 210 δισ. της Ρωσίας ξανά στο τραπέζι
Μπροστά στις αυξανόμενες ανάγκες, επανέρχεται η συζήτηση για περίπου 210 δισ. ευρώ ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το μεγαλύτερο μέρος να βρίσκεται στο βελγικό Euroclear.
Μέχρι σήμερα η ΕΕ αξιοποιεί κυρίως τα έκτακτα κέρδη που παράγουν τα συγκεκριμένα assets και όχι το ίδιο το κεφάλαιο. Το Κίεβο πιέζει για ένα επόμενο βήμα, ώστε τα δεσμευμένα κεφάλαια να στηρίξουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας.
Το Βέλγιο εμφανίζεται επιφυλακτικό, επικαλούμενο τόσο τον κίνδυνο δικαστικών αξιώσεων από τη Μόσχα όσο και τις πιθανές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια κατάσχεση κρατικών αποθεματικών για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως χρηματοπιστωτικού κέντρου.
Ο πόλεμος τρέχει γρηγορότερα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Το χρηματοδοτικό κενό των 27 δισ. αποτυπώνει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα. Η Ουκρανία χρειάζεται ταυτόχρονα περισσότερα drones, πυραύλους αεράμυνας και χρήματα για τη συντήρηση ενός στρατού εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν διοχετεύσει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περισσότερα από 220 δισ. ευρώ σε στήριξη προς την Ουκρανία και τους Ουκρανούς από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Ωστόσο, οι ανάγκες του πολέμου μπορούν να αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τον πολυετή σχεδιασμό και τις διαδικασίες εκταμίευσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Και αυτό μετατρέπει τα 27 δισ. σε κάτι περισσότερο από μια δημοσιονομική «τρύπα». Αποτελούν ένα ακόμη τεστ για το πόσο και για πόσο καιρό μπορεί η Ευρώπη να σηκώνει μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού βάρους του πολέμου.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
