Η ελληνική «coffee bubble» των Βρυξελλών

Στην καρδιά της ευρωπαϊκής συνοικίας, ανάμεσα στα κτίρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ελληνικά καφέ έχουν εξελιχθεί σε δημοφιλή σημεία συνάντησης.

Το To Meli, το οποίο άνοιξε το 2019, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα. Μαζί του, καταστήματα όπως τα Papillon, Caffeine και Cherry έχουν δημιουργήσει μια μικρή αλλά ιδιαίτερα δυναμική ελληνική παρουσία στην αγορά του καφέ.

Σύμφωνα με το POLITICO, η επιτυχία τους είναι πλέον εμφανής ακόμη και στους πιο απαιτητικούς πελάτες της ευρωπαϊκής συνοικίας. Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, τα καταστήματα γεμίζουν από εργαζομένους των ευρωπαϊκών θεσμών, δημοσιογράφους και λομπίστες, ενώ τα Σαββατοκύριακα η εικόνα αλλάζει, με Έλληνες και Κύπριους της διασποράς να συναντώνται για έναν καφέ, όπως ακριβώς θα έκαναν στην Ελλάδα.

Από την κρίση στις Βρυξέλλες

Η ιστορία αρκετών από αυτά τα καταστήματα συνδέεται άμεσα με την ελληνική οικονομική κρίση.

Οι ιδιοκτήτες του To Meli μετακόμισαν στο Βέλγιο το 2013, αναζητώντας νέες επαγγελματικές ευκαιρίες, και έξι χρόνια αργότερα άνοιξαν το πρώτο τους κατάστημα. Αντίστοιχη διαδρομή ακολούθησαν και αρκετοί εργαζόμενοι, οι οποίοι βρέθηκαν στις Βρυξέλλες μέσω συγγενών και φίλων.

Η επιχείρηση κατέγραψε σημαντική ανάπτυξη, με τα έσοδά της να έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 300% από το 2013 έως το 2024. Αντίστοιχα, το ελληνικής ιδιοκτησίας Papillon έχει δει τα έσοδά του να τετραπλασιάζονται, σύμφωνα με τον διευθυντή του, Βασίλη Τσουράπη.

Η ελληνική επιχειρηματικότητα φαίνεται έτσι να δημιούργησε μια μικρή αλυσίδα ευκαιριών, με εργαζομένους να βρίσκουν δουλειά μέσω συγγενών και γνωστών που είχαν ήδη εγκατασταθεί στην πόλη.

Το «πάμε για καφέ» ταξιδεύει στην Ευρώπη

Για το POLITICO, ωστόσο, η επιτυχία των ελληνικών καφέ δεν εξηγείται μόνο από την επιχειρηματική τους παρουσία.

Καθοριστικό ρόλο παίζει η διαφορετική φιλοσοφία γύρω από τον καφέ. Στην Ελλάδα, ο καφές δεν είναι απλώς ένα ρόφημα, αλλά μια κοινωνική συνήθεια.

Το «πάμε για καφέ» σημαίνει ουσιαστικά ότι δύο άνθρωποι θα καθίσουν, θα συζητήσουν και θα περάσουν χρόνο μαζί χωρίς να υπάρχει απαραίτητα κάποιος συγκεκριμένος λόγος ή προορισμός.

Αυτή η πιο χαλαρή προσέγγιση φαίνεται να βρίσκει ανταπόκριση σε μια πόλη όπου η καθημερινότητα των Ευρωπαίων αξιωματούχων χαρακτηρίζεται από συνεχείς συναντήσεις, προθεσμίες και έντονους ρυθμούς.

Ο freddo κερδίζει τους Ευρωπαίους

Στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκεται ο freddo espresso, αλλά και ο freddo cappuccino. Δύο ελληνικές εκδοχές του καφέ που έχουν πλέον γίνει αναγνωρίσιμες και εκτός Ελλάδας.

Ο freddo espresso παρασκευάζεται με διπλή δόση εσπρέσο, πάγο και έντονο χτύπημα, δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό πυκνό αφρό. Πρόκειται για έναν καφέ που, σε αντίθεση με την ιταλική κουλτούρα του γρήγορου εσπρέσο, προορίζεται για αργή κατανάλωση.

Πριν από την εξάπλωση του εσπρέσο στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990, ο φραπές ήταν το κυρίαρχο παγωμένο ρόφημα. Η εμφάνιση του freddo, όμως, δημιούργησε μια νέα ελληνική παράδοση στον καφέ.

Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ιστορία του freddo συνδέεται με την Kafea Terra, η οποία το 1991 αναζητούσε έναν τρόπο να προωθήσει τους ιταλικούς καφέδες Illy στην ελληνική αγορά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η «μάχη» με τους Ιταλούς

Η ελληνική παρουσία δεν περνά απαρατήρητη ούτε από τους Ιταλούς, οι οποίοι θεωρούνται παραδοσιακά οι μετρ του εσπρέσο.

Στις Βρυξέλλες εξακολουθούν να λειτουργούν δημοφιλή ιταλικά καφέ, όμως πλέον οι Έλληνες έχουν δημιουργήσει έναν υπολογίσιμο ανταγωνισμό.

Το POLITICO μάλιστα καταγράφει και μια χαρακτηριστική αντιπαράθεση γύρω από το ερώτημα αν ο freddo αποτελεί ουσιαστικά ελληνική εκδοχή του ιταλικού shakerato.

Η σύγκριση, πάντως, δεν φαίνεται να έπεισε μια Ιταλίδα δημοσιογράφο του POLITICO. Αφού δοκίμασε freddo espresso στις Βρυξέλλες, αναγνώρισε τελικά ότι πρόκειται για διαφορετικό ρόφημα, αν και παραδέχθηκε πως η υψηλή περιεκτικότητά του σε καφεΐνη ήταν μεγαλύτερη από ό,τι περίμενε.

Από την Ελλάδα στις Βρυξέλλες

Η παρουσία των ελληνικών καφέ στη βελγική πρωτεύουσα αποτελεί τελικά κάτι περισσότερο από μια επιχειρηματική ιστορία.

Είναι μια μικρή ιστορία της ελληνικής διασποράς, που ξεκίνησε σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης και εξελίχθηκε σε μια νέα μορφή ελληνικής παρουσίας στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και μπορεί οι Έλληνες να μην έχουν «κατακτήσει» τους διαδρόμους των Βρυξελλών, έχουν καταφέρει πάντως να κάνουν τους Ευρωπαίους να μάθουν έναν διαφορετικό τρόπο να πίνουν τον καφέ τους: αργά, με πάγο και, κυρίως, με παρέα.