Ο βασιλιάς Χάραλντ ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στους απλούς Νορβηγούς, κάτι που αποτυπωνόταν σταθερά στις δημοσκοπήσεις, αλλά και στο κύμα συγκίνησης που εκδηλώθηκε τις τελευταίες ημέρες πριν από τον θάνατό του. Ο Χάακον είναι ο τέταρτος βασιλιάς που τίθεται επικεφαλής της νορβηγικής μοναρχίας, από την αποκατάστασή της το 1905, όταν η χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Σουηδία.
Μεταξύ των πρώτων καθηκόντων του ως μονάρχη ήταν να προεδρεύσει σε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, κατά την οποία ανακοίνωσε τον βασιλικό του τίτλο και υιοθέτησε το σύνθημα του πατέρα του: «Τα πάντα για τη Νορβηγία». Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι διαθέτει τα εφόδια για να ακολουθήσει τα βήματα των προκατόχων του.
Ως διάδοχος του θρόνου συνεργαζόταν στενά με τον πατέρα του στην άσκηση των βασιλικών καθηκόντων και, τα τελευταία χρόνια, είχε αναλάβει όλο και περισσότερες ευθύνες, εκτελώντας συχνότερα χρέη αντιβασιλέα όταν ο Χάραλντ ήταν ασθενής ή απουσίαζε. «Είμαι τόσο τυχερός που ο διάδοχος Χάακον είναι αυτός που θα το συνεχίσει», είχε γράψει ο βασιλιάς Χάραλντ για τον γιο του στη βιογραφία του The King Tells.
Ο ιστορικός Τροντ Νορέν Ίσακσεν δήλωσε στο BBC ότι ο Χάακον θα είναι ένας διαφορετικός βασιλιάς από τον πατέρα του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι θα χαίρει μικρότερου σεβασμού. «Ο βασιλιάς Χάραλντ ήταν πολύ χαρισματικός, είχε εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ, κάτι που όλοι εκτιμούσαν, ενώ ο Χάακον είναι κάπως πιο συγκρατημένος, λίγο περισσότερο σαν τη μητέρα του», ανέφερε. «Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει και εκείνος πιο χαλαρός, έχει ανοιχτεί περισσότερο και έχει δείξει περισσότερο την αίσθηση του χιούμορ του. Έχει σηκώσει τεράστιο βάρος εδώ και πολλά χρόνια, καθώς οι γονείς του μεγάλωναν και η σύζυγός του αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας». Ο Χάακον είναι τρισέγγονος της βασίλισσας Βικτωρίας της Βρετανίας.
Η κόρη του, Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, 22 ετών, γίνεται πλέον διάδοχος του νορβηγικού θρόνου. Ο Χάακον βρισκόταν στη σειρά διαδοχής πριν από τη μεγαλύτερη αδελφή του, πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζ. Το Σύνταγμα τροποποιήθηκε το 1990 ώστε να δίνεται και στις γυναίκες το δικαίωμα να κληρονομούν τον θρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα βρίσκεται σε τροχιά να γίνει η πρώτη γυναίκα βασίλισσα της Νορβηγίας από τον 15ο αιώνα.
Σε ταραγμένη περίοδο για τη βασιλική οικογένεια
Ο Χάακον ανεβαίνει στον θρόνο σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη βασιλική οικογένεια της Νορβηγίας. Η μοναρχία εξακολουθεί να απολαμβάνει ευρεία υποστήριξη στη χώρα και εδώ και χρόνια επαινείται για τη σύγχρονη προσέγγισή της. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σειρά σκανδάλων.
Μόνο μέσα στη φετινή χρονιά, η σύζυγος του Χάακον, Μέτε-Μάριτ, ζήτησε συγγνώμη για τις πολυετείς επαφές της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, ενώ ο γιος της, Μάριους Μποργκ Χόιμπι, καταδικάστηκε για βιασμό σε μια υπόθεση που συγκέντρωσε τεράστια δημοσιότητα.
Ο Χόιμπι, ο οποίος γεννήθηκε από προηγούμενη σχέση της Μέτε-Μάριτ, έχει ασκήσει έφεση κατά της καταδίκης. Ο βασιλιάς Χάακον γεννήθηκε το 1973 και είναι το μικρότερο παιδί του εκλιπόντος βασιλιά και της βασίλισσας Σόνια.
Όπως έχει παραδεχθεί ο ίδιος, στα νεανικά του χρόνια δυσκολεύτηκε να αποδεχθεί τη βασιλική του ιδιότητα. «Ναι, ήμουν μέλος της βασιλικής οικογένειας, αλλά δεν ήθελα να μιλάω γι’ αυτό… Στο σχολείο με έκανε να νιώθω άγχος», έγραψε στην αυτοβιογραφία του το 2023, αναφερόμενος στα χρόνια του σε δημόσιο δημοτικό σχολείο τη δεκαετία του 1980.
Έγινε διάδοχος του θρόνου το 1991, σε ηλικία μόλις 17 ετών, μετά τον θάνατο του παππού του, βασιλιά Όλαφ Ε΄. Σε μια ασυνήθιστη επιλογή για μέλος βασιλικής οικογένειας, φοίτησε σε δημόσια σχολεία της περιοχής του, προτού ακολουθήσει τετραετή σταδιοδρομία στο Πολεμικό Ναυτικό και αποφοιτήσει από τη Ναυτική Ακαδημία της Νορβηγίας το 1995.
Επέλεξε να μην ακολουθήσει τον πατέρα και τον παππού του στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ταξίδεψε στην Καλιφόρνια, όπου φοίτησε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, σπουδάζοντας Πολιτικές Επιστήμες.
Η γνωριμία με τη Μέτε-Μάριτ και η «Σταχτοπούτα του Κρίστιανσαντ»
Λίγο μετά την επιστροφή του στη Νορβηγία, ο Χάακον γνώρισε τη σημερινή σύζυγό του, Μέτε-Μάριτ, σε μουσικό φεστιβάλ στη γενέτειρά της, το Κρίστιανσαντ, το 1999. Ο Τύπος την αποκάλεσε τότε «Σταχτοπούτα του Κρίστιανσαντ», αναφερόμενος στην ταπεινή καταγωγή της.
«Αυτό που βρήκαμε οι δυο μας ήταν τόσο δυνατό, που δεν μπορούσα να το αφήσω να χαθεί», είχε δηλώσει ο τότε διάδοχος Χάακον για τη Μέτε-Μάριτ πριν από τον γάμο τους, το 2001. Η σχέση τους, ωστόσο, κάθε άλλο παρά απαλλαγμένη από αντιδράσεις ήταν. Από τη στιγμή που ο Χάακον ανακοίνωσε ότι ήταν ζευγάρι, ξέσπασε έντονη δημόσια συζήτηση στη Νορβηγία.
Ορισμένοι σχολιαστές προειδοποιούσαν ακόμη και ότι η σχέση τους θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της νορβηγικής μοναρχίας, κάνοντας παραλληλισμούς με την περιβόητη σχέση της Αμερικανίδας διαζευγμένης Γουόλις Σίμπσον με τον βασιλιά της Βρετανίας Εδουάρδο VIII, η οποία οδήγησε στην παραίτησή του από τον θρόνο το 1936.
Η Μέτε-Μάριτ δεν ήταν η πρώτη κοινή θνητή που παντρευόταν μέλος της νορβηγικής βασιλικής οικογένειας. Ο βασιλιάς Χάραλντ είχε ήδη σπάσει την παράδοση τρεις δεκαετίες νωρίτερα, όταν παντρεύτηκε τη βασίλισσα Σόνια
Ήταν, ωστόσο, ανύπαντρη μητέρα ενός τετράχρονου παιδιού, του οποίου ο πατέρας είχε εκτίσει ποινή για καταδίκη που αφορούσε κατοχή κοκαΐνης. Παράλληλα, η απόφαση του ζευγαριού να συγκατοικήσει σε διαμέρισμα στο Όσλο είχε προκαλέσει αντιδράσεις από τη συντηρητική Λουθηρανική Εκκλησία της Νορβηγίας, αν και οι δημοσκοπήσεις της εποχής έδειχναν ότι οι περισσότεροι Νορβηγοί δεν ενοχλούνταν ιδιαίτερα από τίποτα από τα δύο.
Αυτό που προβλημάτιζε πολλούς, όμως, ήταν κατά πόσο το παρελθόν της Μέτε-Μάριτ, με έντονη παρουσία σε πάρτι, ήταν συμβατό με τον ρόλο της συζύγου του μελλοντικού βασιλιά.
Σε μια φορτισμένη συνέντευξη, τρεις ημέρες πριν από τον γάμο τους, η Μέτε-Μάριτ ζήτησε δημοσίως συγγνώμη για το «άγριο παρελθόν» της και καταδίκασε τη χρήση ναρκωτικών, μετά από δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία γινόταν χρήση ουσιών σε πάρτι στα οποία συμμετείχε στο Όσλο τη δεκαετία του 1990. Δεν διευκρίνισε, πάντως, εάν είχε κάνει και η ίδια χρήση.
Η παρέμβασή της θεωρήθηκε σημείο καμπής. Κέρδισε την αποδοχή των Νορβηγών και για χρόνια αντιμετωπιζόταν ως η ενσάρκωση μιας σύγχρονης μοναρχίας, ικανής να σπάει τις παραδοσιακές συμβάσεις. Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, την Ίνγκριντ και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους. Στον ρόλο της ως πριγκίπισσα, η Μέτε-Μάριτ ασχολήθηκε με κοινωνικά ζητήματα, όπως η στήριξη ανθρώπων που ζουν με HIV και η προώθηση της φιλαναγνωσίας.
Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, η οικογένεια του Χάακον βρίσκεται υπό ολοένα και πιο έντονο δημόσιο έλεγχο. Η καταδίκη του Μάριους Μποργκ Χόιμπι για βιασμό εξακολουθεί να σκιάζει τη βασιλική οικογένεια. Μία από τις γυναίκες έπεσε θύμα βιασμού στο κτήμα του Χάακον στο Σκάουγκουμ, έξω από το Όσλο.
Ο Χόιμπι αντιμετωπιζόταν πάντοτε ως μέλος της οικογένειας, παρότι ο βασιλικός οίκος έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι δεν αποτελεί μέλος της βασιλικής οικογένειας με επίσημο τίτλο. Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της δίκης του δόθηκαν στη δημοσιότητα έγγραφα που αποκάλυπταν τις συχνές επαφές της Μέτε-Μάριτ με τον Τζέφρι Έπσταϊν.
Η ίδια ζήτησε αργότερα συγγνώμη από τον βασιλιά Χάραλντ και τη βασίλισσα Σόνια για την τριετή φιλία της με τον Έπσταϊν και παραδέχθηκε ότι επέδειξε «κακή κρίση», προσθέτοντας σε συνέντευξή της στην εθνική τηλεόραση ότι θα ήθελε να μην τον είχε γνωρίσει ποτέ.
Αρκετές δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά έδειξαν ότι σχεδόν οι μισοί Νορβηγοί θεωρούσαν ότι η Μέτε-Μάριτ δεν θα μπορούσε να γίνει βασίλισσα, παρότι η εξέλιξη αυτή ήταν εκ των πραγμάτων αναπόφευκτη.
Δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης του γιου της, η Μέτε-Μάριτ υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση πνεύμονα, οκτώ χρόνια μετά την αρχική διάγνωσή της. Οι γιατροί της δεν πρόκειται να τη χαρακτηρίσουν σταθερή πριν περάσει ένας χρόνος από τη μεταμόσχευση, γεγονός που σημαίνει ότι ο νέος βασιλιάς καλείται να περάσει μια δύσκολη περίοδο διαδοχής, συνεχίζοντας παράλληλα να στηρίζει τη σύζυγό του.
Η Καρολάιν Βάγκλε, βασιλική συντάκτρια του περιοδικού Se og Hør, εκτιμά ότι, όσον αφορά την υπόθεση Έπσταϊν, το σημαντικότερο που μπορεί να κάνει η βασιλική οικογένεια είναι να είναι «απόλυτα ανοιχτή για το τι πραγματικά συνέβη και να μην επιτρέψει στη δημόσια φημολογία να αποκτήσει τη δική της δυναμική». «Αλλά επίσης δεν πιστεύω ότι πρέπει να υπερεκτιμούμε τον αντίκτυπο μιας ή δύο δύσκολων υποθέσεων», σημειώνει.
«Αυτό που θα έχει τελικά σημασία είναι το πώς θα τις διαχειριστεί η βασιλική οικογένεια και το πώς ο Χάακον και η επόμενη γενιά θα καταφέρουν να χτίσουν πάνω στην εμπιστοσύνη που ο Χάραλντ κέρδισε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του».
Η Τόβε Τάαλεσεν, βασιλική συντάκτρια του Nettavisen, θεωρεί ότι τα σκάνδαλα θα αποτελέσουν μεγάλη πρόκληση, αλλά ο Χάακον είναι «απόλυτα έτοιμος για το καθήκον». «Είμαι βέβαιη ότι στο μέλλον θα χαίρει σεβασμού και αγάπης, όπως ο βασιλιάς Χάακον Ζ΄, ο βασιλιάς Όλαφ Ε΄ και ο βασιλιάς Χάραλντ Ε΄».
Η βασιλεία του Χάακον ξεκινά, λοιπόν, στη σκιά αυτών των σκανδάλων. Και ο τρόπος με τον οποίο θα καταφέρει να τα διαχειριστεί ενδέχεται τελικά να καθορίσει ολόκληρη τη δική του εποχή στον νορβηγικό θρόνο.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
