Ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς θα σημειωθεί την Τετάρτη (12/8), όταν η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο προκαλώντας ολική ηλιακή έκλειψη, η οποία θα είναι ορατή σε μια στενή ζώνη του... βόρειου ημισφαιρίου.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, η εικόνα θα είναι πολύ διαφορετική. Η ολική ηλιακή έκλειψη δεν θα είναι ορατή από τη χώρα μας. Μόνο ένα μικρό τμήμα της θα μπορεί να παρατηρηθεί ως μερική έκλειψη, κυρίως από τη δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα και για ελάχιστα λεπτά λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα αστρονομικά δεδομένα για την Ελλάδα, η μερική έκλειψη αρχίζει περίπου στις 20:30 και το φαινόμενο ολοκληρώνεται έως περίπου τις 20:40 [ώρα Ελλάδας], ανάλογα με το σημείο παρατήρησης.
Το γεγονός ότι ο Ήλιος εκείνη την ώρα θα βρίσκεται εξαιρετικά χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα είναι καθοριστικό. Για να υπάρχει πιθανότητα παρατήρησης χρειάζεται όχι μόνο καθαρός ουρανός, αλλά και εντελώς ανεμπόδιστη θέα προς τα δυτικά.
Ηλιακή έκλειψη 2026: Τι ώρα θα φανεί στην Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της περιοχής από την οποία μπορεί να γίνει αντιληπτή η μερική φάση του φαινομένου. Αυτό σημαίνει ότι η έκλειψη θα αρχίσει ενώ ο Ήλιος ετοιμάζεται ήδη να δύσει.
Σε επίπεδο χώρας, το χρονικό παράθυρο έχει περίπου ως εξής:
- Έναρξη μερικής έκλειψης στην Ελλάδα: περίπου 20:30
- Τέλος ορατής μερικής έκλειψης στην Ελλάδα: περίπου 20:40
Δεν πρόκειται, όμως, για ένα φαινόμενο που θα είναι εξίσου ορατό από ολόκληρη τη χώρα. Η γεωγραφική θέση κάθε περιοχής και, κυρίως, η ώρα της δύσης του Ήλιου περιορίζουν δραστικά τη δυνατότητα παρατήρησης όσο κινούμαστε ανατολικότερα.
Πού θα φανεί η ηλιακή έκλειψη στην Ελλάδα
Οι καλύτερες πιθανότητες για να παρατηρήσει κανείς έστω και ένα μικρό τμήμα της έκλειψης βρίσκονται στη δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα Επτάνησα και οι δυτικές ακτές της χώρας.
Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, το φαινόμενο αναμένεται να αρχίσει περίπου στις 20:33 και να παραμείνει ορατό για λίγα λεπτά πριν από τη δύση του Ήλιου. Αντίστοιχα, πολύ περιορισμένο παράθυρο παρατήρησης υπάρχει στην Ήπειρο και σε άλλες περιοχές της δυτικής Ελλάδας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο δυτικός ορίζοντας. Ακόμη και σε περιοχή που γεωγραφικά βρίσκεται μέσα στη ζώνη ορατότητας, ένα βουνό, ένας λόφος, κτήρια ή οποιοδήποτε άλλο εμπόδιο προς τη δύση μπορεί να κρύψει τον Ήλιο πριν γίνει αντιληπτή η έκλειψη.
Θα φανεί η ηλιακή έκλειψη στην Αθήνα;
Για την Αθήνα οι συνθήκες δεν ευνοούν την παρατήρηση του φαινομένου. Η έκλειψη εξελίσσεται τόσο αργά το απόγευμα και τόσο κοντά στη δύση, ώστε η πρωτεύουσα βρίσκεται ουσιαστικά εκτός του χρήσιμου παραθύρου παρατήρησης.
Αντίστοιχα, όσο κινούμαστε προς την ανατολική και νοτιοανατολική Ελλάδα, οι πιθανότητες να γίνει ορατό το φαινόμενο μειώνονται σημαντικά. Επομένως, όσοι περιμένουν στην Αθήνα ένα εντυπωσιακό σκοτείνιασμα του ουρανού ή εικόνες αντίστοιχες με εκείνες που θα καταγραφούν στην Ισπανία και στην Ισλανδία, δεν θα τις δουν.
Η Ελλάδα βρίσκεται μακριά από τη ζώνη της ολικότητας και στο ακραίο όριο της μερικής φάσης.
Πόσο θα καλυφθεί ο Ήλιος στην Ελλάδα
Ακόμη και στα καλύτερα σημεία παρατήρησης της Ελλάδας, η κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα είναι πολύ μικρή. Στην Κέρκυρα, που συγκαταλέγεται στις ευνοϊκότερες ελληνικές περιοχές, η κάλυψη αναμένεται να κινηθεί μόλις γύρω στο 2%. Αυτό σημαίνει ότι η έκλειψη δεν πρόκειται να προκαλέσει αισθητό σκοτείνιασμα του ουρανού.
Για τον παρατηρητή, η Σελήνη θα φαίνεται να «δαγκώνει» ένα πολύ μικρό τμήμα του ηλιακού δίσκου, με τον Ήλιο να βρίσκεται ταυτόχρονα εξαιρετικά χαμηλά στον ορίζοντα. Η μεγάλη εικόνα του φαινομένου θα είναι εντελώς διαφορετική εκατοντάδες και χιλιάδες χιλιόμετρα δυτικότερα.
Πού θα είναι ολική η ηλιακή έκλειψη της 12ης Αυγούστου
Η στενή ζώνη της ολικότητας θα διασχίσει περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου και του Βόρειου Ατλαντικού. Η σκιά της Σελήνης, όπως αναφέρει η NASA, θα περάσει από τη βόρεια Ρωσία και την Αρκτική, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον Ατλαντικό και στη συνέχεια την Ισπανία, ενώ ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας θα βρεθεί επίσης στη ζώνη της ολικότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν η Ισλανδία και η Ισπανία. Πιο αναλυτικά, στο Ρέικιαβικ η ολικότητα θα διαρκέσει περίπου ένα λεπτό, ενώ στην Ισπανία η έκλειψη θα σημειωθεί πολύ αργά το απόγευμα, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Έτσι, πόλεις όπως η Λεόν και η Σαραγόσα βρίσκονται μέσα στη ζώνη ολικότητας. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, η Σελήνη θα καλύψει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο.
Γιατί γίνεται ολική ηλιακή έκλειψη
Η ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο. Όταν η ευθυγράμμιση είναι τέτοια ώστε η Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο για έναν παρατηρητή στη Γη, έχουμε ολική ηλιακή έκλειψη. Η περιοχή στην οποία είναι ορατή η ολικότητα είναι πολύ στενή, επειδή αντιστοιχεί στη σκιά της Σελήνης που πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης.
Έξω από αυτή τη στενή λωρίδα, αλλά μέσα σε μια πολύ μεγαλύτερη περιοχή, οι παρατηρητές βλέπουν τη Σελήνη να καλύπτει μόνο ένα μέρος του Ήλιου. Αυτό ακριβώς θα συμβεί στην Ελλάδα στις την Τετάρτη (12/8) και, μάλιστα, σε πολύ μικρό βαθμό.
Πώς βλέπουμε με ασφάλεια την ηλιακή έκλειψη
Ακόμη και όταν η έκλειψη είναι ελάχιστη και ο Ήλιος βρίσκεται κοντά στη δύση, δεν πρέπει να τον κοιτάζουμε απευθείας με γυμνά μάτια. Τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου δεν αποτελούν ασφαλή προστασία. Για άμεση παρατήρηση χρειάζονται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής έκλειψης ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με κιάλια, τηλεσκόπια και φωτογραφικές μηχανές. Δεν πρέπει να στρέφονται προς τον Ήλιο χωρίς ειδικό ηλιακό φίλτρο κατάλληλο για το συγκεκριμένο οπτικό σύστημα. Μια ασφαλής εναλλακτική είναι η έμμεση προβολή της εικόνας του Ήλιου, για παράδειγμα με κατάλληλη διάταξη pinhole.
Η προειδοποίηση ισχύει και για τη μερική φάση της έκλειψης στην Ελλάδα. Το γεγονός ότι θα καλύπτεται μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό του Ήλιου δεν κάνει ασφαλή την απευθείας παρατήρησή του.
Έκλειψη και Περσείδες την ίδια νύχτα
Η 12η Αυγούστου έχει ακόμη μεγαλύτερο αστρονομικό ενδιαφέρον, καθώς μετά τη δύση του Ήλιου τα βλέμματα μπορούν να στραφούν σε ένα εντελώς διαφορετικό φαινόμενο. Η βροχή διαττόντων των Περσείδων κορυφώνεται τη νύχτα της Τετάρτης (12/8) προς την Πέμπτη (13/8).
Οι συνθήκες το 2026 είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές, καθώς η κορύφωση συμπίπτει με τη Νέα Σελήνη και επομένως το έντονο σεληνόφως δεν θα «σβήνει» τους πιο αμυδρούς διάττοντες. Έτσι, για όσους βρεθούν σε περιοχή με καθαρό ουρανό και μακριά από τη φωτορύπανση, η Τετάρτη (12/8) μπορεί να αρχίσει με μια εξαιρετικά μικρή μερική ηλιακή έκλειψη στο ηλιοβασίλεμα και να συνεχιστεί με τις Περσείδες στον σκοτεινό νυχτερινό ουρανό.
Ακολουθήστε το reportaznet.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις και τα πολιτικά νέα στην Ελλάδα & τον Κόσμο
