Το λογισμικό κατασκοπείας Pegasus της ισραηλινής NSO Group χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα εναντίον του Στέλιου Κούλογλου... σύμφωνα με νέα έκθεση του Citizen Lab
Το λογισμικό κατασκοπείας Pegasus της ισραηλινής NSO Group χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα εναντίον του Στέλιου Κούλογλου, την περίοδο που ο τότε ευρωβουλευτής συμμετείχε σε έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις καταχρήσεις spyware στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έκθεση του Citizen Lab.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορόντο δεν απέδωσαν τις επιθέσεις σε συγκεκριμένη κυβέρνηση που χρησιμοποιούσε το Pegasus. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι η στόχευση του πρώην ευρωβουλευτή είχε κοινά χαρακτηριστικά με προηγούμενη εκστρατεία παρακολούθησης εναντίον Ρώσων και Λευκορώσων δημοσιογράφων που ζουν εξόριστοι στην Ευρώπη.
Ο Κούλογλου, ο οποίος είναι επίσης δημοσιογράφος και αποχώρησε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2024, δήλωσε ότι η διαπίστωση πως η προσωπική του ζωή μπορούσε να παρακολουθείται από «πολύ κακούς ανθρώπους» προκαλεί οργή. Όπως είπε, η υπόθεση αγγίζει ζητήματα διαφθοράς, δικαιοσύνης και δημοκρατίας.
Στο στόχαστρο ενώ ερευνούσε το Pegasus
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται η συμμετοχή του Κούλογλου στην ειδική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Pega, η οποία δημιουργήθηκε τον Μάρτιο του 2022 μετά τις αποκαλύψεις του Pegasus Project από τον Guardian και διεθνή κοινοπραξία μέσων ενημέρωσης.
Το Pegasus Project είχε αποκαλύψει ότι δημοσιογράφοι, ακτιβιστές, πολιτικοί και άλλα πρόσωπα της κοινωνίας των πολιτών είχαν γίνει στόχοι κυβερνήσεων που χρησιμοποιούσαν το Pegasus. Το λογισμικό της NSO πωλείται σε κράτη με επίσημο σκοπό την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και τρομοκρατικών απειλών, όμως οι αποκαλύψεις είχαν δείξει εκτεταμένη χρήση του εναντίον πολιτικών και δημοσιογραφικών στόχων.
Η δεύτερη παραβίαση συνέπεσε με ταξίδι του Κούλογλου από την Αθήνα στις Βρυξέλλες, όπου βρίσκονται οι βασικές εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Σύμφωνα με το Citizen Lab, η υπόθεση αποτελεί την πρώτη γνωστή περίπτωση μέλους της επιτροπής Pega που στοχοποιήθηκε με λογισμικό κατασκοπείας. Ο Τζον Σκοτ-Ρέιλτον, ανώτερος ερευνητής του Citizen Lab, χαρακτήρισε την υπόθεση «την απόλυτη ειρωνεία» της ευρωπαϊκής κρίσης spyware.
«Κάποιος που συμμετείχε στην ίδια την επιτροπή που είχε αναλάβει να ερευνήσει το Pegasus μολύνθηκε από το Pegasus. Και τι έχει συμβεί από τότε; Το Κοινοβούλιο κοιτάζει αλλού όταν εμφανίζονται νέες καταχρήσεις spyware στην Ευρώπη», είπε.
«Μπορώ να σας πω πώς θα είναι το επόμενο κεφάλαιο: περισσότεροι χακαρισμένοι ευρωβουλευτές. Στην πραγματικότητα, υποψιάζομαι ότι υπάρχουν μέλη που ψηφίζουν και συμμετέχουν σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου χωρίς να έχουν ιδέα ότι το κινητό τους έχει μετατραπεί σε κατάσκοπο μέσα στην τσέπη τους».
Σύνδεση με άλλες επιθέσεις στην Ευρώπη
Αν και οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν ποια κυβέρνηση βρισκόταν πίσω από την παρακολούθηση του Κούλογλου, εκτιμούν ότι ο ίδιος χειριστής του Pegasus είχε στοχοποιήσει και επτά ανεξάρτητους δημοσιογράφους και ακτιβιστές της αντιπολίτευσης, ρωσόφωνους και λευκορωσόφωνους, που ζουν στην Ευρώπη.
Το Citizen Lab αναφέρει ότι εντόπισε ένα μοναδικό Apple ID email που χρησιμοποιήθηκε στις επιθέσεις, στοιχείο που δείχνει ότι πιθανότατα προέρχονταν από τον ίδιο κυβερνητικό πελάτη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο πελάτης αυτός φαίνεται επίσης να είχε άδειες λειτουργίας του λογισμικού σε Βέλγιο και Ελλάδα.
Η έκθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ανεξέλεγκτης χρήσης εμπορικών λογισμικών παρακολούθησης στην Ευρώπη, καθώς και το ερώτημα γιατί οι ευρωπαϊκές θεσμικές απαντήσεις μετά το σκάνδαλο Pegasus παραμένουν περιορισμένες.
