Στο αμερικανικό Κογκρέσο βρίσκεται πλέον η συμφωνία για την πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, αξίας άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων, με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να ενημερώνει επισήμως τους νομοθέτες για την πρόθεσή της να προχωρήσει στην εξαγωγή του εξοπλισμού.
Η συμφωνία αφορά κινητήρες της General Electric, οι οποίοι προορίζονται για το νέο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN, το μεγαλύτερο εγχώριο αμυντικό πρόγραμμα της Άγκυρας, που φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές.
Η κίνηση της Ουάσινγκτον είχε προαναγγελθεί τις προηγούμενες ημέρες, ωστόσο προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, καθώς αρκετοί Δημοκρατικοί βουλευτές θεωρούν ότι η Τουρκία δεν πρέπει να ενισχυθεί στρατιωτικά όσο εξακολουθεί να διατηρεί σε υπηρεσία τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400.
Στην επίσημη κοινοποίηση προς το Κογκρέσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι η απόφαση ελήφθη έπειτα από αξιολόγηση πολιτικών, στρατιωτικών, οικονομικών, ανθρωπιστικών και παραγόντων ελέγχου εξοπλισμών.
Η πρωτοβουλία ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως κίνηση προσέγγισης προς την Άγκυρα ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ τον επόμενο μήνα, αλλά και ως ακόμη μία ένδειξη της πρόθεσης του προέδρου Τραμπ να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Παρά τη θετική στάση του Λευκού Οίκου, αρκετοί Αμερικανοί βουλευτές εμφανίζονται αποφασισμένοι να μπλοκάρουν οποιαδήποτε περαιτέρω στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκρέγκορι Μικς επέκρινε την κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι δεν παρείχε επαρκείς εξηγήσεις για τις επιπτώσεις της συμφωνίας και για το ζήτημα των ρωσικών S-400.
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο ελληνοαμερικανός βουλευτής Κρις Παππάς, ο οποίος ξεκαθάρισε πως αντιτίθεται όχι μόνο στην πώληση των κινητήρων αλλά και σε οποιαδήποτε σκέψη επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
«Δεν μπορούμε να επιβραβεύουμε την κυβέρνηση Ερντογάν όσο συνεχίζει να παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία και να απειλεί δημοκρατικούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε χαρακτηριστικά, καταλήγοντας: «Καμία πώληση F-35 στην Τουρκία».
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο νέων αμυντικών συμφωνιών με την Άγκυρα, αρκέστηκε να δηλώσει με νόημα: «Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους».
Το εμπόδιο των S-400 παραμένει
Παρά τη βελτίωση των σχέσεων Ουάσινγκτον-Άγκυρας, το ζήτημα των ρωσικών S-400 εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι στις διμερείς σχέσεις.
Η αγορά των συστημάτων από την Τουρκία το 2019 οδήγησε τις ΗΠΑ στην επιβολή κυρώσεων και στον αποκλεισμό της χώρας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Παράλληλα, το αμερικανικό Κογκρέσο έχει ψηφίσει νομοθεσία που απαγορεύει οποιαδήποτε πώληση F-35 στην Τουρκία όσο οι S-400 παραμένουν σε επιχειρησιακή λειτουργία, υποστηρίζοντας ότι τα ρωσικά συστήματα θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τα ευαίσθητα τεχνολογικά χαρακτηριστικά των αμερικανικών αεροσκαφών.
Με βάση τη διαδικασία που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, το Κογκρέσο διαθέτει πλέον προθεσμία 15 ημερών για να επιχειρήσει την ανατροπή της συμφωνίας, αν και κάτι τέτοιο θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς απαιτείται έγκριση και από τα δύο νομοθετικά σώματα και, σε κάθε περίπτωση, ο πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο.
