Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε εκ νέου το Ιράν με στρατιωτικά πλήγματα, προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν «πολύ πιο σκληρά» εάν η Τεχεράνη δεν σταματήσει τις ενέργειες των συμμάχων της στον Λίβανο.
«Το Ιράν πρέπει να σταματήσει αμέσως τις οργανώσεις που στηρίζει στον Λίβανο. Αν δεν το κάνει, θα χτυπήσουμε το Ιράν πολύ σκληρά ξανά, όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, μόνο που αυτή τη φορά πιο δυνατά», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στην πλατφόρμα Truth Social, αναφερόμενος στη Χεζμπολάχ.
Η νέα παρέμβαση του Τραμπ έγινε ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ελβετία συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με στόχο τη διατήρηση της εύθραυστης συμφωνίας που οδήγησε στην αποκλιμάκωση της πρόσφατης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Την αμερικανική αντιπροσωπεία ηγείται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος χαρακτήρισε τις διαπραγματεύσεις «ιστορικές» και δήλωσε ότι τις τελευταίες ώρες έχει σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος».
«Είναι μια ιστορική συνάντηση», ανέφερε ο Βανς κατά την έναρξη των συνομιλιών στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, εκφράζοντας την ελπίδα για μια νέα σελίδα στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο Τραμπ παραμένει προσηλωμένος σε μια συνολική εκεχειρία στην περιοχή, αν και αναγνώρισε ότι τέτοιες διαδικασίες είναι συχνά «περίπλοκες».
Οι συνομιλίες ξεκίνησαν με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν. Σύμφωνα με το καταριανό υπουργείο Εξωτερικών, στην πρώτη συνεδρίαση συμμετέχουν εκπρόσωποι των ΗΠΑ, του Ιράν και των δύο χωρών που έχουν αναλάβει ρόλο μεσολαβητή.
Ο Λίβανος, οι κυρώσεις και τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Παρότι οι επαφές είχαν αρχικά σχεδιαστεί με βασικά θέματα την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό, οι τελευταίες εξελίξεις στον Λίβανο έχουν μεταβάλει την ατζέντα.
Ο Βανς ανακοίνωσε ότι το ζήτημα του Λιβάνου προστέθηκε επισήμως στις συνομιλίες, καθώς οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ απειλούν να υπονομεύσουν τη συμφωνία αποκλιμάκωσης που επιτεύχθηκε τις προηγούμενες ημέρες.
Η Τεχεράνη κατηγορεί το Ισραήλ ότι παραβιάζει την κατάπαυση του πυρός συνεχίζοντας τις επιχειρήσεις στον Λίβανο, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον δεν ασκεί επαρκή πίεση στον στενότερο σύμμαχό της στην περιοχή.
Την ίδια ώρα, το Ιράν διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι Φρουροί της Επανάστασης δεν έχουν επιτρέψει μέχρι στιγμής τη διέλευση πλοίων, κίνηση που αυξάνει την πίεση προς τις δυτικές χώρες και τις αγορές ενέργειας.
Στο μέτωπο του Λιβάνου, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ίσραελ Κατζ, δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τη ζώνη ασφαλείας που έχουν δημιουργήσει και διατηρούν το δικαίωμα να ενεργούν εναντίον απειλών που προέρχονται από το λιβανικό έδαφος.
Το Σάββατο, ισραηλινά πλήγματα στον νότιο Λίβανο προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 20 ανθρώπων, σύμφωνα με λιβανικές πηγές, παρά τις προσπάθειες για σταθεροποίηση της εκεχειρίας που ακολούθησε τη σύγκρουση των τελευταίων μηνών.
Η Τεχεράνη επιμένει στον εμπλουτισμό ουρανίου
Λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι η χώρα του δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου, απορρίπτοντας ωστόσο το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου.
«Μπορούμε να δηλώσουμε ακόμη και γραπτώς ότι δεν έχουμε πρόθεση να κατασκευάσουμε πυρηνική βόμβα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να παραιτηθεί από τις δραστηριότητες εμπλουτισμού.
Η ιρανική αντιπροσωπεία στην Ελβετία έχει επικεφαλής τον πρόεδρο του κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ. Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η συμμετοχή του υφυπουργού Πετρελαίου και του διοικητή της κεντρικής τράπεζας, στοιχείο που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι το Ιράν επιδιώκει πρωτίστως συζητήσεις για τις κυρώσεις, τις εξαγωγές πετρελαίου και την πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια.
Παράλληλα, περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να στηρίξουν τη διαδικασία. Σε κοινή ανακοίνωσή τους, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Πακιστάν ζήτησαν την ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων και την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα είναι διαρκής, επαληθεύσιμη και αποδεκτή από όλες τις πλευρές.
