Απόρροια της αδυναμίας του βρετανικού πολιτικού συστήματος αλλά και της απουσίας χαρισματικών ηγετών, ήταν η είδηση πως η Γηραιά Αλβιόνα αναζητά τον έβδομο σε μόλις μια... δεκαετία πρωθυπουργό.
Η δυνατότητα αλλαγής επικεφαλής της κυβέρνησης χωρίς τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών έχει εξελιχθεί σε χρυσή ευκαιρία για τις εκάστοτε εσωκομματικές φατρίες, που βλέπουν… αναλώσιμο τον πρωθυπουργό και απλά τον αντικαθιστούν αν για παράδειγμα βλέπουν πως πέφτουν στις δημοσκοπήσεις και έρχεται ήττα στις εκλογές.
Ο Κιρ Στάρμερ έγινε μια ακόμη «Ιφιγένεια» για την πολιτική επιβίωση, αυτή τη φορά, των Εργατικών, αλλά με τον λαϊκιστή Νάιτζελ Φάρατζ σε αναμονή και τα όσα έχουν προηγηθεί δεν αποκλείεται να αποτελέσει χαμένη θυσία σε ένα χάος που χρονολογείται από το δημοψήφισμα του Brexit, από το οποίο την Τρίτη, συμπληρώθηκαν 10 χρόνια.
Έσκαψε το στο λάκκο του
Ήταν τον Ιούνιο του 2016 όταν οι Βρετανοί προκάλεσαν παγκόσμιο σοκ καθώς τάχθηκαν υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δίνοντας τέλος σε ένα «γάμο» άνω των 40 ετών και βυθίζοντας τη χώρα στη μεγαλύτερη πολιτική της κρίση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Συντηρητικός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον που κατέφυγε στη λαϊκή ετυμηγορία υπεραισιοδοξώντας για το «όχι» δεν είχε άλλη επιλογή από το να υποβάλει παραίτηση και το κόμμα επέλεξε τη Τερέζα Μέι ως διάδοχό του.
Το στοίχημα που γύρισε μπούμερανγκ
Ακριβώς μετά από ένα χρόνο η Τερέζα Μέι, συγκεντρώνοντας υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις και επιδιώκοντας μεγαλύτερη πλειοψηφία στη Βουλή για να μπορεί να περάσει τη νομοθεσία του Brexit, προκηρύσσει πρόωρες εκλογές.
Η κάλπη ωστόσο επιφυλάσσει μια γερή σφαλιάρα, καθώς οι Συντηρητικοί όχι μόνο δεν διευρύνουν αλλά αντίθετα χάνουν την πλειοψηφία και δεν σχηματίζουν κυβέρνηση παρά μόνο μετά από συμφωνία με το βορειοϊρλανδικό φιλοβρετανικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP). Η Μέι αντέχει ακόμη δύο χρόνια αλλά οδηγείται σε παραίτηση που ανακοινώνει με λυγμούς αφού απέτυχε να λύσει το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο για το πώς θα πρέπει η Βρετανία να αποχωρήσει από την Ευρώπη.
Η ώρα του «Μπότζο»
Έρχεται έτσι η σειρά του Μπόρις Τζόνσον, ένα από τα βασικά πρόσωπα της εκστρατείας υπέρ του Brexit, που κερδίζει την αναμέτρηση εντός του Συντηρητικού Κόμματος για να τη διαδεχθεί. Με το κοινοβούλιο να έχει παραλύσει λόγω του Brexit, ο Τζόνσον προκηρύσσει πρόωρες εκλογές για τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Πραγματοποιώντας εκστρατεία με σύνθημα “Get Brexit Done”, οδηγεί τους Συντηρητικούς στη μεγαλύτερη εκλογική τους νίκη από την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ το 1987. Ο Τζόνσον χρησιμοποιεί την εντολή που του δόθηκε για να περάσει τη συμφωνία του Brexit από το κοινοβούλιο και τις Βρυξέλλες. Η Βρετανία αποχωρεί από την ΕΕ στις 31 Ιανουαρίου 2020 και γίνεται έτσι η πρώτη χώρα που εγκαταλείπει την Ένωση.
Ιός… σκανδάλων
Ο Τζόνσον ηγείται της Βρετανίας στη διάρκεια της πανδημίας κορωνοϊού και μάλιστα κάποια στιγμή νοσηλεύθηκε και ο ίδιος με συμπτώματα της νόσου, αλλά μια μακρά λίστα σκανδάλων και λαθών ήταν που αποδείχθηκαν υπερβολικά πολλά και έτσι ο εκκεντρικός πρωθυπουργός αποχωρεί το καλοκαίρι του 2022 ύστερα από ανταρσία υπουργών του.
Έφυγε σε χρόνο ρεκόρ
Η Λιζ Τρας κέρδισε τον Ρίσι Σούνακ στην αναμέτρηση για την ανάδειξη του διαδόχου του Τζονσον. Ο αμφιλεγόμενος ‘μίνι προϋπολογισμός’ της τρόμαξε τις χρηματοπιστωτικές αγορές, εκτινάσσοντας το κόστος δανεισμού και αμαυρώνοντας περαιτέρω τη φήμη της Βρετανίας σε ό,τι αφορά την πολιτική και δημοσιονομική σταθερότητα.
Άντεξε μόλις 44 ημέρες πριν ανακοινώσει την παραίτησή της.
Μετά τη ρεβάνς η… αυτοκτονία
Τον Οκτώβριο του ιδίου χρόνου ο Σούνακ χρίζεται τρίτος πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε τρεις μήνες. Αναλαμβάνει πέντε βασικές δεσμεύσεις που επικεντρώνονται στην οικονομία, την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και τη βελτίωση του συστήματος υγείας.
Τον Φεβρουάριο του 2023, ο Σούνακ πετυχαίνει συμφωνία με την ΕΕ για τους κανόνες του εμπορίου για τη Βόρεια Ιρλανδία, βελτιώνοντας τις σχέσεις με την ένωση. Παρότι υπολείπεται του Εργατικού Κόμματος κατά περίπου 20 μονάδες στις δημοσκοπήσεις, ο Σούνακ προκηρύσσει εκλογές για τις 4 Ιουλίου.
Ο θρίαμβος και τα πρώτα «καμπανάκια»
«Είπαμε ότι θα δώσουμε τέλος στο χάος και θα το κάνουμε», δήλωσε ο Κιρ Στάρμερ, ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, σε υποστηρικτές του στις 5 Ιουλίου 2024, ύστερα από σαρωτική νίκη αλλά με το μικρότερο ποσοστό ψήφων από οποιαδήποτε κυβέρνηση πλειοψηφίας στη σύγχρονη βρετανική ιστορία.
Ο Στάρμερ προειδοποιεί για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών, δηλώνοντας ότι έχει κληρονομήσει «μαύρη τρύπα» και λέει στους ψηφοφόρους ότι «τα πράγματα θα επιδεινωθούν πριν γίνουν καλύτερα».
Τον Φεβρουάριο του 2025 το δεξιό, αντιμεταναστευτικό κόμμα Reform UK ξεπερνά τους Εργατικούς σε πανεθνική δημοσκόπηση για πρώτη φορά. Υπό την ηγεσία του Νάϊτζελ Φάρατζ, βρίσκεται έκτοτε στην κορυφή όλων των μετρήσεων.
Ο Στάρμερ αναγκάζεται να υπαναχωρήσει στα σχέδιά του να περικόψει τον προϋπολογισμό πρόνοιας ύστερα από απειλές βουλευτών του να καταψηφίσουν το σχέδιο, εκτίθεται με τον διορισμό ως πρεσβευτού της Βρετανίας στην Ουάσινγκτον του Πίτερ Μάντελσον που αποπέμφθηκε λόγω της σχέσης του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν.
Ως αποτέλεσμα το Εργατικό Κόμμα υφίσταται βαριές απώλειες σε τοπικές εκλογές και σε αναμετρήσεις για τα κοινοβούλια της Σκοτίας και της Ουαλίας.
«Βασιλιάς» και στην Ντάουνιγκ Στριτ;
Ο δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ έχει διεκδικήσει δύο φορές την ηγεσία των Εργατικών και θεωρείται η πολιτική προσωπικότητα με τη μεγαλύτερη απήχηση στις παραδοσιακές εργατικές περιοχές της βόρειας Αγγλίας, γι’ αυτό και έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «βασιλιάς του Βορρά».
Κερδίζοντας σε εκλογές στα «κάστρα» του για την αναπλήρωση έδρας στο κοινοβούλιο, άνοιξε το δρόμο της επιστροφής στο Γουέστμινστερ αλλά και την πορεία προς την Ντάουνιγκ Στριτ χωρίς κανείς να βάζει το χέρι του στη φωτιά για το πόσο θα μπορεί εκεί να στεριώσει.
