Παρότι όλοι εδώ και εβδομάδες μιλούσαν για αντίστροφη μέτρηση η παραίτηση του Κιρ Στάρμερ δεν αποτρέπει τη βύθιση της χώρας σε ένα νέο κύμα αβεβαιότητας και... αναταραχής.
«Κάθε απόφαση που πήρα είχε στόχο να βάλει πρώτα τη χώρα που αγαπώ», ανέφερε χαρακτηριστικά, ανακοινώνοντας ότι θα αποχωρήσει και από την ηγεσία των Εργατικών. «Το να περπατήσω στην Downing Street ήταν η πιο περήφανη στιγμή της ζωής μου», δήλωσε, αναφερόμενος στην εκλογική νίκη των Εργατικών τον Ιούλιο του 2024, σημειώνοντας ότι εισήλθε στην πολιτική με στόχο να αλλάξει τις ζωές εκατομμυρίων πολιτών και περιέγραψε την πορεία που οδήγησε το κόμμα στην εξουσία.
Η αποχώρηση του Στάρμερ φάνταζε αδιανόητη μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη που πέτυχε το 2024, όταν επανέφερε το Εργατικό Κόμμα στην εξουσία ύστερα από 14 χρόνια στην αντιπολίτευση.
Ωστόσο, η πρωθυπουργική του θητεία σημαδεύτηκε από πολιτικά λάθη που επέφεραν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά δημοτικότητας. Την Κυριακή ο Ντόναλντ Τραμπ… ανακοίνωνε ότι παραιτείται ο Κιρ Στάρμερ επειδή απέτυχε παταγωδώς σε μεταναστευτικό και ενέργεια και δεν «έπεφτε έξω»
Η άνοδος των λαϊκιστών
Αμέσως μετά την θριαμβευτική τους επικράτηση, οι Εργατικοί έπρεπε να συσπειρώσουν τους προοδευτικούς ψηφοφόρους των πόλεων με τους κοινωνικά συντηρητικούς εργάτες του βορρά, αλλά δεν τα κατάφεραν. Η γιγάντωση λαϊκιστικών κομμάτων όπως το Reform UK άλλαξαν τον εκλογικό χάρτη. Οι Βρετανοί βουλευτές των μεγάλων κομμάτων ζούσαν πλέον με τον διαρκή τρόμο της εκλογικής εκμηδένισης στις περιφέρειές τους. Καθώς το βρετανικό κοινοβουλευτικό σύστημα επιτρέπει την αλλαγή πρωθυπουργού χωρίς τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών δίνεται η ευκαιρία στις εσωκομματικές φατρίες να χρησιμοποιούν τον εκάστοτε πρωθυπουργό ως… αναλώσιμο και έτσι αν οι δημοσκοπήσεις πέφτουν, τον αλλάζουν για να αποφύγουν την ήττα.
Εκτίναξη τιμών και επιτοκίων
Από την πανδημία και μετά, η Βρετανία βιώνει μια παρατεταμένη και βαθιά κρίση κόστους διαβίωσης η οποία έχει «γονατίσει» τα νοικοκυριά και έχει εκμηδενίσει την υπομονή των ψηφοφόρων. Αν και ο ρυθμός ανόδου έχει συγκρατηθεί, οι τιμές στα βασικά αγαθά, τα τρόφιμα και την ενέργεια παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη. Για να δαμάσει τον πληθωρισμό, η Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας ανέβασε απότομα τα επιτόκια. Αυτό σήμανε αυτόματα μια στεγαστική «βόμβα», με εκατομμύρια δανειολήπτες να βλέπουν τις μηνιαίες δόσεις των στεγαστικών τους δανείων να εκτινάσσονται κατά εκατοντάδες λίρες.
Ενεργειακή καταιγίδα
Η Βρετανία βρέθηκε εκτεθειμένη σε μια πρωτοφανή ενεργειακή καταιγίδα που μετέτρεψε τους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου σε μόνιμο εφιάλτη για τα νοικοκυριά. Από το 2022, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά, η Βρετανία παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα καθεστώς ακραίας αστάθειας. Εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ο Βρετανός πρωθυπουργός έριξε την ευθύνη στους ηγέτες που θεωρεί πως προκαλούν τις ενεργειακές αναταράξεις, δηλαδή τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά δεν έπεισε τους συμπατριώτες του για το δικό του μερίδιο ευθύνης στη διαχείριση.
Μεταναστευτικό
Η μεταναστευτική κρίση αποτελεί το πιο εκρηκτικό πολιτικό ζήτημα στη μετα-Brexit Βρετανία και είναι από τους πολύ βασικούς λόγους που οδηγεί στην έξοδο και τον Στάρμερ ο οποίος εξελέγη υποσχόμενος να «σταματήσει τις βάρκες» και να πατάξει τα κυκλώματα διακινητών. Αν και τα επίσημα στοιχεία έδειξαν ότι η καθαρή μετανάστευση μειώθηκε κατά 171.000 άτομα, η πίεση από τα δεξιά παρέμεινε ασφυκτική. Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ανακόψει τη διαρροή ψηφοφόρων, ο Στάρμερ παρουσίασε μια σκληρή μεταναστευτική πολιτική, χρησιμοποιώντας τη φράση ότι η Βρετανία κινδυνεύει να γίνει «ένα νησί ξένων». Αυτή η ρητορική προκάλεσε την εξέγερση της αριστερής πτέρυγας του ίδιου του του κόμματος που τον κατηγόρησε ότι αντιγράφει την ακροδεξιά, ενώ παράλληλα το Υπουργείο Εσωτερικών δέχθηκε σφοδρά πυρά για σχέδια χρήσης τεχνητής νοημοσύνης για την αναγνώριση της ηλικίας των ανήλικων προσφύγων. Αυτός ο διπλός εγκλωβισμός είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της κατάρρευσης του.
Σφυροκόπημα από Τραμπ
Η εξωτερική πολιτική του Κιρ Στάρμερ δεν βοήθησε την κατάσταση, το αντίθετο μάλιστα. Ενδεικτικά, η συμφωνία επιστροφής των Νησιών Τσάγκος από τη Βρετανία στον Μαυρίκιο προκάλεσε έντονες επικρίσεις από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που τον αποκαλούσε «αδύναμο ηγέτη» – και του το έδειχνε σε κάθε ευκαιρία, κάτι που διόλου δεν άρεσε στον μέσο Βρετανό υπήκοο που φέρει ακόμη στη συλλογική, εθνική, συνείδηση τις μνήμες της αποικιοκρατικής Μεγάλης Βρετανίας όπου «ο ήλιος δεν δύει ποτέ».
Εκλογικές «σφαλιάρες»
Η κατάσταση κορυφώθηκε με τη βαριά ήττα των Εργατικών στις τοπικές εκλογές του Μαΐου, αποτέλεσμα που ώθησε σχεδόν το ένα τέταρτο των βουλευτών του κόμματος να ζητήσουν την παραίτησή του.
